Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Kryminały skandynawskie – 10 kultowych tytułów prosto z krajów nordyckich
Kryminały skandynawskie od lat królują na listach bestsellerów, zdobywając uznanie nie tylko miłośników powieści z dreszczykiem. W naszym dzisiejszym zestawieniu przyjrzymy się bliżej fenomenowi nordyckich autorów i przedstawimy Wam 10 kultowych kryminałów prosto ze Skandynawii, które warto znać, rozpoczynając swoją przygodę z tego rodzaju literaturą.
Skąd tak wielka popularność kryminałów skandynawskich?
Popularność kryminałów skandynawskich nie ustaje i jest przedmiotem zainteresowania zarówno zwykłych czytelników, jak i literaturoznawców. Literatura skandynawska (kryminały to tylko część jej imponującego dorobku!) to już swojego rodzaju fenomen kulturowy. W czym tkwi tajemnica jej sukcesu?
Pierwszym czynnikiem, który wpływa na tak dużą popularność kryminałów skandynawskich, jest ich duszny i pełen mroku klimat. Surowe scenerie pozwalają budować unikalną atmosferę, której próżno szukać w typowych polskich miejscowościach.
Nie bez znaczenia jest także złożoność postaci przewijających się na kartach powieści. W wielu wypadkach są to bohaterowie moralnie niejednoznaczni, o skomplikowanej i burzliwej przeszłości, co dodaje im wiarygodności. Podążając za śladami zbrodni, stopniowo odkrywamy ich motywacje, traumy czy starannie skrywane tajemnice. Wszystko to tworzy wielobarwny obraz ludzkiej psychiki.
Tym, co wyróżnia kryminały skandynawskie, jest częsty nacisk na wątki społeczne. Ich twórcy chętnie poruszają aktualne problemy, z którymi mierzy się współczesny świat, np. postępujące rozwarstwienie ekonomiczne, kryzys migracyjny czy przemoc domową. Dzięki temu książki te wykraczają poza ramy klasycznej powieści kryminalnej, stając się nierzadko jednocześnie publicystycznym komentarzem.
Na sam koniec warto wspomnieć o unikalnym stylu narracji skandynawskich autorów. Prosty, oszczędny w środkach język sprawia, że opowiadane przez nich historie nabierają tym mocniejszego realizmu, a napięcie budowane jest stopniowo, podbijając przyjemność czytania.
Najlepsze skandynawskie kryminały – książki, które musisz znać
„Millennium. 1. Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”, Stieg Larsson
Zaczynamy od absolutnej klasyki literatury kryminalnej – serii „Millenium” szwedzkiego pisarza i dziennikarza Stiega Larssona oraz otwierającej cały cykl książki „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”. Opowiada ona historię okrytego złą sławą dziennikarza Mikaela Blomkvista, który, chcąc oczyścić swoje nazwisko po skandalu medialnym, podejmuje się rozwiązania zagadki sprzed lat.
Wraz z obdarzoną nieprzeciętnym intelektem – choć mocno nieprzewidywalną – hakerką Lisbeth Salander odkrywa mroczne sekrety potężnej rodziny Vangerów, wpadając w sieć intryg, które zaczynają bezpośrednio zagrażać ich życiu.
Książka ta została opublikowana rok po śmierci Larssona (który zmarł w wieku zaledwie 50 lat w wyniku rozległego zawału mięśnia sercowego), trafiając na szczyty list bestsellerów zarówno w Szwecji, jak i w innych krajach świata – w tym w Polsce.
Gigantyczny sukces pierwszego tomu zapoczątkował globalny fenomen serii i na trwałe odmienił oblicze współczesnego kryminału skandynawskiego, otwierając drzwi dla innych autorów z północy Europy.
W 2009 roku „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” doczekali się swojej ekranizacji. W rolę Mikaela wcielił się Michael Nyqvist, natomiast Lisabeth – Noomi Rapace. 2 lata później światło dzienne ujrzała hollywoodzka wersja książki – „Dziewczyna z tatuażem” z rewelacyjnymi rolami Daniela Craiga i Rooney Mary.
„Człowiek nietoperz. Cykl Harry Hole”, Jo Nesbø
Kolejnym pisarzem doskonale znanym wielbicielom skandynawskich kryminałów jest Jo Nesbø – norweski autor powieści kryminalnych oraz… książek dla dzieci. Serią, która przyniosła mu szczególną popularność, jest cykl powieści o norweskim policjancie Harrym Holu.
W pierwszej części, czyli „Człowieku nietoperzu”, Harry Hole udaje się do Sydney, gdzie musi wyjaśnić sprawę brutalnego zabójstwa swojej rodaczki. Pojawiają się podejrzenia, że ta być może padła ofiarą seryjnego mordercy. Wraz z lokalnym funkcjonariuszem wyrusza w podróż po tamtejszych domach publicznych i innych podejrzanych lokalach.
Kiedy strzępki informacji zaczynają łączyć się w logiczną całość, Hole odkrywa, że za pozbycie się psychopatycznego mordercy przyjdzie mu naprawdę słono zapłacić… „Człowiek nietoperz” otwiera serię, w której Nesbø mistrzowsko splata kryminalną intrygę z portretem ludzkich słabości.
