Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Astrid Lindgren – książki dla dzieci, które pokochały miliony. Niezwykłe życie i twórczość szwedzkiej pisarki
Są autorzy, którzy piszą zaledwie poprawne książki. I jest też Astrid Lindgren. Jej biografia obfitowała w szereg dramatycznych zwrotów akcji i przeciwności losu. Pod wieloma względami znacząco wyprzedzała ona bowiem swoją epokę, na zawsze zmieniając sposób, w jaki myślimy o literaturze dziecięcej. Poznaj bliżej książki Astrid Lindgren i jej życiorys.
Na przekór światu i czasom – krótka biografia Astrid Lindgren
Dzieciństwo i skandal obyczajowy
Urodziła się 14 listopada 1907 roku w szwedzkim mieście Vimmerby jako Astrid Ericsson. Dzieciństwo spędzone w smalandzkim gospodarstwie miało niebagatelny wpływ na jej całe późniejsze życie. To tam czerpała inspirację do swoich późniejszych książek, w których natura i nieskrępowana zabawa nierzadko odgrywały główne role.
Wszystko zmieniło się, gdy jako osiemnastolatka stanęła przed wyzwaniem, które w ówczesnej Szwecji oznaczało społeczny wyrok: samodzielnym macierzyństwem. Ciąża z żonatym redaktorem lokalnej gazety wywołała skandal, a rodzina przyjęła tę wiadomość chłodno. Ojciec dziecka obiecywał jej ślub po rozwodzie, ale Astrid nie chciała mieć już z nim nic wspólnego.
Walka o siebie i dziecko
Uciekając przed ostracyzmem, trafiła do Sztokholmu. Tam, w zaawansowanej ciąży, toczyła samotną walkę o przetrwanie, nierzadko cierpiąc głód. Wówczas pomogła jej pewna adwokatka, specjalizująca się w obronie praw kobiet. Gdy na świat przyszedł syn Lars, dramatyczna sytuacja zmusiła ją do oddania go pod tymczasową opiekę piastunce. To właśnie te bolesne doświadczenia ukształtowały jej niezwykłą wrażliwość. Empatia wobec słabszych i wykluczonych stały się fundamentem, na którym zbudowała każdą ze swoich późniejszych opowieści.
W kolejnych tygodniach ukończyła kurs pisania na maszynie i została zatrudniona jako prywatna sekretarka w Szwedzkiej Centrali Księgarskiej. Mimo zaangażowania straciła ją już jakiś czas później. Powodem było podobno nakrycie jej na wcześniejszym wyjściu z pracy, gdy biegła zdążyć na ostatni tego dnia pociąg do syna – którego starała się odwiedzać regularnie.
Mała stabilizacja
W kolejnej pracy los skrzyżował jej drogi ze Sture Lindgrenem, gdzie wkrótce połączyło ich płomienne uczucie. W międzyczasie przekazała syna pod opiekę swoich rodziców. W 1931 wzięła ze Sturem ślub, a jej pozycja społeczna i materialna znacząco się poprawiła. Owocem ich związku stała się córka Karin, którą Astrid urodziła w 1934 roku. Małżeństwo nie należało jednak do udanych – Sture regularnie nie wracał do domu na noc i zmagał się z uzależnieniem od alkoholu. Mimo to trwała przy nim aż do jego śmierci w 1952 roku.
Początki kariery literackiej
W czasie II wojny światowej pracowała dla służby wywiadowczej jako cenzorka korespondencji. W 1944 roku uległa wypadkowi, który na kilka tygodni przykuł ją do łóżka. Tak narodził się jej pomysł o Pippi Pończoszance, której inspiracją była jej córka Karin.
Tego samego roku miał miejsce jej debiut wydawniczy – książka dla nastolatków „Zwierzenia Britt-Marii”, a rok później światło dzienne ujrzał pierwszy tom opowieści o Pippi. Bajka ta wywołała prawdziwą burzę. Dla konserwatywnych krytyków Pippi była „źle wychowana” i zbyt niezależna – dzieciom w tamtych czasach często odmawiano jeszcze ich podmiotowości.
Dla reszty czytelników stała się symbolem wolności. Lindgren jako jedna z pierwszych autorek przestała traktować najmłodszych z góry. Zamiast nużącego moralizatorstwa, zaproponowała im partnerstwo, odwagę i prawo do popełniania błędów.
