Strzępy

A GDYBY TAK RZUCIĆ WSZYSTKO I WYJECHAĆ W BIESZCZADY?

KULTURIADA

„A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady?” — pewnie wielu czytelników pomyśli właśnie o tym, sięgając po serię „Bieszczadzkie Tajemnice” Izabeli Grabdy. I trudno się temu dziwić, bo niewiele jest dziś książek, które w tak klimatyczny i przystępny sposób zabierałyby nas w literacką podróż po tych niezwykłych rejonach. Uważajcie jednak — możecie już nie wrócić stamtąd tacy sami… Sięgając po „Strzępy”, trudno określić, z jakim gatunkiem będziemy mieli do czynienia. Znajdziemy tu bowiem dobrze napisaną obyczajówkę z wyraźnym wątkiem romantycznym, pełnoprawny kryminał, historię typu heist, a nawet odrobinę fantastyki, która dodaje całości tej charakterystycznej dla Bieszczad nuty tajemnicy i magii. To nietypowe połączenie sprawia, że książka wypada naprawdę oryginalnie i czyta się ją w zawrotnym tempie z naprawdę dużą przyjemnością. Jak wspomniałem wcześniej, „Strzępy” są drugim tomem serii „Bieszczadzkie Tajemnice”. Może to budzić obawy u osób, które nie znają „Odłamków”, ale zupełnie niepotrzebnie. Nowa powieść działa praktycznie jako samodzielna historia, a jedynym mocniejszym połączeniem z poprzednią częścią pozostaje postać Irminy Łuczak (główna bohaterka pierwszego tomu), która tym razem pojawia się raczej na dalszym planie i pełni bardziej rolę krótkiego cameo niż istotnej bohaterki fabularnej. Wspominam jednak o poprzednim tomie nie bez powodu, bo w moim odczuciu „Strzępy” są książką znacznie lepiej dopracowaną. W „Odłamkach” najbardziej przeszkadzała mi momentami mało realistyczna konstrukcja niektórych scen oraz zbyt wyidealizowana główna bohaterka, która niemal zawsze wychodziła z problemów bez większego uszczerbku. Tutaj sytuacja wygląda jednak zdecydowanie lepiej. Izabela Grabda prowadzi z czytelnikiem ciekawą grę — raz kieruje historię w stronę romansu, by chwilę później skręcić w napiętą opowieść o przekrętach i tajemnicach. Autorka umiejętnie balansuje między realizmem a lekkim puszczeniem oka w stronę fantastyki, dzięki czemu całość wypada bardziej naturalnie i spójnie. Historia wie, kiedy być poważna, a kiedy pozwolić sobie na odrobinę swobody i zabawy konwencją. Dzięki temu „Strzępy” unikają zarówno przesady, jak i kiczu, a intryga naprawdę potrafi zaangażować. Pomagają w tym również bohaterowie — bardziej wiarygodni i lepiej napisani niż w poprzednim tomie. Ogromnym atutem powieści pozostaje także język Izabeli Grabdy. Z jednej strony autorka pisze lekko i bardzo przystępnie, z drugiej potrafi korzystać z dynamicznych dialogów, obrazowych opisów i odpowiednio dawkowanych niedopowiedzeń, dzięki którym czytelnik pozostaje zaangażowany od początku do końca. Dzięki temu „Strzępy” nie sprawiają wrażenia kolejnego schematycznego kryminału osadzonego w górskim klimacie. Sama intryga również została dobrze rozpisana. Autorka od początku zarysowuje nam oblicze finału tej historii, jednocześnie stopniowo odkrywając kolejne elementy układanki związane z bohaterami i ich przeszłością. Pojawiają się także zwroty akcji, ale — co najważniejsze — są one odpowiednio przygotowane i logicznie wynikają z wcześniejszych wydarzeń. Nie ma tutaj taniego szokowania czytelnika dla samego efektu. W czasach, gdy wiele kryminałów cierpi na przesadę i sztuczność plot-twistów, „Strzępy” pokazują, że można poprowadzić je z wyczuciem i klasą. Nie oznacza to jednak, że książka jest całkowicie pozbawiona wad. Część dialogów momentami brzmi dość nienaturalnie, a bohaterowie bywają zbyt wylewni, przez co niektóre kwestie podawane są czytelnikowi po prostu zbyt dosłownie. Najbardziej widać to w epilogu, który w moim odczuciu jest najsłabszym elementem całej powieści. Nie psuje on wprawdzie całości, ale wyraźnie odstaje od atmosfery tajemnicy budowanej przez wcześniejsze 250 stron. Mimo tego przez zdecydowaną większość lektury można bawić się naprawdę bardzo dobrze, a sama historia pozostaje angażująca i wiarygodna. Podsumowując — czy warto rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady? Zdecydowanie tak. A jeśli z różnych powodów nie możecie sobie na to pozwolić, „Strzępy” Izabeli Grabdy będą naprawdę świetnym zamiennikiem takiej wyprawy.