Terapia poznawczo-interpersonalna anoreksji u dorosłych

Opisana przez Autorki metoda MANTRA to poznawczo interpersonalne podejście w leczeniu anoreksji u dorosłych, które koncentruje się na cechach osobowości i relacjach podtrzymujących chorobę oraz na budowaniu nowych sposobów radzenia sobie. Wytyczne NICE rekomendują ją jako jedną z trzech terapii pierwszego wyboru dla dorosłych, a badania wskazują na jej szczególną skuteczność u osób z cięższymi postaciami anoreksji (znaczna utrata masy ciała, długi czas trwania choroby) oraz u osób prezentujących typowe dla tego zaburzenia cechy osobowości. Może być stosowana zarówno jako podstawowa forma terapii prowadzonej przez specjalistę, jak i – przy odpowiednim nadzorze medycznym oraz minimalnym kontakcie z psychoterapeutą – w formie programu samopomocowego po leczeniu stacjonarnym, np. w profilaktyce nawrotów.

Największą wartością terapeutyczną niniejszej książki jest połączenie opartego na dowodach modelu MANTRA z bardzo konkretnym, angażującym zeszytem ćwiczeń, który prowadzi osobę z anoreksją krok po kroku przez własny proces zdrowienia. 

Lektura tego podręcznika umożliwia – dzięki przełożeniu teorii na praktykę – planowanie działań sprzyjających przezwyciężaniu anoreksji i odzyskiwaniu zdrowia. Model poznawczo interpersonalny został rozpisany na moduły z ćwiczeniami, tabelami, pytaniami oraz przykładami klinicznymi. Książka uczy m.in. wyznaczania celów (SMART, WOOP), projektowania eksperymentów behawioralnych oraz monitorowania postępów, co realnie zwiększa sprawczość i motywację.

Podręcznik MANTRA pokazuje również, w jaki sposób reakcje rodziny – takie jak dostosowywanie się czy postawy określane metaforycznie jako „kangur”, „meduza”, „nosorożec”, „terier” – często nieintencjonalnie wzmacniają mechanizmy anoreksji, oraz daje konkretne narzędzia, aby to zmienić. Dzięki arkuszom przeznaczonym dla osób wspierających książka staje się wspólną przestrzenią do pracy na linii pacjent–bliscy–psychoterapeuta.

Metoda MANTRA przynosi pacjentom kilka istotnych korzyści, które wyraźnie wybrzmiewają na kartach tej książki. Badania pokazują, że osoby leczone tą metodą – zwłaszcza przy pierwszym epizodzie anoreksji – częściej osiągają pełne wyzdrowienie w perspektywie dwóch lat niż w niektórych innych podejściach terapeutycznych. Mniejsze jest zatem ryzyko nawrotu, ponieważ pacjent kończy terapię z konkretnym, indywidualnym planem, co ułatwia utrzymanie zmian w realnych sytuacjach stresu.

dr Izabela Pawłowska 

Psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, certyfikowana superwizorka PTTPB; wykładowczyni akademicka