Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
„Kroniki Diuny” – książki, filmy, seriale. Sprawdź, co musisz wiedzieć o uniwersum Diuny!
Serii „Kroniki Diuny” nie trzeba przedstawiać nikomu, kto choć odrobinę interesuje się literaturą fantastyczną. Saga amerykańskiego pisarza Franka Herberta to jedno z najsłynniejszych dzieł gatunku science fiction, które od kilku lat przeżywa drugą młodość za sprawą ekranizacji w reżyserii Denisa Villeneuve’a. „Diuna” to jednak nie tylko książki i filmy! Zobacz, co jeszcze składa się na to uniwersum i poznaj jego sekrety.
Krótka historia „Diuny”, czyli jak to wszystko się zaczęło
Początki „Kronik Diuny” sięgają 1963 roku. Właśnie wtedy w czasopiśmie Analog Science Fact and Fiction ukazał się pierwszy odcinek powieści Franka Herberta zatytułowanej „Dune World”. Ośmioodcinkowa opowieść spotkała się z ciepłym przyjęciem i wkrótce doczekała się kontynuacji w postaci podzielonego na 5 części „The Prophet of Dune”. W 1965 roku obie serie zostały połączone i wydane jako „Diuna”. Powieść szybko została doceniona – uhonorowano ją nagrodami Nebula oraz Hugo.
Kim był Frank Herbert? Kilka słów o pisarzu
Sukces „Diuny” pozwolił zdobyć Frankowi Herbertowi międzynarodową sławę, lecz Amerykanin już wcześniej był rozpoznawalny w środowisku literackim. Urodzony 8 października 1920 roku autor w młodości służył w marynarce wojennej, później był m.in. operatorem telewizyjnym i reporterem, a swoją przygodę z pisarstwem na dobre zaczął na początku lat 50. W 1952 roku opublikował pierwsze opowiadanie science fiction w magazynie Startling Stories, a cztery lata później wydał fantastycznonaukowy thriller „The Dragon in the Sea”, który pozwolił mu zaistnieć na szerszą skalę.
W 1959 roku Herbert zaczął zbierać materiały do „Diuny” i zdecydował, że w pełni poświęci się powieściopisarstwu. Nad serią „Kroniki Diuny” pracował do końca życia, wydał również kilkanaście odrębnych powieści i kilka zbiorów opowiadań. Frank Herbert zmarł w 1985 roku w następstwie powikłań po operacji trzustki.
O czym opowiadają „Kroniki Diuny”? Szybkie wprowadzenie
Zastanawiasz się, skąd wziął się fenomen „Diuny”? O sile tej serii stanowi zarówno świat wykreowany przez Herberta, jak i wielowarstwowa fabuła. Akcja serii toczy się w dalekiej przyszłości, kiedy to ludzkość dysponuje zaawansowaną technologią pozwalającą kolonizować wszechświat. Za najważniejszą z zasiedlonych planet uważana jest pustynna i niegościnna Arrakis zwana również Diuną, na której znajdują się źródła melanżu – najcenniejszej substancji we wszechświecie. Gdy rządzący znanym wszechświatem Imperator oddaje Arrakis w lenno rodowi Atrydów, ich odwieczni wrogowie, Harkonnenowie, zawiązują spisek, aby przejąć władzę na planecie.
Głównym bohaterem „Diuny” jest Paul Atryda, nastoletni dziedzic rodu Atydów, który w toku fabuły okazuje się przepowiedzianym przed wiekami Kwisatz Haderach – mesjaszem i najpotężniejszą istotą we wszechświecie.
„Diuna” jest zarówno klasyczną opowieścią o walce o władzę, jak i rozprawą na temat koncepcji nadczłowieka, ze wszystkimi jej wadami i zaletami. W „Kronikach Diuny” nie brakuje również wątków ekologicznych ukazanych przez pryzmat klimatu Arrakis, jak i filozoficznych rozważań na temat możliwego rozwoju ludzkości w przyszłych wiekach.
„Diuna” – saga bez tajemnic. Kompendium wiedzy o książkach z uniwersum
„Diuna” – ile części ma saga?
„Kroniki Diuny” składają się z 8 części. Pierwszych sześć (od „Diuny” po „Kapitularz Diuną”) wydał Frank Herbert, natomiast dwie ostatnie po śmierci pisarza opublikował jego syn, Brian, wraz z Kevinem J. Andersonem. Duet ten nadal rozbudowuje uniwersum o prequele oraz spin-offy oryginalnej serii.
„Diuna” – wszystkie tomy po kolei (oryginalna saga F. Herberta)
- „Diuna” (1965),
- „Mesjasz Diuny” (1969),
- „Dzieci Diuny” (1976),
- „Bóg Imperator Diuny” (1981),
- „Heretycy Diuny” (1983),
- „Kapitularz Diuną” (1985).
Pozostałe tomy „Kronik Diuny” (Brian Herbert i Kevin J. Anderson)
- „Łowcy Diuny” (2006),
- „Czerwie Diuny” (2007).
