William Shakespeare

Tajemnicza biografia Williama Szekspira – co wiemy o jego życiu?

Biografia Williama Szekspira z powodzeniem mogłaby stanowić przedmiot oddzielnej sztuki teatralnej. Autor „Hamleta” przyszedł na świat najprawdopodobniej 23 kwietnia 1564 roku w Stratford-upon-Avon w brytyjskim hrabstwie Warwickshire w stosunkowo zamożnej rodzinie, jako trzeci z ośmiorga dzieci. W wieku nastoletnim miał możliwość uczęszczać do szkoły, gdzie zdobył gruntowną wiedzę w obszarze nauk humanistycznych – zwłaszcza literatury starożytnej i retoryki. Z powodu kłopotów rodzinnych z czasem był jednak zmuszony przerwać naukę. W późniejszych latach podróżował po posiadłościach magnatów, zarabiając na życie jako aktor.

Mając 18 lat, ożenił się z 8 lat starszą od siebie kobietą, z którą doczekał się trójki dzieci. Kolejne 7 lat jego życia do dziś jest owiane aurą tajemnicy. Jedna z hipotez głosi, że Szekspir mógł w tym czasie być… osadzony w więzieniu.

Pierwsze wzmianki o Szekspirze pojawiły się niedługo przed ukończeniem przez niego 30. roku życia, za sprawą jego działalności dramaturgicznej w Trupie Lorda Szambelana. W miarę upływu lat jego sława zaczęła wybiegać daleko poza lokalną społeczność, dzięki czemu zyskał znaczące wsparcie wielu mecenasów sztuki oraz mógł zostać współwłaścicielem Globe Theatre.

William Szekspir napisał łącznie 38 sztuk oraz ponad 150 sonetów. Przypisuje mu się również autorstwo kilku dzieł nieznanych autorów, między innymi „Sir Thomasa More’a”.

Dramaturg zmarł 23 kwietnia 1616 roku, mając 52 lata. Na jego nagrobku wyryto epitafium oraz wiersz przeklinający każdego, kto zdecyduje się przekopać ziemię, w której znajdują się jego kości.

Rzut oka na kontekst historyczny, czyli w jakiej epoce żył Szekspir?

Okres twórczej działalności Szekspira przypada na renesans, stanowiący czas wyraźnego ożywienia kulturalnego i intelektualnego na większości europejskich dworów. Dramaturg ten w umiejętny sposób łączył tradycję z nowoczesnością, chętnie sięgając także po osiągnięcia starożytnych autorów. Wielu badaczy jest zdania, że w jego sztukach dostrzec można wyraźne zapowiedzi nadchodzącego baroku, na przykład za sprawą jego fascynacji ludzką egzystencją oraz zamiłowania do ukazywania skrajnych emocji i namiętności.

Cechy teatru szekspirowskiego

William Szekspir to dramaturg, którego twórczość wywarła ogromny wpływ na rozwój europejskiego teatru. W swoich sztukach przełamał wiele niekwestionowanych wcześniej zasad, ustanowionych przez starożytnych Greków.

Wśród najważniejszych cech teatru szekspirowskiego wymienić można: złamanie zasady trzech jedności (miejsca, czasu i akcji) oraz decorum, występowanie scen zbiorowych, ukazywanie scen śmierci bohaterów, występowanie istot nadprzyrodzonych, brak chóru oraz nacisk na pokazanie stojących za działaniami bohaterów motywacji psychologicznych. Wszystko to uczyniło teatr jeszcze bardziej dostępną formą sztuki, przyciągając do niego widownię pochodzącą z najprzeróżniejszych warstw społecznych – zarówno kilka wieków temu, jak i obecnie.

Co napisał Szekspir? Najsłynniejsze dzieła Szekspira, które musisz znać!

„Hamlet”

„Hamlet” to bez wątpienia najwybitniejsza sztuka teatralna w dorobku Williama Shakespeare’a. Opowiada ona historię młodego księcia Danii, Hamleta, który staje przed niezwykle trudnym zadaniem pomszczenia śmierci swojego ojca. Chcąc odkryć, kto jest sprawcą zbrodni i uśpić czujność osób znajdujących się niegdyś w otoczeniu króla, postanawia udawać obłęd. W miarę upływu czasu zaczyna zmagać się jednak z coraz poważniejszymi rozterkami i dylematami natury moralnej, które doprowadzają go do szeregu tragicznych decyzji.

„Romeo i Julia”

Romeo i Julia dla wielu osób stanowią symbol miłości zdolnej pokonać nawet największe przeciwności losu i społeczne uprzedzenia. Tragedia ta koncentruje się na uczuciu młodych ludzi pochodzących z dwóch od dawna zwaśnionych ze sobą rodów – Julii Capuleti i Romeo Montecchiego. Namiętność, która spada na nich niczym grom z jasnego nieba, zostaje zniszczona przez rodzinne spory i niemożność dojścia do porozumienia.

Choć od powstania „Romeo i Julii” minęło już ponad 400 lat, do dziś wzrusza ona i skłania do refleksji na temat siły miłości kolejne pokolenia widzów, przypominając, do czego może prowadzić niczym nieuzasadniona nienawiść.

