Marcin Wicha

Pomiędzy sztuką a sztuką. Marcin Wicha - grafika i literatura

Twórczość Marcina Wichy to stałe balansowanie między różnymi formami artystycznego wyrazu. Przez wiele lat pracował jako grafik i ilustrator, współpracując m.in. z „Tygodnikiem Powszechnym" oraz czasopismem „Charaktery". Zarówno jego prace wizualne, jak i teksty literackie cechują minimalizm oraz dbałość o detal. Jak sam podkreślał bowiem, o rzeczach ważnych i wielkich można mówić, używając małych słów.

Prostota codzienności - charakterystyka twórczości Marcina Wichy

Oszczędność słowa, subtelny, niekiedy ironiczny język oraz wnikliwa refleksja nad codziennością - to cechy wyróżniające twórczość Marcina Wichy. Jego teksty wymykają się prostym klasyfikacjom, łącząc elementy esejów i reportaży. Osobiste wspomnienia stają się dla niego punktem wyjścia do uniwersalnych rozważań o relacjach międzyludzkich i przemijaniu.

Aspektem zajmującym w jego książkach szczególne miejsce były ponadto... znaki graficzne i interpunkcyjne, z których wydobywał nowe znaczenia.

W dorobku Wichy znajdziemy nie tylko eseje i felietony, ale także książki dla najmłodszych, w których w przewrotny i pełen humoru sposób ukazuje świat widziany oczami dziecka.

Marcin Wicha - „Rzeczy, których nie wyrzuciłem"

Książką, która przyniosła Marcinowi Wisze szczególne uznanie krytyków i czytelników, był wydany w 2017 roku zbiór osobistych esejów pt. „Rzeczy, których nie wyrzuciłem". Punktem wyjścia do jej powstania była śmierć jego matki, która miała miejsce kilka lat wcześniej. Porządkując jej rzeczy, Wicha staje przed decyzją, które z nich zachować, a które wyrzucić. Każdy przedmiot staje się dla niego pretekstem do wspomnień i refleksji - nie tylko o rodzinie i relacjach międzyludzkich, ale także o tożsamości, przeszłości i wyborach kształtujących życie jego bliskich w latach powojennych.

„Rzeczy, których nie wyrzuciłem" przyniosły Marcinowi Wisze liczne prestiżowe wyróżnienia, w tym Nagrodę Literacką „Nike".

Niezwykłe losy rodziny Marcina Wichy

Pisarz ten urodził się w rodzinie o korzeniach polsko-żydowskich. Jego ojciec był architektem, a matka psychologiem. Dziadkowie ze strony ojca, Władysław Wicha i Jan Rabanowski, pełnili w czasach PRL wysokie funkcje ministerialne. Babki Wichy były Żydówkami. Teofila Wicha przeżyła getto warszawskie, uciekając z niego i ukrywając się po aryjskiej stronie, a następnie uczestniczyła w powstaniu warszawskim. Teresa Halina Rabanowska, z wykształcenia psycholożka, w czasie wojny służyła zaś w wojsku.

W rodzinie Marcina Wichy znalazło się wielu krewnych, którzy odegrali istotną rolę w nauce i kulturze polskiej - wśród nich byli profesorowie Polskiej Akademii Nauk, działacze opozycji demokratycznej oraz przedstawiciele środowisk literackich. W znaczący sposób wpłynęli oni na ukształtowanie się u Wichy takiej, a nie innej wrażliwości i sposobu postrzegania świata.

Marcin Wicha - żona i dzieci

Marcin Wicha był spełnionym mężem i ojcem. Wraz ze swoją żoną - nauczycielką plastyki Martą Tymkowską-Wichą - doczekał się dwóch córek.

Marcin Wicha - choroba. Na co zmarł pisarz?

Marcin Wicha odszedł 23 stycznia 2025 roku w wyniku poważnej choroby. Informacja, na co zmarł, nie została podana do wiadomości publicznej. 3 marca spoczął na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim. Artystę żegnał tłum rodziny i przyjaciół oraz miłośników jego twórczości.

Literacki świat żegna Marcina Wichę

„>>Powinien istnieć specjalny znak interpunkcyjny. Graficzny odpowiednik skurczu krtani<<" - pisał o swojej mamie w „Rzeczach, których nie wyrzuciłem". A ja teraz chciałabym mieć taki znak oddający skurcz krtani na wiadomość o śmierci Marcina Wichy" - napisała w pośmiertnym wspomnieniu krytyczka literacka Justyna Sobolewska.

Odejście Wichy wywołało ogromne poruszenie wśród przedstawicieli świata kultury, którzy podkreślali, że wraz z jego śmiercią polska literatura straciła jednego z najważniejszych współczesnych eseistów. Punktem wspólnym wielu wspomnień o nim była czułość - powściągliwa w jego twórczości, a zarazem wylewna w życiu prywatnym. Rok po jego śmierci światło dzienne ujrzała książka „Proste rzeczy", stanowiąca zbiór jego felietonów na łamach „Gazety Wyborczej" w latach 2015-2018.

Marcin Wicha - książki w kolejności chronologicznej

• „Klara: proszę tego nie czytać"
• „Łysol i Strusia: lekcje niegrzeczności"
• „Bolek i Lolek: genialni detektywi"
• „Jak przestałem kochać design"
• „Rzeczy, których nie wyrzuciłem"
• „Niezwykła historia Sebastiana Van Pirka"
• „Wielka księga Klary"
• „Kierunek zwiedzania"
• „Nic drobniej nie będzie"
• „Kamionek"
• „Proste rzeczy" (wydanie pośmiertne)