Pełnoprawna pisarka
Kolejne lata ukształtowały jej pozycję na gruncie literatury dziecięcej. Z sukcesami wydawała następne powieści – takie jak „Dzieci z Bullerbyn” czy „Bracia Lwie Serce”, a jej sława zaczęła wykraczać daleko poza Szwecję. Mimo to pisarka do końca życia pozostawała osobą wyjątkowo skromną – żyła bez luksusów, nie chełpiła się swoją popularnością, a pieniądze rozdawała chętnie tak rodzinie, jak i potrzebującym. Do końca życia odznaczała się również nieposkromioną energią – o czym świadczyć może fakt, że jako 70-latka wciąż chętnie wspinała się po drzewach.
Wrażliwość ponad miarę
Warto pamiętać, że Astrid Lindgren była kimś więcej niż tylko twórczynią bajek. Była bowiem wpływową postacią życia publicznego i aktywistką. Jej zaangażowanie doprowadziło m.in. do wprowadzenia w Szwecji pionierskiej ustawy o ochronie praw zwierząt. Nie bała się też wchodzić w polemikę z rządem w kwestiach podatkowych czy socjalnych.
Astrid Lindgren zmarła 28 stycznia 2002 roku w wieku 94 lat w wyniku infekcji wirusowej w otoczeniu najbliższych. Pogrzeb w Sztokholmie miał charakter niemal państwowy, co najlepiej oddaje skalę jej wpływu na szwedzkie społeczeństwo. Dziś jej książki są tłumaczone na kilkadziesiąt języków, a jej nazwisko dla wielu stało się synonimem literatury dziecięcej.
Chcesz dowiedzieć się więcej o niezwykłym życiu Astrid Lindgren? Odkryj na naszej stronie biografie poświęcone tej szwedzkiej pisarce!
Astrid Lindgren – książki dla dzieci, które zdefiniowały literaturę dla najmłodszych
Astrid Lindgren nie tylko zrewolucjonizowała sposób, w jaki dorośli patrzą na dzieci, ale też udowodniła, że literatura może być potężnym narzędziem w walce o empatię i prawo do dzieciństwa wolnego od przemocy.
W jej opowieściach dziecko nie jest projektem do wychowania, ale pełnoprawnym człowiekiem, który ma prawo do własnego zdania, szalonych pomysłów i – co najważniejsze – do błędów. Pippi czy Emil to nie tylko postaci z bajek; to żywe dowody na to, że siła bierze się z bycia sobą, nawet jeśli nie pasuje to do sztywnych ram świata dorosłych.
Z niezwykłą czułością potrafiła też opowiadać o rzeczach najtrudniejszych, których inni autorzy woleli unikać. Śmierć, smutek czy bieda w jej książkach nie przerażają, lecz stają się oswojone, dając dzieciom otuchę i poczucie, że nie są same w swoich zmartwieniach. Lindgren stworzyła świat przesiąknięty ciepłem i humorem, w którym największą wartością są po prostu dobre serce i lojalność wobec drugiego człowieka.
Wrażliwość Astrid Lindgren sprawia, że po jej książki sięgamy nie tylko w szkole, ale i w dorosłym życiu, znajdując w nich coś więcej niż tylko wspomnienie z dzieciństwa. To właśnie ta bezpretensjonalność oraz autentyczność sprawiają, że jej historie bronią się same – bez względu na to, ile lat mija od premiery i w jakim zakątku świata je czytamy.
Astrid Lindgren – książki. Najsłynniejsze utwory
Karol to śmiertelnie chory chłopiec, który całe dnie spędza na kuchennej kanapie, słuchając opowieści swojego brata, Jonatana. Ten obiecuje mu, że po śmierci spotkają się w Nangijali – krainie, gdzie życie jest spokojne i bajkowe.
Niedługo potem trafiają tam obaj. Jonatan ginie w pożarze, ratując ukochanego braciszka. Osiedlają się w spokojnej Dolinie Wiśni. Szybko jednak okazuje się, że nad baśniowym światem wisi cień okrutnego Tengila, który zniewolił sąsiednią dolinę. Choć Karol bardzo się boi, u boku brata wyrusza w góry, by walczyć o wolność i udowodnić, że miłość jest silniejsza niż lęk przed śmiercią.
Choć książka w momencie premiery budziła kontrowersje śmiałym podejściem do tematów ostatecznych, dziś uznaje się ją za arcydzieło literatury dziecięcej. Lindgren z delikatnością oswaja w niej lęk przed stratą, pokazując jednocześnie, jak wielką rolę w życiu odgrywają odwaga i oddanie drugiemu człowiekowi.