„Sen nocy letniej”

Przezabawna komedia Williama Szekspira, której akcja toczy się w zaczarowanym lesie niedaleko Aten w czasie nocy świętojańskiej. W przewrotny sposób splata ona ze sobą aż 3 różne wątki: miłosne perypetie, konflikt w świecie elfów oraz losy rzemieślników przygotowujących pewną sztukę teatralną. Wyraziście nakreśleni bohaterowie, misterna fabuła i magiczna atmosfera tej sztuki czynią ją jednym z najchętniej wystawianych dzieł Williama Szekspira w historii.

„Makbet”

Wśród najsłynniejszych dzieł Szekspira nie sposób nie wspomnieć również o „Makbecie”. Jego problematyka koncentruje się na uniwersalnych kwestiach dotyczących istoty zła, niepohamowanej rządzy władzy oraz moralności. Opowiada on o upadku Makbeta – krewnego oraz szkockiego wodza armii króla Duncana.

Pewnego dnia, spotykając trzy wiedźmy, Makbet dowiaduje się o przepowiedni, zapowiadającej, że wkrótce to on zdobędzie tron Szkocji. Ulegając manipulacjom swojej żony, Lady Makbet, podejmuje decyzję o zamordowaniu Duncana. Jedna zbrodnia szybko zaczyna jednak pociągać za sobą kolejne. Poczucie winy i obawa przed utratą władzy stopniowo doprowadzają go do coraz większego obłędu i utraty kontroli zarówno nad państwem, jak i samym sobą.

„Poskromienie złośnicy”

Perypetie miłosne to jeden z najchętniej podejmowanych przez Szekspira tematów. Nie inaczej jest w wypadku „Poskromienia złośnicy”, której akcja toczy się w Padwie. Pewien bogaty lokalny mieszczanin ma 2 córki: młodszą, obdarzoną wyjątkową urodę Biankę oraz temperamentną i nieokrzesaną Katarzynę.

Wokół Bianki kręci się wianuszek adoratorów, chcących pojąć ją za żonę. Jej ojciec stawia jednak sprawę jasno: Bianka wyjdzie za mąż dopiero, kiedy na ślubnym kobiercu stanie starsza córka. Kiedy o względy Katarzyny zaczyna starać się Petruchio, sprawy przybierają nieoczekiwany obrót.

„Otello”

„Syndrom Otella” to zaburzenie polegające na obsesyjnym doszukiwaniu się w zachowaniu partnera dowodów na jego rzekomą niewierność i nieuczciwe postępowanie. Pojęcie to zostało zaczerpnięte z tragedii Williama Szekspira. Centralną postać sztuki stanowi tytułowy Otello – mauretański generał w armii weneckiej.

Kiedy poślubia pochodzącą z wpływowej weneckiej rodziny Desdemonę, wiele zazdrosnych w jego otoczeniu osób reaguje na to wydarzenie niechęcią. Jedną z najmniej sprzyjających jest Jago, który na domiar złego nie może pogodzić się z faktem, że to Otello, a nie on otrzymał upragniony awans. Chcąc zemścić się na mężczyźnie, przekonuje go, że Desdemona ma romans z jednym z oficerów, co okazuje się kłamstwem. Omamiony Otello nie daje jednak wiary żonie i w przypływie gniewu morduje ją, po czym popełnia samobójstwo.

„Król Lear”

Miłość do dziecka, zdrada, rozpacz, szaleństwo – to tylko kilka tematów poruszanych w „Królu Learze”. Tytułowy król Lear coraz mocniej zastanawia się nad zrzeczeniem tronu Brytanii. Postanawia podzielić królestwo pomiędzy swoje 3 córki zależnie od intensywności uczuć, jakimi te są w stanie go obdarzyć. 2 starsze córki, Goneril i Regan, nie wahają się uciec do fałszywych pochlebstw, aby osiągnąć jak najwięcej korzyści. Prawdziwie kochająca Leara Kordelia nie potrafi z kolei znaleźć słów, aby wyrazić swoje przywiązanie do ojca.

Rozgoryczony Lear postanawia wydziedziczyć ją i podzielić królestwo pomiędzy pozostałe kobiety. Te szybko pokazują jednak swoje prawdziwe oblicze, sprowadzając na ojca coraz większe cierpienie.

William Szekspir dla dzieci, czyli teatr w przystępnej formie

Biografia Szekspira i jego sztuki wciąż stanowią temat licznych dociekań oraz fascynacji zarówno badaczy, jak i miłośników teatru. Jego dzieła stanowią stały repertuar wielu najsłynniejszych teatrów na wszystkich kontynentach, podbijając serca kolejnych pokoleń widzów. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wprowadzić w świat twórczości tego angielskiego dramaturga także najmłodszych. Na naszej stronie internetowej znajdziesz bowiem krótkie narracyjne wersje najpopularniejszych sztuk Williama Szekspira, dostosowanych do wrażliwości dzieci. To doskonały sposób, aby zainteresować je teatrem i w łagodny sposób wprowadzić w świat klasyki literatury europejskiej.