Pan Srebrnego Łuku. Cykl Troja. Tom 1

EPOS W NOWYM ŚWIETLE

KULTURIADA

Starożytna Grecja towarzyszy mi właściwie od zawsze — fascynacja tą epoką zaczęła się, gdy miałem zaledwie 5 lat i dostałem od dziadka „Mity Greckie”, z którymi nie rozstawałem się przez kolejne lata. „Troja” w reżyserii Wolfganga Petersena z Ericiem Baną i Bradem Pittem była jednym z moich ukochanych filmów, a cykl „Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy” należał do najpiękniejszych literackich przygód mojego dzieciństwa. Choć wspominam tu głównie dziecięce lata, jako dorosły wciąż szukam historii zanurzonych w antycznym świecie, licząc na to, że natrafię na coś, co ponownie przeniesie mnie w tamtą epokę — a pośrednio również w lata młodości. I wreszcie — po wielu latach — udało się. Znalazłem serię skierowaną do starszego czytelnika, umiejscowioną w realiach Antycznej Grecji, która od pierwszych stron skradła moje serce. To „Troja” Davida Gemmella, a jej otwierający tom, „Pan Srebrnego Łuku”, natychmiast stał się kandydatem do miana jednej z najlepszych książek mojego czytelniczego roku. „Pan Srebrnego Łuku” to świetnie skrojone Heroic Fantasy, jednak zamiast klasycznego quasi-średniowiecznego świata Gemmell zabiera nas w podróż do Hellady znanej z mitów i homerowych eposów. Autor bawi się konwencją, pokazując dobrze znaną historię w zupełnie nowej odsłonie dzięki dodatkowym wątkom i elementom rodem z fantasy. Co istotne — nie popada przy tym w przesadę ani kicz. Otrzymujemy oryginalną opowieść, która nie koliduje z historią, a jednocześnie poszerza kulisy wydarzeń prowadzących do słynnej wojny trojańskiej opisanej w „Iliadzie”. Już samo osadzenie fabuły w takich realiach działa niezwykle odświeżająco i sprawia, że trudno oderwać się od książki. W powieści znajdziemy wszystko, czego można oczekiwać od klasycznej historii Heroic Fantasy: honorowych wojowników w lśniących zbrojach, piękne, ale równie groźne księżniczki, krew, pot i ociekające adrenaliną przygody. Dodając do tego mitologiczny urok charakterystyczny dla Starożytnej Grecji, dostajemy niezwykle wciągającą mieszankę. Obserwując bohaterów, poznajemy ich od nowa, zgłębiając ich motywacje i psychikę. Dzięki temu postacie znane nam dotąd z lekcji i legend stają się pełnoprawnymi bohaterami z własnymi historiami. „Pan Srebrnego Łuku” nie jest przy tym kolejnym odtwórczym retellingiem — to nie „Iliada” napisana prostszym językiem. To samodzielna, świeża opowieść, która rzuca nowe światło na dobrze znane realia i pokazuje, że wcale nie znamy ich tak dobrze, jak sądziliśmy. Gemmell żongluje faktami, dodając odrobinę wydarzeń z własnej wyobraźni i tworząc historię, która wnosi do gatunku powiew świeżości. Śledzenie losów Helikaona, Arguriosa, Andromachy, Odyseusza, Hektora czy Priama było nie tylko fascynujące, ale też sprawiło, że bohaterowie znani dotąd z eposów nabierają realności i charakteru. Mimo że opierają się na schematach typowych dla fantasy, pozostają wiarygodni, ludzcy i łatwo im kibicować. Za sprawą pióra Gemmella wreszcie otrzymują silny, własny głos, którym są gotowi opowiedzieć na nowo swoją własną historię. Jedynym elementem, który może niektórym przeszkadzać, jest język. Nie należy tu oczekiwać wzniosłego, epickiego stylu antycznych poematów. Gemmell pisze współcześnie, próbując jedynie oddać ducha tamtych narracji. Brakuje rozbudowanych opisów, a zdania są krótkie i konkretne. Dla części czytelników może to być wada, dla innych jednak — spora zaleta, bo taka narracja idealnie pasuje do dynamicznej, pełnej akcji opowieści. Autor nie pozwala nam się nudzić, serwując ciąg wydarzeń i unikając zbędnych ozdobników. Tempo fabuły jest błyskawiczne i niesamowicie wciągające — wiele osób mówi, że przez tę książkę się „płynie”. Moim zdaniem to za mało. Ta książka dosłownie "wchłania" — i jedyną rzeczą, jaką trzeba zrobić, to dać się jej po prostu pochłonąć.