Mondo cane

Zbiór wierszy Jerzego Jarniewicza w swojej pierwszej warstwie jest bardzo przystępnie napisany, utwory są pozornie proste i łatwe do odczytania. Tytuł zbioru „Mondo cane” nawiązuje do włoskiego filmu z 1962 roku, na seans którego autor nie został wpuszczony ze względu na zbyt młody wiek i kontrowersyjne treści, których w obrazie nie brakuje. I trochę o tym jest ten tom wierszy. O rzeczach, które chcemy oglądać, ale nie powinniśmy lub nie było nam dane, o wstydzie, śmierci, słabości ciała. Jest dużo o podglądaniu obcych ludzi i o tym, że to co w nich widzimy głównie świadczy o nas samych. Odnoszę wrażenie, że poeta w swoich tekstach jest bardzo prywatny, część utworów ma charakter wyjątkowo osobisty. Gdybym kiedyś miała okazję to pogratulowałabym autorowi odwagi, bo mocno się w swoich wierszach odsłonił.



Tegoroczna Nike to świetny pretekst do lektury dla wszystkich, którzy do tej pory omijali gatunek jakim jest poezja. Nie bójmy się poezji! To nie jest zaklęty krąg wtajemniczenia dla wybranych – poezja jest dla wszystkich. A Jarniewicz jako poeta współczesny dotyka spraw, które są ważne dla każdego z nas.



Pytanie czy jest to książka, która powinna zdobyć Nike pozostawiam otwarte. Każdy kto interesował się werdyktem miał swojego faworyta i trudno porównać ze sobą biografię, reportaż i poezję – na szczęście to rola jury, a nam czytelnikom pozostaje już tylko spotkanie z dobrą literaturą.



Nagroda Nike, oprócz indywidualnego wyróżnienia dla autora, jest też trochę nagrodą dla gatunku literackiego i dla wydawnictwa. Bardzo mnie cieszy, że w tym roku doceniono poezję i Biuro Literackie, dla którego jest to już kolejna zasłużona wygrana (wspomnę na marginesie, że jestem fanką ich serii, gdzie została opublikowana „Samotność przestrzeni” Emily Dickinson – ta okładka zdobi moją półkę w domu od trzech lat i jest tak piękna, że nie mogę przestać na nią patrzeć…).



Podsumowując w dwóch słowach „Mondo cane” to poezja wstydu i odwagi. A skoro autor już sam przerobił strach, to my się nie bójmy – czytajcie!



Aleksandra, Księgarka, Warszawa Westfield Mokotów

Ocena poezji nie należy do najłatwiejszych zadań. Pomijając już zdolności krytyczne, zawsze pozostaje też wątpliwość: może nie zrozumiałam? Pozwolę sobie jednak ocenić tomik „Mondo cane”, za który Jerzy Jarniewicz w 2021 roku otrzymał nagrodę Nike.



„Mondo cane” („Pieski świat”) był pierwszym z gatunku mondo movie – filmem pseudodokumentalnym, który skupia się na sensacji i szokujących scenach. W tym konkretnym obrazie widz zobaczy chińską restaurację, gdzie klienci wybierają psa, którego następnie zjedzą. Autor nawiązuje do tego filmu w jednym z wierszy – jako zakazany owoc, na którego do kina go nie wpuszczono i którego może się tylko domyślać.



Chociaż autor twierdzi, że nie nawiązuje w wierszach do gatunku mondo movie, dostrzegam w nich jakieś zamiłowanie do ukazywania brzydoty, wulgarności. Podmiot liryczny to boomer, który wykorzysta każdą okazję, by mówić o seksie, a także narzekać na dzisiejsze czasy. Stara się nadążyć, użyć neologizmów, ale nadal pozostaje tylko zgorzkniałym starcem.



Generalnie te utwory wydają mi się bezcelowe. Nie wywołują u mnie pogłębionej refleksji. Znaczenie jest albo mocno ukryte, albo oczywiste: brakuje mi odkrywania, nawiązań, zabawy z poezją. Wiersze Jarniewicza przeczytam i od razu o nich zapomnę.



Paulina, księgarka, Wrocław Korona