„Księżniczka z lodu. Saga kryminalna Fjällbacka”, Camilla Läckberg
W urokliwym szwedzkim miasteczku Fjällbacka dochodzi do niewyobrażalnej tragedii – zostaje znaleziona martwa młoda kobieta, Alexandra Wijkner. Choć początkowo wszystko wskazuje na samobójstwo, jej matka nie wierzy w tę wersję wydarzeń. O pomoc w rozwiązaniu sprawy zwraca się do Eriki Falck – przyjaciółki z dzieciństwa Alexandry, a zarazem pisarki. Ta wraz z lokalnym policjantem Patrikiem Hedströmem zaczyna odkrywać coraz mroczniejsze tajemnice związane z przeszłością ofiary. Sprawa okaże się znacznie bardziej przerażająca, niż początkowo można było przypuszczać…
Książki Läckberg sprzedały się w milionach egzemplarzy i zostały przetłumaczone na wiele języków. Autorka ta poza pisaniem kolejnych bestsellerów pasjonuje się gotowaniem, działa na rzecz kobiet poprzez fundusz „Invest in Her” oraz angażuje się w życie publiczne w Szwecji – zwłaszcza jeśli chodzi o kwestie emancypacji kobiet. Prywatnie jest mamą czwórki dzieci, a od 2017 roku żoną sportowca Simona Skölda.
„Mentalista”, Camilla Läckberg, Henrik Fexeus
Kolejnym szwedzkim kryminałem Camilli Läckberg, który warto znać, jest „Mentalista”, otwierający cykl książek o tym samym tytule. Do współpracy nad nim zaprosiła samego Henrika Fexeusa, specjalizującego się w komunikacji niewerbalnej, psychologii wpływu oraz technikach perswazyjnych.
W centrum Sztokholmu ktoś natrafia na niepokojąco wyglądającą skrzynię. W środku znajduje się ciało młodej kobiety przebitej mieczami. Czy to morderstwo? A może… nieumiejętnie przeprowadzona sztuczka iluzjonistyczna? Inspektor Mina Dabiri wspólnie z ekspertem od mowy ciała i iluzji Vincentem Walderem łączą siły, aby rozwikłać zagadkę.
W trakcie dochodzenia odkrywają coraz bardziej makabryczne tropy, wskazujące, że mają oni do czynienia z wyjątkowo inteligentnym i nieprzewidywalnym sprawcą. Czas działa na ich niekorzyść, a każda pomyłka może kosztować życie następnej ofiary.
„Morderstwo na Wyspie Szczęścia”, Eeva Louko
Przenosimy się do Finlandii, a konkretnie na wyspę Lauttasaari, gdzie toczy się akcja debiutanckiej powieści Eevy Louko pt. „Morderstwo na Wyspie Szczęścia”.
Wyspa Szczęścia wygląda jak raj, dopóki morze nie wyrzuca ciała ojca Ronji Vaary – młodej dziennikarki mieszkającej poza granicami swojego kraju. Po latach spędzonych z dala od rodzinnych stron wraca, by zmierzyć się nie tylko z tragedią, lecz także z własną przeszłością.
Spotkanie z dawnymi znajomymi budzi w niej ambiwalentne uczucia, a śledztwo prowadzone przez młodego policjanta od początku sprawia wrażenie farsy. Gdy Ronja zaczyna prowadzić własne dochodzenie, odkrywa, że pod powierzchnią tego idyllicznego miejsca kryje się pajęczyna sekretów, w którą zaplątanych jest wielu mieszkańców wyspy.
„Burza słoneczna”, Åsa Larsson
Åsa Larsson to jedna z najbardziej utytułowanych szwedzkich pisarek kryminałów w historii. Jej debiutancka książka „Burza słoneczna” niemal od chwili ukazania się na sklepowych półkach trafiła na wysokie miejsca międzynarodowych bestsellerów. Do jej czytania gorąco namawiała sama Oprah Winfrey.
W mroźnej Kirunie życie religijne pewnej wspólnoty zostaje brutalnie przerwane – w budynku zboru Źródła Mocy odnalezione zostają okaleczone zwłoki Wiktora Strandgarda, charyzmatycznego działacza kościoła. Makabryczną scenę odkrywa jego własna siostra… po czym znika, jakby zapadła się pod ziemię.
Zamordowany mężczyzna, milczący świadkowie i pytania bez odpowiedzi – czy w tej tragedii kryje się fanatyzm religijny, walka o władzę, a może tajemnice, których nie da się pogodzić ze starannie pielęgnowanym wizerunkiem?
Do śledztwa wkracza komisarz Anna Maria Mella, a w tym samym czasie do rodzinnego miasta wraca Rebeka Martinsson – prawniczka ze Sztokholmu, wplątana w sprawę przez telefon, którego nigdy nie chciała odebrać.
