Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Książki o Holokauście – 15 poruszających tytułów poświęconych zagładzie Żydów
II wojna światowa to okres, który mimo upływu lat nie traci na znaczeniu w świadomości kolejnych pokoleń i wciąż jest przedmiotem wielu rozważań, dyskusji i publikacji. Jej szczególnie tragicznym aspektem była zagłada Żydów, która według szacunków pochłonęła nawet 6 milionów ludzkich istnień. Szukasz wartościowej książki o Holokauście? W naszym dzisiejszym zestawieniu znajdziesz aż 15 tytułów poświęconych losom narodu żydowskiego w latach 1939-1945 – zarówno z kręgu literatury faktu i naukowej, jak też literatury pięknej. Zapoznaj się z krótkim opisem każdej z nich i zdecyduj, po którą z nich sięgniesz w pierwszej kolejności.
Zrozumieć Holokaust. Książki, które warto znać
„Ostateczne rozwiązanie. Historia Holokaustu”, Hans Mommsen
Konferencja w Wannsee z 20 stycznia 1942 roku, na którym doszło do przypieczętowania planu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, jak eufemistycznie określano wymordowanie narodu żydowskiego, była punktem kulminacyjnym działań, które swój początek miały znacznie wcześniej, bo jeszcze przed wybuchem II wojny światowej.
Hans Mommsen – niemiecki badacz specjalizujący się w historii nazistowskich Niemiec – w swojej książce „Ostateczne rozwiązanie. Historia Holokaustu” bierze na warsztat dzieje Republiki Weimarskiej i III Rzeszy, przedstawiając kluczowe momenty, które utorowały drogę dla Holokaustu, takie jak ustawy norymberskie czy noc kryształowa. Poznanie ich przebiegu to pierwszy krok, aby zrozumieć wydarzenia, jakie miały miejsce podczas II wojny światowej.
„Holokaust. Prawdziwe historie ocalonych”, Lyn Smith
Wstrząsający zapis świadectw ponad 100 ocalałych z zagłady Żydów. W swoich opowieściach dzielą się nie tylko tym, jak przebiegał z ich perspektywy proces eksterminacji osób pochodzenia żydowskiego, ale też jak wyglądała ich codzienność tak przed wybuchem II wojny światowej, jak i po jej zakończeniu. Każdy z bohaterów kreśli niezwykle intymną historię swojego życia. Wszystkie je łączy jedno: nieprzeciętna wola przetrwania, wielka nadzieja i tęsknota za życiem, które już nigdy nie wróci.
Napisana przez nagrodzonego w 1986 roku Pokojową Nagrodą Nobla Eliego Wiesela „Noc” to powieść, bez której trudno wyobrazić sobie zestawienie najlepszych książek o Holokauście. Stanowi ona niezwykle osobisty zapis wojennych przeżyć autora, który stracił w obozach koncentracyjnych całą swoją najbliższą rodzinę, samemu będąc wywiezionym do Oświęcimia, a następnie trafiając do Buchenwaldu. Wspomnienia Wiesela przeplatane są w niej wieloma refleksjami na temat natury człowieka i istoty zła, które w okresie II wojny światowej ukazało swoje najgorsze oblicze.
„Piętno Zagłady”, Joanna Beata Michlic
W szczególnie trudnej sytuacji podczas II wojny światowej znalazły się żydowskie dzieci i nastolatkowie. Bezbronne i nierzadko osamotnione z powodu śmierci ich najbliższych, zmuszone były przedwcześnie dorosnąć i stoczyć najważniejszą walkę w całym swoim życiu: przetrwać Holokaust. Przeważającej większości z nich nie było to jednak dane.
Joanna Beata Michlic – autorka książki „Piętno Zagłady” – bierze na warsztat świadectwa ocalałych dzieci i poddaje je gruntownej analizie oraz interpretacji naukowej. W swojej książce wielokrotnie porusza też kwestię trudnych stosunków polsko-żydowskich i bardzo odmiennych nieraz postaw Polaków względem eksterminacji Żydów.
„Historia nazistowskich obozów koncentracyjnych”, Nikolaus Wachsmann
Monumentalna, bo licząca sobie prawie 1000 stron, a przy tym napisana niezwykle sprawnym piórem, publikacja autorstwa wielokrotnie nagradzanego za swój dorobek naukowy historyka Nikolausa Wachsmanna.
Autor krok po kroku przeprowadza nas przez wydarzenia, jakie doprowadziły do powstania poszczególnych obozów, po ich rozbudowę, właściwą działalność i ich likwidację.
Jak podsumował ją jeden z jej recenzentów: „Nikolaus Wachsmann napisał znakomite opracowanie historyczne na temat hitlerowskich obozów koncentracyjnych, umiejętnie łącząc dorobek naukowy ostatnich kilkudziesięciu lat z własnymi badaniami. Ukazał zarówno trajektorię, jak i dynamikę zmian, którym podlegał system obozów, a także doświadczenia i działania – jakkolwiek ograniczone – społeczności więziennej. Jest to imponująca i ważna książka”.
