Somnauci. Tom 1 Katla

Z TEGO SNU NIE MA UCIECZKI...

KULTURIADA

Nie będę udawał – "Somnauci" to jedna z najbardziej pokręconych, osobliwych i trudnych do zrozumienia książek, jakie przeszły kiedykolwiek przez moje dłonie. Brzmi to może zniechęcająco, ale taka jest prawda: liczba dziwnych, niejasnych obrazów i wizji, jakie przewijają się przez tę powieść, potrafi przytłoczyć i sprawić, że czytelnik ma ochotę od niej uciec i przed nią skryć. A mimo to – trudno przejść obok niej obojętnie. Podczas lektury nietrudno poczuć się zagubionym, wręcz osaczonym nadmiarem informacji, których autorka nie podaje i nie tłumaczy wprost. W pewnych momentach będziecie chcieli ją odłożyć i zapomnieć, że w ogóle po nią sięgnęliście. A jednak – coś nie pozwala się od niej oderwać. A po skończonej lekturze pozostaje w nas dziwne, ale silne przekonanie, że było się świadkiem czegoś zupełnie wyjątkowego, dziwnego, ale i niepowtarzalnego. Już sam sposób narracji wzbudził we mnie kontrowersję – absolutnie nietypowy, co zresztą dobrze współgra z tematyką snów, koszmarów i ich wpływu na losy świata oraz człowieka, która jest poruszana na kartach "Somnautów". Narracja przypomina właśnie sen – płynna, niespójna, pozbawiona jasno określonych ram. Autorka przeskakuje pomiędzy wydarzeniami, ukazując je w różnych wariantach, jakby próbowała uchwycić pełnię złożoności danego momentu – a to jedynie potęguje wrażenie chaosu i złożoności. Opowieść prowadzona w "Somnautach" przypomina zawiły labirynt – pełen zwodniczych opisów, w którym trudno znaleźć jakiekolwiek sensowne wyjście. Trzeba jasno powiedzieć: "Somnauci" to książka wymagająca. Magdalena Świerczek-Gryboś umieściła w swoim świecie elementy, które z pozoru zupełnie do siebie nie będą pasować – smoki, astronautów, nordycką mitologię, pomysły rodem z "Incepcji" i książek Arthura C. Clarke'a , czarnoksiężników, a nawet Lazurowe Wybrzeże kontrastujące z zimną, średniowieczną Islandią. W teorii to wszystko nie powinno się ze sobą nawet dać połączyć – i pewnie w większości przypadków by nie tak się nie stało. Ale tu, w jakiś trudny do wyjaśnienia sposób, to działa. Mimo całej tej pozornej niespójności, książka intryguje, wciąga i działa. Decydując się na tę lekturę, trzeba przygotować się na osobliwe zjawiska, na nieoczywisty, wyszukany język, który czasem wydaje się zgrzytać z treścią – a jednak współtworzy jej wyjątkowy klimat. To długa, wymagająca podróż – pełna przeszkód i chwili zwątpień – jednak kiedy już dotrzecie do końca, trudno będzie nie docenić tego doświadczenia. Czeka was tu wiele niespodzianek i momentów, w których raz znienawidzicie tę książkę, by zaraz potem znów dać się jej pochłonąć. A na zakończenie zostawię Wam jedną, praktyczną sugestię: zanim zaczniecie czytać, zerknijcie najpierw na posłowie autorki. Nie zdradzę, dlaczego to takie ważne – po prostu zaufajcie, że warto. Otworzy Wam to nowe ścieżki interpretacji i pozwoli inaczej spojrzeć na całość powieści. Czytajcie, eksplorujcie, nie poddawajcie się – i dajcie się porwać tej wyjątkowej, choć zdecydowanie wymagającej przygodzie.