Heaven

„Heaven” to pierwsza książka Mieko Kawakami, po którą sięgnęłam. Jest napisana w formie dziennika głównego bohatera, który doświadcza poważnego nękania w szkole.

Mieko Kawakami pokazuje jak trzy słowa: „Jesteśmy tacy sami”, może rozpocząć niezwykłą znajomość 14-letniego chłopaka z koleżanką z klasy, Kojimą. Dwójka uczniów doświadczających przemocy od rówieśników zaprzyjaźnia się, a cierpienia, których doświadczają nie stają się ich głównym tematem rozmów. W ich rozmowach oraz listach królują słowa lekkie, pełne marzeń i kolorów. Czasem wokół nich gromadzi się bardziej intymna mroczna mgła w trakcie, której wyciekają przygnębiające słowa i emocje, ale one są tak samo prawdziwe jak każde inne.

Czytając „Heaven” nie możemy się spodziewać lekkiego szkolnego życia usłanego różami. „Heaven” pokazuje jak ogromnym problemem jest przemoc panująca w szkole wśród rówieśników, a nie są to realia panujące tylko w Japonii, w Polsce oraz w wielu innych krajach jest ten sam problem. Opisy nękania są drastyczne i mrożące krew w żyłach. Strach, samotność i bezradność, które towarzyszą bohaterowi za każdym razem, gdy widzi swoich oprawców paraliżują czytelnika. Towarzyszące nam myśli bohatera są najbardziej ściskające za serce, ponieważ on przede wszystkim zastanawia się, dlaczego przytrafia się to akurat jemu.

Mieko Kawakami potrafi dać czytelnikowi poczucie, jakby był tuż obok dziejących się zdarzeń, przy tak wstrząsającej powieści jest to niesamowita zdolność, dzięki której dociera ona głębiej, pozwalając wyciągnąć więcej wniosków oraz refleksji. Oprócz przemocy panującej w szkole autorka porusza problem samobójstw wśród młodzieży, braku zaufania dzieci do rodziców, braku rozmów i miłości w domach oraz zwraca uwagę na to jak domowe sytuacje wpływają na dzieci i ich światopogląd.

"Heaven" Mieko Kawakami nie jest opowieścią o niebie. Może to sarkazm, może metafora, może nawiązanie do tytułu obrazu, którego główny bohater nie miał okazji zobaczyć, mimo, że w tym celu udał się do muzeum. Książka przejmująca, trudna, bolesna, opisuje charakterystyczne dla współczesnej Japonii zjawisko Ijime.

Ijime wyrosło na gruncie japońskiego systemu edukacji na początku lat 90 tych. Przemoc w szkole nie jest obca żadnej kulturze i jest ona ciemną stroną edukacji bez względu na to, gdzie się pojawia. W Japonii niestety osiągnęła swój najwyższy, rzec można po japońsku, mistrzowski poziom i o tym jest ta powieść. Rzecz straszna, jest nie do pojęcia dla Europejczyka, kraju Kwitnącej Wiśni bywa nie tyle akceptowana, ile wstydliwie przemilczana. "Heaven" jest historią prześladowania dwojga uczniów Kojimy i Maroka (obraźliwy pseudonim wynikający z wyglądu chłopca), ich wzajemnych relacji i wspieraniu się w radzeniu sobie z upokorzeniami. Znamienne były słowa jednego z oprawców, na pytanie zadane przez bohatera: "Dlaczego ja?" Pada odpowiedź: „Bo na to pozwalasz”.

Różne są przyczyny Ijime. Kojima sama prowokowała to zjawisko, poprzez swoje znaki, specyficzne stygmaty, które były widoczne dla wszystkich, łącznie z nauczycielami, rodzicami. Co niestety potwierdza fakt, że przemoc ta jest wszechobecna i przemilczana. Tę książkę trzeba przeczytać, by baczniej obserwować nasze dzieci, nasze szkoły, by nie dopuścić by Ijime stało się powszechne u nas. Bo, że tu już jest nie mam wątpliwości.



Magda, księgarka, Inowrocław, Galeria Solna