Prekursorka "małego sabotażu" (edycja specjalna)

Elżbieta Zahorska była jedną z pierwszych ofiar niemieckiego terroru w okupowanej Warszawie. Została rozstrzelana 2 listopada 1939 r. za zerwanie plakatu propagandowego. Wcześniej dowiodła swego patriotyzmu, broniąc stolicy w obsłudze przeciwlotniczego karabinu maszynowego. Profesor Tomasz Szarota, wybitny znawca dziejów okupacji niemieckiej na ziemiach polskich, poświęcił książkę Elżbiecie Zahorskiej i jej rodzinie, która wydała wiele zasłużonych postaci - inteligentów, artystów, żołnierzy. Książkę można kupić w księgarni internetowej swiatksiazki.pl.

Elżbieta Zahorska, dzielna 24-latka, która we wrześniu 1939 roku broniła Warszawy, a potem uciekła z niemieckiej niewoli, na początku okupacji zapłaciła swoim młodym życiem za zniszczenie hitlerowskiego plakatu mającego osłabić morale polskiej ludności

2 listopada 1939 roku w warszawskim Forcie Bema Niemcy rozstrzelali dwie Polki - pierwsze kobiety, które padły ofiarą okupacyjnego terroru w stolicy. Jedną z nich była wspomniana Elżbieta Zahorska, która na ulicy zdarła plakat ukazujący zniszczone polskie miasto i trupy zbitych, a na pierwszym planie rannego żołnierza oskarżającego o to brytyjskiego premiera Chamberlaina jako przywódcę sojuszniczego mocarstwa współodpowiedzialnego za wojenną klęskę Polski. Umieszczone poniżej hasło brzmiało: „Anglio! Twoje dzieło!”. Druga kobieta, Eugenia Włodarz, została skazana na śmierć za spoliczkowanie wrogiego żołnierza. Jak wspominał świadek egzekucji, ksiądz Tworkowski, kapelan więzienia na Pawiaku: „Zahorska była całkowicie opanowana. »– Śmierć nie jest straszna« – rzekła do mnie, gdy uścisnąłem jej rękę. […]. Dziewczyna stanęła na baczność. Jej twarz, dotychczas zarumieniona, przybladła, oczy jaśniały. Wydała mi się posągiem, wizją polskiej Nike. W ciszy poranka rozległ się jej silny, dźwięczny głos. Skierowany do wroga w jego języku, był głosem Polski nieugiętej i dumnej: »Noch ist Polen nicht verloren!« (Jeszcze Polska nie zginęła)”.

Profesor Tomasz Szarota opisuje losy Elżbiety Zahorskiej, która mimo młodego wieku wykazała się wielkim patriotyzmem i odwagą. We wrześniu 1939 roku służyła w obronie przeciwlotniczej Warszawy, potem dostała się do niewoli, z której uciekła, by wkrótce zostać aresztowaną i straconą. Jej czyn i ofiara zainspirowały konspiratorów do aktów tzw. małego sabotażu, czyli niszczenia niemieckich afiszów i zrywania flag, umieszczania w miejscach publicznych antyniemieckich napisów i rysunków. Zajmowali się tym zwłaszcza młodzi harcerze z Szarych Szeregów.

Czytelnicy na kartach książki poznają także rodzinę bohaterki. Zapłaciła ona straszliwą cenę podczas wojny: matka Elżbiety Zahorskiej, znana pisarka, zmarła w obozie koncentracyjnym Auschwitz, zginęły lub zmarły również trzy jej siostry. Najnowsza publikacja Tomasza Szaroty (do nabycia na swiatksiazki.pl) to przejmująca opowieść o przedstawicielce pokolenia wychowanego w Drugiej Rzeczypospolitej, które nie wahało się poświęcić życia w imię wolności i niepodległości Polski. A także przyczynek do dziejów polskiej inteligencji.

Tomasz Szarota, czołowy polski historyk dziejów najnowszych, przybliża Polakom dzieje okupacji niemieckiej w latach 1939-1945. Przypomina też ważne, choć czasem zapomniane, postacie tego okresu, takie jak Elżbieta Zahorska

Prof. dr hab. Tomasz Szarota (ur. 1940), historyk dziejów najnowszych, od 1962 roku związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Napisał wiele książek i artykułów naukowych i popularnonaukowych. Wśród jego najważniejszych publikacji należy wymienić: „Okupowanej Warszawy dzień powszedni”, „Stefan Rowecki »Grot«” (biografia Komendanta Głównego AK), „Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy”, „U progu Zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie”, „Tajemnica śmierci Stefana Starzyńskiego”. Prof. Szarota od 1996 roku przewodniczy jury prestiżowej Nagrody „Klio” na książkę historyczną roku.