Jemiolec

Zainteresowanie „Jemiolcem” Kajetana Szokalskiego towarzyszyło mi od dłuższego czasu. To właśnie dzięki tej książce odkryłem wydawnictwo Pulpbooks, z którego publikacjami od tamtej pory regularnie się zapoznaję. Lecz mimo to to właśnie „Jemiolec” paradoksalnie najdłużej czekał na swoją kolej. Wraz z narastającym apetytem rosły także oczekiwania wobec tej lektury. A kiedy w końcu sięgnąłem po tę książkę, okazała się zupełnie inna niż się spodziewałem. Ale czy to źle?



Otóż nie. Choć nastawiałem się na niepokojący horror z wątkami ekologicznymi, dostałem coś zupełnie odmiennego: błyskotliwą satyrę społeczną zamkniętą w lekkiej formie science fiction. Mimo tej rozbieżności, moje zaangażowanie w lekturę nie malało ani na moment. Zamiast ciarek biegających po plecach częściej pojawiał się u mnie uśmiech na twarzy, a mimo to nie żałuję ani jednej sekundy spędzonej z tą książką.



Choć objętościowo skromny i napisany z lekkością, „Jemiolec” dotyka istotnych tematów, ukazując codzienne absurdy polskiej rzeczywistości w krzywym zwierciadle. Styl narracji momentami przypomina komedie Stanisława Barei – celny, bezkompromisowy, pełen dwuznacznych aluzji i ironii. Szokalski sprawnie operuje znanymi schematami, umieszczając je w futurystycznej, choć niepokojąco znajomej Polsce. Mimo technologicznego postępu i pozornej zmiany społecznej, chciałoby się powiedzieć "stereotypowe" przywary Polaków, czyli wieczne kombinatorstwo, nieufność społeczna, ciągła krytyka wszystkiego dookoła czy złudne przeświadczenie o swojej nieomylności – pozostają niezmienne. Autor umiejętnie je uwypukla, kreśląc wizję przyszłości, która zdaje się być odbiciem naszej teraźniejszości. I choć nie brakuje tu humoru, to kiedy książka ma poruszyć i uderzyć czytelnika to zdecydowanie potrafi to zrobić w bezkompromisowy sposób.



Dodatkowym atutem „Jemiolca” są elementy charakterystyczne dla szeroko pojętej literatury science fiction – zamknięta społeczność, zagadkowa i rozprzestrzeniająca się choroba, kontrola jednostki przez system czy odizolowanie od reszty świata. Te motywy skutecznie budują napięcie i angażują czytelnika w lekturę. Świat stworzony przez Kajetana Szokalskiego momentami przywołuje skojarzenia z „Miasteczkiem Wayward Pines” Blake’a Croucha, z tym że w znacznie bardziej żartobliwej i rodzimej odsłonie – mniej przerażającej, ale za to bardziej swojskiej i ironicznej.



Moje doświadczenie z „Jemiolcem” pokazuje, że niespełnione oczekiwania mogą czasem zaowocować bardzo udaną literacką przygodą. Ta historia mnie wciągnęła i zafascynowała, a satysfakcja z lektury pozostanie ze mną na długo. Jedyne, czego naprawdę mi zabrakło, to możliwości pozostania w tym świecie na odrobinę dłużej – z przyjemnością spędziłbym bowiem jeszcze więcej czasu w Blasku Futury, poznając dalsze losy tej osobliwej społeczności.

Dobrze się czytało! Jest fajny retro klimacik i dużo nawiązań do współczesności.