Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia

Doświadczenia mniejszości białorusko-prawosławnej rzadko mieszczą się w oficjalnej historii Polski. Panowała niepisana zasada, by nie rozmawiać o doznawanych krzywdach, bieżeństwie, przesiedleniach, powojennych mordach.

Aneta Prymaka-Oniszk przełamuje to milczenie. Jeździ po wsiach, rozmawia z mieszkańcami i historykami, czyta dokumenty archiwalne i zdobytą wiedzę konfrontuje z mitami o stosunkach polsko-białoruskich. Pokazuje, co uformowało prawosławną mniejszość w okolicach Białegostoku, Bielska Podlaskiego, Hajnówki, Siemiatycz, Sokółki. Robi to, by zrozumieć historię swojego dziadka i to kim byli, kim są – i kim mogą być – mieszkańcy Polski, którzy aby dostąpić awansu społecznego, wszystko, co białoruskie, musieli wyprzeć.

O tym, że mój dziadek został zastrzelony w maju 1945 roku w swoim domu pod Kuźnicą, wiedziałam od zawsze. Przez „bandę”, dodawano ściszonym głosem. Nie kazano o tym milczeć, ale rozumiałam, że tak trzeba.

Kiedy po latach postanowiłam poznać lepiej tę historię, długo kluczyłam obok. „Nie rozdrapuj starych ran”, słyszałam. Jednocześnie obserwowałam, że przeszłość coraz częściej służy do rozgrywania teraźniejszości, że rozdaje się na jej podstawie etykietki „bohaterów” i „zdrajców”, a za „dowód winy” wystarcza nieraz fakt, że ktoś został zabity. Zaczęłam wsłuchiwać się uważniej w rodzinną opowieść, zaglądałam do archiwów, wertowałam książki, przyglądałam się okolicznym pomnikom. Poszłam też do sąsiadów z „drugiej strony” pogranicznych podziałów, tą reporterską zasadą łamiąc tutejszy zwyczaj przemilczania trudnej przeszłości.

Powstała historia o pogranicznym sąsiedztwie i o wspólnym życiu. O tym, że jedni występują czasem przeciwko drugim, a potem wciąż żyją obok, w pozornej niepamięci. Dzieci siedzą razem w szkolnych ławkach i dzielą się na przerwach kanapką. Tylko ciocia Luda drży ze strachu, by nikt nie odkrył, że wśród nocnych napastników rozpoznała brata koleżanki.

Nie chodziło mi o rzucanie oskarżeń. Raczej o zrozumienie, co stało się osiemdziesiąt lat temu oraz jakie znaczenie nadaje się tamtym wydarzeniom dziś. „Myślisz, że ta opowieść coś zmieni?” – słyszałam często. Nie wiem. Trudno jest zmienić świat. Ale by proces mógł ruszyć, warto usłyszeć innych, a może przede wszystkim siebie i własną historię?

Autorka

Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia

"Kamienie musiały polecieć" to poruszająca książka Anety Prymaka-Oniszk, która odkrywa zapomniane historie i nieznane aspekty przeszłości Podlasia. Autorka wnikliwie bada, jak historia regionu wpływa na jego mieszkańców i ich tożsamość, ukazując złożoność relacji między ludźmi a miejscem, w którym żyją.

Dla kogo jest ta książka?

• Miłośnicy literatury faktu i reportażu
• Osoby zainteresowane historią i kulturą Podlasia
• Studenci i badacze zajmujący się tematyką regionalną
• Wszyscy, którzy pragną zrozumieć wpływ przeszłości na współczesność

Co zyskasz dzięki tej publikacji?

• Głębsze zrozumienie: Poznaj skomplikowane relacje między historią a tożsamością mieszkańców Podlasia.
• Wnikliwe analizy: Odkryj, jak wydarzenia z przeszłości kształtują współczesne życie społeczne i kulturowe w regionie.
• Inspirujące historie: Przeczytaj o ludziach, którzy na co dzień zmagają się z dziedzictwem swojej ziemi.
• Refleksja nad pamięcią: Zastanów się nad tym, jak pamięć o przeszłości wpływa na naszą tożsamość i sposób postrzegania świata.

Kluczowe tematy i obszary:

• Historia Podlasia i jej wpływ na mieszkańców
• Tożsamość regionalna i pamięć zbiorowa
• Relacje międzyludzkie w kontekście historycznym
• Literatura faktu jako narzędzie do odkrywania prawdy
• Przemiany społeczne i kulturowe w regionie

O Autorze

Aneta Prymaka-Oniszk – uznana autorka i dziennikarka, specjalizująca się w literaturze faktu. Jej prace często koncentrują się na tematyce społecznej i kulturowej, a także na relacjach międzyludzkich w kontekście historycznym.

O Wydawcy

Wydawnictwo Czarne – renomowane wydawnictwo, które specjalizuje się w literaturze faktu, reportażu oraz książkach o tematyce społecznej i kulturowej. Wydawnictwo Czarne jest znane z wysokiej jakości publikacji oraz dbałości o merytoryczną wartość książek.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie analizy cech publikacji przez system AI. Nasz algorytm dokonał samodzielnej syntezy korzyści płynących z tej książki, aby dostarczyć Ci rzetelny wgląd w jej zawartość bez udziału człowieka. Szybka informacja prosto z metadanych produktu.