Na samym skraju cichego miasteczka, w ogrodzie porośniętym wysoką trawą, stoi Willa Śmiesznotka. To tam pewnego dnia zamieszkuje bez opieki dorosłych Pippi – dziewczynka o marchewkowych warkoczach, mająca worek pełen złotych monet i głowę pełną zwariowanych pomysłów. Jej codzienność to nie szkoła czy nauka dobrych manier, lecz szukanie skarbów w starych dziuplach, pieczenie pierniczków na kuchennej podłodze i opieka nad koniem oraz małpką, Panem Nilssonem.
Choć Pippi z łatwością potrafiłaby podnieść dorosłego mężczyznę, nigdy nie używa siły, by kogoś skrzywdzić. Zawsze staje po stronie dobra, pędząc na pomoc wszystkim potrzebującym istotom. Udowadnia tym samym, że w świecie pełnym konwenansów można pozostać sobą, żyjąc w zgodzie z tym, co dla nas naprawdę ważne.
„Dzieci z Bullerbyn” to prosta i ciepła opowieść o szóstce dzieci mieszkających w trzech sąsiednich zagrodach na jednej ze szwedzkich wsi. Inspiracją do jej powstania stało się dzieciństwo Lindgren. Siedmioletnia Lisa opisuje ich codzienność: wspólne wyprawy do szkoły, spanie na sianie, łowienie raków czy radosne obchodzenie świąt. Choć maluchy te żyją stosunkowo skromnie, każdy dzień stanowi dla nich nową okazję do psot i zabawy.
Jedna z najbardziej poetyckich i wzruszających baśni Astrid Lindgren. Książka opowiada o dziewięcioletnim chłopcu imieniem Bosse. Ten czuje się samotny i niekochany, dopóki magiczna moc nie przenosi go do Krainy Dalekiej. Tam odkrywa, że jest królewiczem Mio, synem tamtejszego władcy. Sielankowe życie przerywa jednak wieść o okrutnym rycerzu Kato, który porywa dzieci i zamienia ich serca w kamień. Mio, wraz z przyjacielem Jum-Jumem i wiernym koniem Miramisem, wyrusza w pełną przygód podróż, by zmierzyć się ze złem.
Emil jest chłopcem o twarzy aniołka, który mieszka w szwedzkim gospodarstwie o nazwie Katthult. Choć ma dobre serce, nieustannie wpada w tarapaty. Za każdą taką psotę tata zamyka go w drewutni, gdzie Emil, nie przejmując się niczym, z zapałem rzeźbi drewniane ludziki.
Mimo opinii największego urwisa w okolicy Emil jest niezwykle bystry, kocha zwierzęta i potrafi wykazać się w trudnych chwilach wyjątkowym hartem ducha. To zabawna i ciepła opowieść o tym, że dziecięca energia i upór potrafią nas popchnąć czasem do rzeczy naprawdę wielkich.
Literatura w nowoczesnym wydaniu, czyli nie tylko papierowe książki
„Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła”, pisała niegdyś Wisława Szymborska. Dzieciństwo jest okresem, który wielu z nas wspomina właśnie w ten sposób – z książką w dłoni i pochłanianymi z wypiekami na twarzach kolejnymi rozdziałami z latarką pod kocem. Części z nas z pewnością towarzyszyły wówczas utwory właśnie Astrid Lindgren.
Dziś literatura dla najmłodszych nie ogranicza się wyłącznie do papierowych wydań. Coraz większą popularnością cieszą się bowiem e-booki i audiobooki. Na naszej stronie znajdziesz szereg książek Astrid Lindgren w elektronicznej formie.
Jedną z nich jest doskonale przyjęta przez dzieciaki i rodziców seria „Edyta Jungowska czyta dzieciom”, na którą składają się między innymi opowieści o Emilu ze Smalandii czy Pippi Pończoszance. Zamów je już dziś na stronie naszej księgarni i odkryj na nowo ze swoim dzieckiem magię utworów Lindgren.
Literatura dla najmłodszych to tysiące książek, które uczą, wzruszają i rozwijają dziecięcą wrażliwość. Każdego dnia wybieramy dla Ciebie tytuły, w które warto wzbogacić biblioteczkę swojego malucha. Odkryj je na naszym blogu i zajrzyj do poniższych artykułów:
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
