Miejsca cieniste

"Miejsca cieniste", Wydawnictwo Znak, Kraków 2023) to pierwsza książka Jacka Kalinowskiego, którą przeczytałam z przyjemnością i zdumieniem, że autor, choć debiutant, to jakże ciekawy i obiecujący. Ciekawy, bo udało mu się połączyć w dość zgrabną i przekonującą całość kilka wątków współczesnych, przyciągających uwagę i wiarygodnie przedstawionych. A obiecujący, bo podobno, jak zapowiedział - pisze coś nowego.



Gdyby chcieć zamknąć książkę w ramach gatunków, można odnaleźć tu kryminał, thriller, powieść obyczajową, ciekawe obserwacje psychologiczne i socjologiczne. Historia opowiedziana przez Jacka Kalinowskiego świetnie nadaje się na scenariusz filmu i mam nadzieję, że zostanie to niebawem dostrzeżone. Kalinowski sportretował historie dwóch młodych rodzin, dawniej zaprzyjaźnionych i połączonych wspólną firmą. Przyjaźń zostaje jednak zerwana z powodu podejrzeń o kradzież pieniędzy i odtąd losy obydwu rodzin toczą się odmiennie; jedna z nich bogaci się, druga przeżywa finansowy kryzys. Jednak kryzys emocjonalny dotyka wszystkich, nie tylko tych, których dotyka problem finansowy.



Z czasem czytelnik dowiaduje się coraz więcej szczegółów pozwalających lepiej zrozumieć złożone motywacje bohaterów. Każdy z nich, niezależnie od tego, czy jest to nastolatek czy osoba dorosła, ma swój "cień". Stąd tytuł książki - "miejsca cieniste". "Cień" jest skrzętnie ukrywany, czasem pielęgnowany. "Cień" jest najciekawszy, choć niekoniecznie człowiek chce się nim chwalić. Jeśli to robi, to na przykład po to, by otrzymać rozgrzeszenie, żeby poczuć ulgę. Bo miejsca cieniste są i muszą być. Często jednak ciążą, nie widać spod nich światła.



Wcześniej czytałam sporo skandynawskich kryminałów, ale trochę mi spowszedniały. Mocną stroną prozy Kalinowskiego wydaje się ambicja, żeby pokazać wielobarwność, niejednoznaczność, paradoksalny charakter postaci. I naprawdę do końca nie wiadomo, kto jest sprawcą nieszczęścia wokół którego toczy się akcja. Nie zdradzam na wszelki wypadek, o jakie nieszczęście chodzi, bo a nuż znajdzie się ktoś, kto czytając moje słowa, zechce sięgnąć po książkę. Naprawdę warto.

Skuszony zachwytami przeczytałem również ten polski debiut. I przyznam, że zawiodłem się... Chodzi mi o to, że mimo niewątpliwej sprawności językowej autora pojawiają się niedorzeczności, które wpłynęły na mój odbiór. Reakcje niektórych bohaterów były co najmniej dziwne, a finałowe rozwiązanie - może i niespodziewane, ale równie nieprawdopodobne.