Zbiór rozmów z ostatnimi żyjącymi ofiarami Holokaustu, których najwcześniejszy okres życia przypadał na II wojnę światową. Jak wyglądało getto oczami dziecka? W jaki sposób udało im się uniknąć najgorszego? Jak wyglądały ich pierwsze lata powojenne i jak przeżycia z dzieciństwa wpłynęły na ich późniejsze życie? To tylko kilka pytań, na jakie stara się odpowiedzieć w swoim reportażu Łucyan.
„Pamięć o Zagładzie / Das Gedachtnis an die Shoah”, praca zbiorowa
Jeśli interesują Cię naukowe książki o Holokauście, polsko-niemiecka praca zbiorowa „Pamięć o Zagładzie” jest jedną z pierwszych pozycji, po jakie warto sięgnąć w tej kategorii. Koncentruje się ona na literackich świadectwach osób należących do 2. i 3. pokolenia ofiar Shoah. Choć pozycja ta nie należy do najłatwiejszych, z pewnością poszerza ona tak historyczne, jak i literackie horyzonty na temat XX-wiecznej historii Żydów.
„Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę”, David Serrano Blanquer
Prawdziwa historia Gizy, czyli żydowskiej dziewczynki, która, mając 1,5 roku, została przeniesiona w pielęgniarskiej walizce poza mury warszawskiego getta i trafiła do domu nastoletniej Danuty Gałkowej (późniejszej pułkownik Wojska Polskiego i powstanki warszawskiej), która odtąd stanie się jej przybraną siostrą. Gdy po wojnie krewni Gizy wyjeżdżają na stałe do Urugwaju, kontakt między Danusią a Gizą się urywa. Polka robi wszystko, by odnaleźć dziewczynkę. Niestety ta w żaden sposób nie jest świadoma swojego pochodzenia. Jak potoczyły się ich dalsze losy?
„Maus. Opowieść ocalałego”, Art Spiegelman
Wydawać by się mogło, że umieszczanie w zestawieniu najlepszych książek o Holokauście komiksu może być pewnym nietaktem. A jednak „Maus. Opowieść ocalałego” Arta Spiegelmana to dzieło, które na zawsze zmieniło zarówno historię komiksu, jak i sposób patrzenia na Zagładę. Publikacja opowiada o tragicznych losach Władka Szpigelmana – polskiego Żyda, któremu w wyniku nadzwyczaj szczęśliwych okoliczności udało się przeżyć wojnę – oraz trudnych relacjach łączących go z synem Artem, czyli autorem „Mausa”.
To także przejmujące studium rozpadu człowieka i utraty przez niego tożsamości w wyniku przeżytej traumy. Ukochana matka Arta, nie mogąc poradzić sobie z ciężarem wojennych doświadczeń, popełniła po latach samobójstwo, a jego ojciec z pełnego życia, szczęśliwego człowieka stał się swoim cieniem, obsesyjnie liczącym każdy grosz i chomikującym bezwartościowe rzeczy na wypadek zagrożenia.
Niezwykła (i równie kontrowersyjna) forma ujęcia tematu oraz przedstawienia poszczególnych nacji w „Maus” za pomocą zwierząt, czyni ten komiks ponadczasowym i wielowymiarowym dziełem o wojnie i jej skutkach na życie poszczególnych jednostek.
„Getto jest we mnie”, Santiago H. Amigorena
Uhonorowana szeregiem nagród – w tym prestiżową Nagrodą Goncourtów – książka o Holokauście widzianego oczami nie jego bezpośredniego uczestnika, a pobieżnego świadka. Jej bohaterem jest bowiem Vicente Rosenberg – polski Żyd, który jeszcze wiele lat przed wojną wyjechał do Argentyny i wiódł tam szczęśliwe, ułożone życie. Wszystko zmienia się w 1940 roku, gdy dowiaduje się o sytuacji w Europie. Niepokój o bliskich i lęk przed tym, co przyniesie przyszłość, pchają go na skraj rozpaczy i trwale zmieniają jego osobowość.
Zdecydowanie warte polecenia.
Jednym z najbardziej niepokojących pytań, jakie wielu z nas zadaje sobie, myśląc o Zagładzie, jest to, dlaczego za jej realizację tak często odpowiedzialne były zwyczajne jednostki. Przykładem książki o Holokauście poruszającej ten temat, są „Zwykli ludzie” Christophera R. Browninga, stanowiący prawdziwą historię niesławnego hitlerowskiego 101. Rezerwowego Batalionu Policji, który w 1942 roku doprowadził do śmierci tysiące kobiet, mężczyzn i dzieci żydowskiego pochodzenia.
