Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Getto warszawskie – 7 książek o starciu Dawida z Goliatem
Getto warszawskie to miejsce, które stało się symbolem niewyobrażalnego cierpienia, głodu oraz śmierci. W kwietniu 1943 roku, w sercu okupowanej stolicy, garstka bojowników rzuciła wyzwanie nazistowskiej machinie zagłady. Nie walczono o zwycięstwo, lecz o godność i prawo do tego, aby ostatnie słowo należało właśnie do nich. Dziś, 82 lata później, warto wrócić do tych wydarzeń, by takie nazwiska, jak Anielewicz, Edelman czy Lubetkin nie popadły w zapomnienie. W naszym dzisiejszym artykule znajdziesz zestawienie tytułów pozwalających jeszcze lepiej zrozumieć tragedię i dramatyzm tamtych dni.
Getto warszawskie – walka o przetrwanie
„Dzielnica zamknięta” powstała w listopadzie 1940 roku. Na niewielkiej przestrzeni i w nieludzkich warunkach stłoczono w punkcie kulminacyjnym blisko 450 tysięcy żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci. Głód, choroby i brutalne represje codziennie zbierały krwawe żniwo. Od lipca 1942 roku rozpoczęto masowe deportacje Żydów do obozu zagłady w Treblince, czego symbolem stał się Umschlagplatz – nieistniejąca już rampa kolejowa przy ulicy Stawki 4/6. W warszawskim getcie ludzkie życie nierzadko miało mniejszą wartość niż kromka chleba czy łyk wody.
Kiedy w kwietniu 1943 roku Niemcy przystąpili do ostatecznej likwidacji getta, spotkali się z oporem członków Żydowskiej Organizacji Bojowej oraz Żydowskiego Związku Wojskowego. Choć słabo uzbrojeni bojownicy w podjętej walce nie widzieli szans na zwycięstwo, bronili swojego honoru i godności. Przez niemal miesiąc getto stawiało opór przeważającym siłom śmiertelnego wroga.
Książki o bohaterach getta – walka o godność i pamięć
„I była miłość w getcie”, Marek Edelman, Paula Sawicka
Niezwykle poruszająca opowieść Marka Edelmana o miłości, jawiącej się jako siła przewodnia, zdolna przezwyciężyć nawet największy koszmar. W rozmowie z Paulą Sawicką jako jeden z przywódców powstania w getcie odsłania intymne historie ludzi, dla których miłość była schronieniem, nadzieją i ostatnią szansą na odrobinę normalności. To książka, którą trudno określić mianem patetycznej – mimo to uderza swoją autentycznością i pozostaje w głowie na długo po jej przeczytaniu.
„Życie tam, w getcie, w pojedynkę było niemożliwe. Bez tego nie można było przeżyć i zostać człowiekiem. Zawsze trzeba mieć kogoś do pary w tym sensie, że trzeba było mieć przy sobie drugiego człowieka, który myśli tak samo, który jest w Ciebie tak samo wciągnięty, jak Ty w niego. Dla którego zrobisz wszystko, a on dla Ciebie. I to jest właśnie miłość.”
– Marek Edelman.
Książka Magdy Łucyan stanowi wstrząsający zapis wspomnień najmłodszych świadków Zagłady. Historie opowiadane przez dzieci uderzają prostotą przekazu i ogromem nieludzkiej tragedii. To opowieść o ludziach, którzy zamiast uczyć się i bawić z rówieśnikami każdego dnia marzyli o kromce chleba. Najmłodszym ofiarom wojny odebrano prawo do normalnego życia, dzieciństwa i przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa.
Za sprawą „Dzieci getta” możemy spojrzeć na okupację oczami jej najbardziej bezbronnych ofiar – przepełnionymi strachem i tęsknotą. Każda z tych historii powinna stanowić przestrogę dla przyszłych pokoleń, aby piekło, jakie zgotował człowiek człowiekowi, nigdy się już nie powtórzyło.

„Teraz ’43. Losy”, Magdalena Kicińska, Marcin Dziedzic
Książka Kicińskiej i Dziedzica ożywia Warszawę, której już nie ma. Fotografie z okresu niemieckiej okupacji zestawiono ze współczesnym obrazem stolicy. Za każdym zdjęciem kryją się dramatyczne wydarzenia sprzed wielu lat. W jednym kadrze spotykają się dwie rzeczywistości – przeszłość i teraźniejszość, duchy dawnych mieszkańców getta i współczesne, tętniące życiem miasto.
Magdalena Kicińska snuje opowieści o mieszkańcach Warszawy, którym II wojna światowa odebrała wszystko, co najcenniejsze. Marcin Dziedzic łączy z kolei stare zdjęcia z nowymi – co daje wyjątkowe spojrzenie na koszmar, jaki rozegrał się na ulicach tego miasta. Ich album to książka budząca szereg emocji. Stanowi również hołd dla setek tysięcy pomordowanych osób pochodzenia żydowskiego – nie tylko z Polski, ale i z całej Europy.
„Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego”, praca zbiorowa
„Kwestia charakteru” uzupełnia pewną lukę w historii warszawskiego getta. Książka wydobywa z cienia kobiety, ramię w ramię walczące u boku swoich kolegów z ŻOB-u czy ŻZW-u. Autorki tej wyjątkowej pozycji korzystały ze strzępków źródeł, archiwalnych zapisków czy też relacji świadków, by ukazać bohaterstwo żydowskich bojowniczek. Kobiety te pochodziły z różnych środowisk i były w różnym wieku, ale miały jeden cel – umrzeć z honorem i godnością.
Wszystkie je łączyły odwaga, niezłomność i determinacja. Syn jednej z bojowniczek powiedział niegdyś: „to kwestia charakteru”. Wstrząsająca opowieść o kobietach walczących i ginących pośród kamienic zrównanego z ziemią Muranowa. Dzięki tej książce istnieje nadzieja, że ich poświęcenie jeszcze długo nie zostanie zapomniane. Ich twarze, losy, pamięć o nich, odzyskują należne im miejsce na kartach historii.
„Siłą wyciągnięci z bunkrów”, Tomasz Zyśko
Jedno z najbardziej przejmujących zdjęć z getta warszawskiego od wielu lat budzi ogrom pytań, na jakie dotąd brakowało odpowiedzi. Przestraszony chłopiec z podniesionymi rękami, kobieta z dzieckiem czy SS-mann celujący w bezbronnych cywilów – Tomasz Zyśko z iście detektywistycznym zacięciem śledzi dalsze losy ludzi uwiecznionych na wykonanym przez niemieckiego fotografa zdjęciu. Autor dotarł do świadków i archiwalnych dokumentów, dzięki którym próbuje dociec, co wydarzyło się dalej.
„Siłą wyciągnięci z bunkrów” to zarówno próba identyfikacji osób, jak i opowieść o nieodwracalnie utraconym świecie. Stanowi również zachętę do zatrzymania się nad tym kadrem i zastanowienia się nad istotą człowieczeństwa i zła w czasie wojny. Jedna fotografia skrywa dziesiątki ludzkich cierpień i tragedii. Dla czytelników lubiących reportaże pozycja obowiązkowa!
„Ciągle po kole. Rozmowy z żołnierzami getta warszawskiego”, Hanka Grupińska
„Ciągle po kole” nie wpisuje się w tradycyjny nurt książek historycznych o powstaniu w warszawskim getcie. Autorka oddaje głos tym, których opowieści paradoksalnie nie zawsze mogły przebić się przez oficjalne narracje, czyli żydowskim bojownikom. Pośród rozmów z Markiem Edelmanem, Kazikiem Ratajzerem czy Maszą Glajtman-Putermilch wyłania się obraz heroicznej walki o ludzką godność i możliwość wybrania „własnego sposobu umierania”, w myśl zasady „umrzeć też trzeba umieć”.
Zebrane świadectwa łączą się w wielogłosową opowieść przepełnioną strachem, cierpieniem i niepewnością jutra. Książka ta nie pozwala o sobie zapomnieć czy przejść obok niej obojętnie. Stanowi świadectwo pozwalające na lepsze zrozumienie wydarzeń tamtych dni
„Życie codzienne warszawskiego getta 1939-1943”, Tadeusz Bernarczyk
Tadeusz Bernarczyk poprzez połączenie osobistych wspomnień z opracowaniem historycznym w swojej książce ukazuje nieznane oblicze warszawskiego getta. Każdy rozdział i każda strona przybliżają dramat rozgrywający się na ulicach okupowanej przez Niemców Warszawy. Autor ukazuje walkę o przetrwanie mieszkańców „dzielnicy zamkniętej”, relacje międzyludzkie, postawy oraz opór stawiany oprawcom w szarozielonych mundurach.
Szczególną uwagę Bernarczyk poświęca historii Żydowskiego Związku Wojskowego. Organizacja ta przez lata, zwłaszcza w czasach PRL-u, była pomijana i niemal popadła w zapomnienie. Przez długi okres oficjalna narracja mówiła tylko o walce lewicowej Żydowskiej Organizacji Bojowej pod przewodnictwem Mordechaja Anielewicza. Lektura zmusza do refleksji, poszerza perspektywę oraz uzupełnia brakujące luki w historii walczącej stolicy.
Warszawskie getto – pamięć, która nie gaśnie
Zbliżająca się wielkimi krokami rocznica powstania w getcie warszawskim to doskonała okazja, by poznać historie ludzi, którzy pozostawili po sobie świadectwo niezwykłej odwagi i hartu ducha. Książki o życiu w warszawskim getcie to historia miasta, które odeszło bezpowrotnie.
W ofercie sklepu internetowego Świata Książki znajdziesz poruszające reportaże, opracowania historyczne i wspomnienia ocalałych, rzucające nowe światło na wydarzenia sprzed lat. Sięgnij po książki, które przybliżą Ci tragedię osób pochodzenia żydowskiego podczas II wojny światowej.
Sprawdź inne książki o podobnej tematyce:

Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.

























