Pałac Północy

NIEZAUWAŻALNY PROGRES WYBITNEGO AUTORA

KULTURIADA

Moje drugie spotkanie z twórczością Carlosa Ruiza Zafóna nie należy do najbardziej udanych. Po zapoznaniu się z "Księciem Mgły", pierwszym tomem "Trylogii Mgły", postanowiłem sięgnąć po kolejną odsłonę cyklu, która, choć fabularnie nie jest powiązana z poprzedniczką, pozostaje w tym samym duchu. Choć lektura sprawiła mi pewną przyjemność, trudno dostrzec w autorze "Pałacu Północy" przyszłego twórcę zachwycającej "Mariny" czy bestsellerowego "Cienia Wiatru". Niemniej jednak, każdy autor od czegoś zaczyna, a Zafón swój literacki szlak rozpoczął właśnie "Trylogią Mgły". Autor ponownie umiejscawia akcję swojej powieści poza Hiszpanią, co poniekąd okazuje się jego słabą stroną. Opis Kalkuty nie wzbudza takiej grozy jak chociażby w "Pieśni Bogini Kali" Dana Simmonsa. I chociaż Simmons również nie pochodzi z Indii, to jednak jego interpretacja tego miejsca wypada znacznie bardziej wiarygodnie niż ta, którą kreśli Zafón. Fabuła przenosi nas do Kalkuty lat dwudziestych XX wieku, gdzie grupa osieroconych dzieci, spragnionych przygód, postanawia zbadać tajemnicze wydarzenia, które od lat ciążą nad miastem. Jeden z bohaterów skrywa mroczny sekret, który ma kluczowe znaczenie dla całej historii. Mimo mojej sentymentalnej sympatii do "Księcia Mgły", "Pałac Północy" nie wywarł na mnie takiego wrażenia. Nie jest to powieść zła, ale odnoszę wrażenie, że autor nie zrobił kroku naprzód w rozwoju swojego warsztatu pisarskiego. Zamiast tego otrzymujemy bardzo podobną historię, tyle że osadzoną w realiach Indii. Postacie są schematyczne, ich charaktery są powierzchowne i nie ewoluują w trakcie powieści. Antagonista zdaje się wręcz kopią Doktora Kaina z "Księcia Mgły", tyle że tym razem jego domeną jest ogień, a nie mgła. Czytanie "Pałacu Północy" nasuwa też skojarzenia z twórczością Stephena Kinga, zwłaszcza z powieścią "To". Nie chodzi o bezpośrednie zapożyczenia, ale o wyraźny wpływ Kingowskiej stylistyki. Przykładem jest scena, w której główni bohaterowie konfrontują się z antagonistą – jej przebieg i atmosfera mocno przypominają jedno z kluczowych starć z "To". Dla niektórych może to być ciekawy smaczek, dla innych mało subtelne nawiązanie. Nie oznacza to jednak, że "Pałac Północy" to strata czasu. Historia potrafi wciągnąć, a motywacje przeciwnika, choć uproszczone, mają w sobie pewien urok. Ponadto, powieść jest krótka i nawet jeśli komuś się nie spodoba, jej lektura nie zajmie więcej niż kilka wieczorów. Warto też pamiętać, że jak większość dzieł Zafóna spoza cyklu "Cmentarza Zapomnianych Książek", również ta książka jest skierowana do młodszych czytelników. To oznacza konieczność przymknięcia oka na pewne uproszczenia fabularne czy nagłe zwroty akcji, ratujące bohaterów w najmniej oczekiwanych momentach. Podsumowując, moją główną uwagą do "Pałacu Północy" jest brak rozwoju stylu autora w porównaniu do jego wcześniejszej powieści. Gdybym nie wiedział, że "Książe Mgły" był debiutem, to właśnie "Pałac Północy" wskazałbym jako pierwszą powieść w dorobku Zafóna. Prosta i niewnosząca zbyt wiele, ale niepozbawiona oryginalności. Polecam ją osobom, które chcą prześledzić ewolucję stylu pisarza, zanim stworzył swoje najbardziej znane dzieła, takie jak "Marina" czy "Cień Wiatru".