„Hipnotyzer. Cykl Joona Linna”, Lars Kepler
Kiedy w jednym ze szwedzkich miasteczek na oczach nastoletniego chłopaka zostają brutalnie zamordowane jego matka oraz siostra, społeczność pogrąża się w szoku, a jego życie zmienia się o 180 stopni. Choć udaje mu się przeżyć, trauma zamknęła jego wspomnienia w nieprzeniknionej ciszy.
Komisarz Joona Linna decyduje się na desperacki krok – sięga po hipnozę, mając nadzieję, że pomoże ona jej dopaść mordercę. O pomoc prosi psychiatrę Erika Marię Barka, który przed laty poprzysiągł, że nigdy więcej nie użyje tej kontrowersyjnej techniki. Gdy ten łamie swoją obietnicę, uruchamia lawinę zdarzeń, która wciągnie uczestników w grę o życie.
„Pojedynek. Komisarz Erlendur Sveinsson”, Arnaldur Indriðason
Coś dla siebie w naszym zestawieniu znajdą również osoby poszukujące dobrego islandzkiego kryminału. Po jednym z pokazów w studyjnym kinie w Reykjavíku dochodzi do tragedii – w sali projekcyjnej zostaje znalezione ciało chłopca. Atak przeprowadzono w absolutnej ciszy, bez świadków i śladów mogących pomóc natrafić na trop. Wiadomo tylko, że ofiara miała nietypowe hobby – kolekcjonowała nagrania dźwięków z filmów.
Śledztwo prowadzi detektyw Marion Brem, która początkowo nie widzi związku między morderstwem a zbliżającym się wielkim pojedynkiem szachowym, w którym naprzeciwko siebie staną radziecki arcymistrz oraz amerykański pretendent.
„Stowarzyszenie Leworęcznych”, Håkan Nesser
W niewielkim Oösterby dwaj chłopcy – Marten Wincekelstroop i Rejmus Fiste – zakładają w szkole osobliwy klub: Stowarzyszenie Leworęcznych. Coś, co początkowo miało być niewinną dziecięcą zabawą, 20 lat później wraca w najmroczniejszy możliwy sposób.
W „Stowarzyszeniu leworęcznych” Håkan Nesser po raz pierwszy łączy swoich dwóch kultowych bohaterów – Van Vetereena i Barbarottiego – w sprawie, gdzie dziecięce sekrety w niezwykły sposób mieszają się z problemami osób dorosłych. To powrót mistrza skandynawskiego kryminału, który z pozornie nieznaczącego wspomnienia potrafi stworzyć historię pełną mroku i niedopowiedzeń.
„Kobieta w klatce. Cykl Departament Q”, Jussi Adler-Olsen
Na finiszu naszego zestawienia najlepszych skandynawskich kryminałów znalazła się głośna „Kobieta w klatce” Jussiego Adlera-Olsena, otwierająca serię „Departament Q”.
2002 rok. Gdzieś między Rødby a Puttgarden z promu znika bez śladu Merete Lynggaard – młoda i niezwykle atrakcyjna parlamentarzystka, której kariera dopiero zaczynała nabierać rozpędu. Żadnych świadków, żadnych dowodów, żadnego najmniejszego tropu. Prowadzone przez policję śledztwo kończy się kompletną klapą, a sprawa trafia na dno policyjnych archiwów.
Pięć lat później powstaje Departament Q – specjalna jednostka zajmująca się nierozwiązanymi sprawami. Jej szef, Carl Mørck, znany jest z niekonwencjonalnych metod i trudnego charakteru. Do współpracy z nim zostaje przydzielony ekscentryczny asystent Assad, którego przeszłość budzi tyle samo pytań, co sprawy, nad którymi pracuje.
Wkrótce obaj odkrywają, że zaginięcie Merete nie było przypadkiem. To początek mrocznej gry o życie, w której czas działa wyłącznie na korzyść oprawcy. Carl i Assad będą musieli złamać wszystkie zasady – zanim sami staną się częścią morderczego planu.
Literatura skandynawska – kryminały na stronie Świata Książki
Kryminał skandynawski jest podgatunkiem, którego styl dla wielu z nas rozpoznawalny jest już na pierwszy rzut oka. Ponury, mroczny klimat, realistycznie nakreśleni bohaterowie i ciekawie ukazane tło społeczne – to sprawdzony przepis na opowieści, które wciągają od pierwszej strony i nie pozwalają o sobie zapomnieć przez długi czas.
Na stronie księgarni internetowej Świata Książki kupisz setki kryminałów najpopularniejszych autorów skandynawskich – zaczynając od wyczekiwanych nowości, a kończąc na powieściach, które zdążyły już zapisać się w klasyce literatury kryminalnej.
Nie chcesz nosić ze sobą ciężkich książek? A może wybierasz się niedługo na wakacje i chcesz zaoszczędzić nieco miejsca w swojej walizce? Sprawdź naszą ofertę kryminałów skandynawskich w formie e-booków i audiobooków, które bez problemu odtworzysz na przykład na swoim laptopie czy smartfonie.
Czytanie kryminałów to Twoje hobby? Sprawdź inne artykuły na naszym blogu o podobnej tematyce i poznaj nasze polecajki czytelnicze!
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
