Melafiry

GROZY NIE MA, ALE TEŻ JEST...

KULTURIADA

W listopadzie 2024 roku miałem okazję przeczytać opowiadanie Anny Robak-Reczek pt. „To Wszystko Wiatr”. Po lekturze moje odczucia były dość mieszane – z jednej strony doceniłem ciekawy pomysł na fabułę i wyrazisty klimat, z drugiej jednak odniosłem wrażenie, że krótka forma nie pozwoliła w pełni zaprezentować pisarskich możliwości autorki. Kiedy opublikowałem recenzję, pani Robak-Reczek skontaktowała się ze mną, informując, że wkrótce ukaże się jej powieść z gatunku grozy, która – jak miała nadzieję – sprosta moim oczekiwaniom. Zaintrygowany, czekałem na premierę, a gdy książka trafiła do księgarń, natychmiast po nią sięgnąłem i… …okazało się, że „Melafiry” nie są grozą, a przynajmniej nie z gatunku, którego się spodziewałem. W dużej mierze wynikało to z działań marketingowych wydawnictwa PulpBooks, które mocno promowało książkę jako powieść grozy – zarówno opis na okładce, jak i działania promocyjne wskazywały dość jednoznacznie na powieść grozy. Tymczasem „Melafiry” to raczej powieść obyczajowa, choć niepozbawiona elementów niepokoju i tajemnicy. Czy brak grozy w klasycznym ujęciu to wada? Moim zdaniem absolutnie nie, bowiem autorka doskonale czuje się w opowieści, którą nam prezentuje. A groza, którą snuje jest subtelna i zupełnie inna od tej, której się spodziewamy. „Melafiry” to opowieść przede wszystkim o rodzinie – niekoniecznie tej związanej więzami krwi – zmagającej się z przeszłością i próbującej odnaleźć spokój. To także historia o dziedzictwie dawnych klątw, które, mimo upływu czasu, wciąż mogą oddziaływać na teraźniejszość. Mimo początkowego rozczarowania brakiem grozy, lektura okazała się dla mnie wielce satysfakcjonująca. Mocną stroną powieści Anny Robak-Reczek jest zdecydowanie warstwa obyczajowa. Autorka płynnie i naturalnie opisuje losy bohaterów, ich problemy, radości i obawy. Dodatkowo jej elegancki styl sprawia, że powieść czyta się niemal jednym tchem – każde zdanie jest starannie dopracowane, a klimat budowany jest raczej poprzez relacje postaci niż mroczne czy przerażające wydarzenia. Nie sposób nie wspomnieć o samym wzgórzu, na którym toczy się większość akcji – jego niepokojąca atmosfera, pełna tajemnic i zagadkowych wydarzeń, dodaje opowieści głębi i podkreśla jej wyjątkowy charakter. To miejsce jest niemal odrębnym bohaterem – tajemnicze i pełne niedopowiedzeń. Warto zwrócić uwagę na symbolikę obecnych w książce motywów, jak choćby Klątwa Ondyny, która wydaje się być metaforą konsekwencji dawnych błędów. Tego rodzaju subtelne odniesienia nadają powieści dodatkowy wymiar interpretacyjny i sprawiają, że po lekturze chce się o niej dyskutować – w moim przypadku rozważania na temat symboliki trwały ponad dwie godziny. Choć książka pozostawiła po sobie pozytywne wrażenie, nie ustrzegła się niestety mankamentów. Największym z nich jest długość – powieść jest dość krótka, przez co niektóre wątki wydają się nieco niepogłębione. Finał i epilog, choć domykają historię, pozostawiają pewien niedosyt – przydałoby się tu więcej szczegółów i pogłębienia fabuły. Myślę, że dodatkowe 100 stron skupiające się jeszcze bardziej na historii wzgórza i wydarzeniach, które miały tam miejsce, wpłynęłyby tylko i wyłącznie pozytywniej na odbiór tej książki. A co z obiecaną grozą? Jest obecna, ale w subtelnej, psychologicznej formie – to bardziej strach wynikający z ludzkich lęków niż typowe motywy nadprzyrodzone znane z powieści grozy. Autorka ukazuje grozę wynikającą z codziennych trosk i życiowych wyborów – czy jesteśmy dobrymi rodzicami, przyjaciółmi, czy nasze decyzje nie obrócą się przeciwko nam w przyszłości. To właśnie ta autentyczność budzi największe emocje i podejrzewam, że w tym autorka oraz wydawnictwo widziało największą ostoję grozy. Kończąc mój wywód, powiem, że sięgając po, „Melafiry” otrzymałem intrygującą i emocjonalną opowieść, która choć nie jest historią grozy, którą mi obiecano, dostarcza wyjątkowych doznań czytelniczych. Byłem w nią zaangażowany od początku do końca i bawiłem się naprawdę porządnie. Mimo kilku drobnych niedociągnięć i braku takiej ilości mroku, jakiej bym oczekiwałem, jestem bardzo zadowolony z lektury i z niecierpliwością czekam na kolejną książkę autorki.