Browning ukazuje mechanizmy, jakie stały za tym, że kochający ojcowie i mężowie zdolni byli z zimną krwią – a często też z niezrozumiałą dla nas satysfakcją – mordować, gwałcić i rabować. Nieliczni funkcjonariusze, którzy przeciwstawiali się zbrodniczej działalności swojej organizacji, tylko potwierdzali tę upiorną regułę.
„Dziennik Reni Spiegel. Życie młodej dziewczyny w cieniu Holokaustu”, Renia Spiegel
Pisanie dzienników przez mieszkających w getcie Żydów było jednym z ich sposobów na radzenie sobie z otaczającą rzeczywistością. Pamiętniki te rozdzierają serce tym bardziej, gdy są prowadzone przez najmłodszych. Jedną z takich osób była Renia Spiegel – nastolatka zastrzelona przez niemieckiego funkcjonariusza w 1942 roku, krótko po swoich 18. urodzinach.
Książka ta stanowi opracowanie jej pisanego przez 3 lata w sekrecie dziennika, odnalezionego po 70 latach w jednej z nowojorskich skrytek bankowych. Groza wojny i narastającego wówczas antysemityzmu przeplatają się w niej z opisem codziennych błahych sytuacji i przemyśleń, tak typowych dla osób w tym wieku: wspomnieniem pierwszych randek i nieśmiałych pocałunków, zachwytem nad pięknem przyrody, snuciem marzeń, jak szczęśliwe będzie jej życie, gdy będzie już dorosła i założy swoją rodzinę.
W podobnym klimacie utrzymane zostały dzienniki Nonny Bannister – nastoletniej rosyjskiej arystokratki, która podczas wojny trafiła do jednego z obozów pracy, gdzie pracowała w szpitalu leczącym jeńców wojennych. Jej dzienniki, spisywane na gorąco i w ukryciu, ujrzały światło dzienne dopiero po 60 latach, gdy Nonna – której w przeciwieństwie do Reni Spiegel udało się przeżyć wojnę – wyjawia bliskim fakt ich istnienia. Książka ta jest efektem współpracy jej syna oraz dwóch dziennikarek, którzy chcieli zapoznać z historią Nonny szersze grono czytelników.
„Czarna ziemia. Holokaust jako ostrzeżenie”, Timothy Snyder
Pasjonująca i niezwykle przenikliwa opowieść o uniwersalnych mechanizmach, jakie doprowadziły do Holokaustu. Snyder w przystępny, a przy tym naszpikowany źródłami sposób wyjaśnia, jak to się stało, że początkowo ledwo tlący się jedynie antysemityzm ostatecznie doprowadził do powstania obozów koncentracyjnych. To także głos ostrzeżenia, że ksenofobia, uprzedzenia i pogarda względem drugiego człowieka wciąż mają się nadzwyczaj dobrze, a kolejna karta tragicznej historii ludzkości być może nadal czeka na swoje dopisanie.
„Człowiek w poszukiwaniu sensu. Głos nadziei z otchłani Holokaustu”, Viktor E. Frankl
Zestawienie polecanych książek o Holokauście zamyka przełomowa dla współczesnej psychoterapii praca Victora E. Frankla – austriackiego psychiatry i terapeuty żydowskiego pochodzenia oraz więźnia kilku obozów koncentracyjnych. „Człowiek w poszukiwaniu sensu” to książka niezwykła, bo z powodzeniem łącząca w sobie opowieść o 5-letnim pobycie Frankla w obozach, z pracą naukową, prezentująca zupełnie nowy jak na tamte czasy sposób patrzenia na człowieka i leczenie. Wyjątkowa forma i głębia prezentowanych przez Frankla przemyśleń sprawiają, że śmiało mogą sięgnąć po nią również osoby bez doświadczenia psychoterapeutycznego.
Sprawdź także poniższe propozycje
Najlepsze książki o Holokauście z naszej strony internetowej
Literatura poświęcona zagładzie Żydów obejmuje setki (jeśli nie tysiące) doskonałych tytułów. 15 książek o Holokauście, które umieściliśmy w naszym zestawieniu, to tylko ułamek pozycji na ten temat dostępnych na stronie internetowej Świata Książki. Mamy nadzieję, że przynajmniej część z nich przykuła Twoją uwagę i dodałeś je do swojej listy do przeczytania w najbliższym czasie. Zajrzyj do zakładek „historia”, „literatura faktu” oraz „książki obyczajowe”, gdzie znajdziesz więcej publikacji o Holokauście polskich i zagranicznych autorów.
Być może zainteresują Cię również inne artykuły blogowe o podobnej tematyce:
- Ocalić od zapomnienia. Najlepsze książki o Auschwitz
- Najlepsze książki historyczne – 17 książek, które warto znać
- Książki o Putinie – najlepsze tytuły z ostatnich lat
- Książki o wojnie w Jugosławii – 6 tytułów, które trzeba znać

Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.





























