W ciemność

Zanim sięgniecie po "W Ciemność", polecam Wam przez chwilę dokładnie przyjrzeć się jej okładce. Weźcie książkę do ręki i poświęćcie kilka minut na obserwowanie ilustracji na przedniej części książki. Początkowo zapewne pomyślicie, że przedstawia zwyczajny leśny strumień — spokojny, może nawet przyjemny krajobraz. Jednak im dłużej będziecie się w niego wpatrywać, tym więcej niepokojących detali zacznie wychodzić na pierwszy plan. Drzewa staną się nienaturalnie smukłe, cienie między nimi nabiorą złowrogiego charakteru, a światło odbijające się od wody zacznie sprawiać wrażenie wręcz martwego. W końcu dostrzeżecie sylwetkę człowieka ukrytego pośród kamieni nad brzegiem — niemal niewidocznego, przytłoczonego atmosferą otaczającego go mroku.



I właśnie ten obraz najlepiej oddaje to, czym w istocie jest powieść Cormac McCarthy — historia pozornie spokojna i niegroźna, która z każdą kolejną stroną staje się coraz bardziej duszna, niepokojąca i upiorna. Nie dajcie się zwieść ani subtelnej okładce, ani oszczędnemu opisowi z tyłu książki. To pełnoprawny horror i zarazem jeden z najmocniejszych przykładów nurtu Gotyku Południa.



„W Ciemność” to stosunkowo krótka, licząca niespełna 270 stron powieść grozy, która od pierwszych rozdziałów zaciska się na czytelniku i nie pozwala o sobie zapomnieć nawet długo po zakończeniu lektury. To historia, która powoli sączy się pod skórę, dojrzewa w człowieku i uderza w najmniej oczekiwanym momencie. Nawet jeśli początkowo książka wyda się Wam spokojna albo wręcz monotonna, McCarthy bardzo szybko wyprowadzi Was z tego błędu. Autor serwuje sceny, których nie powstydziliby się najwybitniejsi twórcy literackiej grozy.



Ta powieść jest przede wszystkim bolesną opowieścią o granicach — tych narzuconych przez świat i tych, które człowiek zmuszony jest przekroczyć, często wbrew sobie. To również historia społeczeństwa żyjącego na początku XIX wieku, którego brutalność i mechanizmy okazują się zaskakująco aktualne także dziś. McCarthy niezwykle sprawnie łączy elementy biblijnej przypowieści, współczesnego mitu i mrocznej powieści drogi, tworząc uniwersalną opowieść o bezsilności wobec zła oraz wszechobecnej przemocy. Po skończonej lekturze czytelnik pozostaje z całym wachlarzem emocji, jednak trudno znaleźć wśród nich choćby cień nadziei.



Historia rodzeństwa Holme, żyjącego na granicy dziczy i cywilizacji, staje się jedynie punktem wyjścia do opowieści o winie, piętnie i strachu, przed którym nie sposób uciec. Gdy Culla zabiera nowo narodzone dziecko swojej siostry Ruthie i porzuca je w lesie, rozpoczyna się brutalna i wyniszczająca podróż przez świat przypominający bardziej piekło niż miejsce do życia. McCarthy kreśli rzeczywistość brutalną i bezlitosną — taką, w której ludzie giną za najmniejsze przewinienia, a lincz staje się codziennym sposobem wymierzania sprawiedliwości. To świat, w którym nie istnieje poczucie bezpieczeństwa, a chwila spokoju wydaje się czymś całkowicie nierealnym. I właśnie w takich warunkach bohaterowie próbują odnaleźć odkupienie oraz choć odrobinę ukojenia.



Proza McCarthy’ego jest doskonałym przykładem literatury podskórnej — takiej, która budzi niepokój trudny do jednoznacznego wyjaśnienia. Każde spojrzenie wydaje się tu podejrzane, każdy gest może oznaczać zagrożenie. Czasem lepiej milczeć, by nie powiedzieć o jedno słowo za dużo, a bierna obserwacja staje się jedynym sposobem na przetrwanie. Autor wrzuca czytelnika w ten świat powoli, ale bez żadnej taryfy ulgowej, sprawdzając, jak długo będzie on w stanie patrzeć na to wszystko bez odwracania wzroku. „W Ciemność” to doświadczenie trudne i przytłaczające, ale jednocześnie niezwykle intensywne — pełne scen, które autentycznie przerażają i zostają w pamięci na bardzo długo. A scena przy ognisku? W moim odczuciu to jedna z najbardziej niepokojących scen, jakie kiedykolwiek powstały w popkulturze — coś, co mógł stworzyć wyłącznie umysł McCarthy’ego.

Zachwycona bestselerową „Drogą” Cormaca McCarthy’ego, którą przeczytałam już jakiś czas temu, postanowiłam nadrobić inne książki tego pisarza. „W ciemność” to historia o bracie i siostrze, którzy żyją w leśnej chacie w odosobnieniu. Pewnego dnia dziewczyna rodzi dziecko, a jej brat zabiera je do lasu i wmawia siostrze, że noworodek umarł. Rinthy podejrzewa, że dziecko zostało zabrane przez druciarza, który był ostatnio w okolicy i udaje się na jego poszukiwanie. Gdy dziewczyna przez jakiś czas nie wraca, Holme postanawia iść jej śladem i sprowadzić ją do domu. Każde z osobna wyrusza w pełną niebezpieczeństw podróż, podczas której czeka na nich wiele trudności i przeciwności losu.

Miasta niczym z horroru, ludzie przepełnieni brutalnością i śmierć - nieodłączna towarzyszka podróży. Ta powieść pełna jest przemocy, ale i metaforycznych odniesień i ukrytych znaczeń. Mroczna i dusząca atmosfera towarzyszy nam przez całą lekturę. Pomimo, że doceniam twórczość McCarth’ego i podobał mi się ten surowy, nieco baśniowy klimat to fabularnie ta książka była dla mnie trochę niezrozumiała i chaotyczna. Początek mocno mnie zachęcił, jednak kolejne strony nie wciągnęły mnie na tyle, aby mnie zachwycić. Na pytanie, czy jest to pozycja, która zostanie w mojej pamięci, odpowiem - raczej nie. Jednak jestem pewna, że dam szansę innym książkom tego autora, ponieważ potrafi w mistrzowski sposób budować atmosferę pełną grozy i niepokoju.



Monika, księgarka, CH Vivo Krosno