Malarz świata ułudy

Laureat literackiej Nagrody Nobla 2017. I na tym mogli byśmy skończyć recenzję. I jak po takim wstępie zachęcić do przeczytania tej książki? Ishiguro jest klasą samą w sobie. To on wyznacza standardy dobrej, ba, znakomitej literatury. Co jest nie do przecenienia, to wspaniały opis Japonii okresu zmian. Nie pierwszych rewolucyjnych zmian w stosunkowo krótkim czasie. Rok 1853 i okręty komodora Perrego u brzegów Japonii, 1868 Restauracja Meiji, gwałtowna industrializacja i militaryzacja kraju doprowadziły do uzyskania przez Japonię pozycji mocarstwa. Polityka ekspansjonizmu i kolonializmu, I wojna chińsko–japońska (1894–1895), wojna rosyjsko–japońska (1904–1905), I wojna światowa.

Kraj, który wyrwał się pod koniec XIX wieku ze średniowiecza zapragnął stać się wielki, zapragnął stanąć do rywalizacji ze światem zachodnim. W pół wieku Japonia stała się potęgą gospodarczą i militarną. Młodzi ludzie zachłysnęli się tymi snami o potędze, a jednym z nich był malarz świata ułudy. I sny te, jak to sny skończyły się w Hiroshimie i Nagasaki. Co najważniejsze Ishiguro nie opisuje historii Japonii, a losy Masuji Ono, malarza który dał się uwieść ideologii militaryzmu i zapłacił za to wysoką cenę, a obecnie próbuje zrozumieć to w czym brał udział, dokonać uczciwego rozrachunku, może zadość uczynić wyrządzonemu złu. Mistrzowski opis japońskiego społeczeństwa okresu sprzed i po II wojnie światowej.



Magda, księgarka, Galeria Solna, Inowrocław

„Malarz świata ułudy” to druga książka Kazuo Ishiguro. Osadzona w Japonii krótko po wojnie, powieść towarzyszy starzejącemu się malarzowi Masuiji Ono w rozliczeniu się z życiem i swoją własną reputacją, która ucierpiała na skutek końca wojny. To reputacja właśnie jest pierwszorzędną wartością w świecie Ono, jako że może polepszyć prospekty aranżacji małżeństwa jego córki Noriko, bądź też całkowicie pogrzebać jej plany matrymonialne. Wzgląd na potencjalne małżeństwo Noriko jest przyczynkiem dla życiowych podsumowań Ono i konfrontacji ze wspomnieniami rodziny i przyjaciół. Luźne przemyślenia starca na przestrzeni trzech lat wokół zamążpójścia córki stanowią narrację pełną cieni i żalu.



„Ułuda” świata sugeruje kompletną naiwność Masuiji Ono, którego pogląd na świat zatrzymał się na etapie sprzed niezwykle dynamicznych przemian, i który nie pogodził się z upadkiem Imperium Japonii. Czytelnik z łatwością dostrzega ograniczoność percepcji narratora i buduje sobie obraz jego postaci diametralnie różny od tego, co Ono sam myśli na swój temat.



Treść wspomnień bohatera nie była dla mnie szczególnie ciekawa, za to obserwowanie w jaki sposób Kazuo Ishiguro utwierdza nas w niewiarygodności narratora jest głównym powodem, by sięgnąć po tę książkę, podobnie jak eksploracja tematu niepewności wspomnień, ułudy pamięci oraz wyparcia. Książka jest pozycją obowiązkową dla wielbicieli Japonii, a może także zaciekawić miłośników sztuki zainteresowanych przecięciem sztuki i polityki.



Nela, księgarka, Poznań Galeria MM