Inne książki ze świata „Diuny”
Brian Herbert i Kevin J. Anderson znacząco rozbudowali uniwersum „Diuny”, zarówno bazując na notatkach oraz szkicach Franka Herberta, jak i tworząc własne opowieści. Ich najbardziej znane wspólnie zrealizowane cykle to:
Preludium do Diuny
Legendy Diuny
- „Dżihad Butleriański”
- „Krucjata przeciw maszynom”
- „Bitwa pod Corrinem”
Bohaterowie Diuny
Wielkie Szkoły Diuny
Trylogia Kaladanu
„Diuna” – kolejność czytania
Jak czytać „Diunę”? Istnieją dwie szkoły: zgodnie z kolejnością wydania książek lub zgodnie z chronologią wydarzeń. Każda z nich ma swoje wady i zalety: wybierając pierwszą, możesz poznać historię w taki sposób, jak zaplanował to autor, drugi sposób pozwoli Ci z kolei uniknąć niedopowiedzeń i łatwiej rozwikłać historyczne zawiłości, których w „Diunie” nie brakuje. Decyzja należy do Ciebie!
„Diuna” – kolejność wydania książek
- „Diuna” (1965)
- „Mesjasz Diuny” (1969)
- „Dzieci Diuny” (1976)
- „Bóg Imperator Diuny” (1981)
- „Heretycy Diuny” (1983)
- „Kapitularz Diuną” (1985)
- „Ród Atrydów” (1999)
- „Ród Harkonnenów” (2000)
- „Ród Corrinów” (2001)
- „Dżihad Butleriański” (2002)
- „Krucjata przeciw maszynom” (2003)
- „Bitwa pod Corrinem” (2004)
- „Łowcy Diuny” (2006)
- „Czerwie Diuny” (2007)
- „Paul z Diuny” (2008)
- „Wichry Diuny” (2009)
- „Zgromadzenie żeńskie z Diuny” (2012)
- „Mentaci Diuny” (2014)
- „Nawigatorzy Diuny” (2018)
- „Diuna. Książę Kaladanu” (2020)
- „Diuna. Pani Kaladanu” (2021)
- „Diuna. Dziedzic Kaladanu” (2022)
„Diuna” – kolejność zgodnie z chronologią wydarzeń
Legendy Diuny
- „Dżihad Butleriański”
- „Krucjata przeciwko maszynom”
- „Bitwa pod Corrinem”
Wielkie Szkoły Diuny
- „Zgromadzenie Żeńskie Diuny”
- „Mentaci Diuny”
- „Nawigatorzy Diuny”
Preludium do Diuny
- „Ród Atrydów”
- „Ród Harkonnenów”
- „Ród Corrinów”
Trylogia Kaladanu
- „Książę Kaladanu”
- „Pani Kaladanu”
- „Dziedzic Kaladanu”
Kroniki Diuny
- „Diuna”
- „Paul z Diuny”
- „Mesjasz Diuny”
- „Wichry Diuny”
- „Dzieci Diuny”
- „Bóg Imperator Diuny”
- „Heretycy Diuny”
- „Kapitularz Diuną”
- „Łowcy Diuny”
- „Czerwie Diuny”
„Diuna” – filmy z uniwersum. Nie tylko Villeneuve
Dzięki „Diunie” Denisa Villeneuve wiemy już, że prozę Franka Herberta można z sukcesem przełożyć na język filmowy. Przez wiele lat nie było to jednak oczywiste. „Diuna” miała opinię dzieła wyjątkowo trudnego do adaptacji, zarówno przez filozoficzne zawiłości fabuły, jak i wyjątkowo rozległy, wymagający skomplikowanej scenografii świat przedstawiony.
Jako pierwszy na ekranizację „Diuny” zdecydował się chilijski reżyser Alejandro Jodorowsky. Ambicje twórcy były wielkie, lecz ostatecznie projekt przerósł możliwości kina z początków lat 70. – zarówno techniczne, jak i finansowe – i upadł jeszcze przed rozpoczęciem zdjęć. W 2013 roku ta próba realizacji filmu została przedstawiona w dokumencie „Diuna Jodorowskiego” (reż. Frank Pavich).
Pod koniec lat 70. o realizację „Diuny” otarł się Ridley Scott. Po sukcesie „Obcego” reżyserowi zaproponowano, aby zekranizował historię Paula Atrydy, na co ten wstępnie się zgodził. Wkrótce jednak zmienił zdanie, a jego miejsce zajął David Lynch. „Diuna” Lyncha z 1984 roku została powszechnie uznana za film nieudany, choć do dziś cieszy się sympatią niektórych miłośników dawnego kina SF. Sam reżyser dystansuje się od tego tytułu, podkreślając, że film został zrealizowany niezgodnie z jego pierwotną wizją, co miało być przyczyną kinowej porażki.
Na kolejną adaptację na wielkim ekranie najsłynniejsza powieść Herberta musiała czekać grubo ponad trzy dekady. W 2021 roku premierę miała doskonale oceniana „Diuna” Denisa Villeneuve, która w 2024 otrzymała kontynuację zatytułowaną po prostu „Diuna: Część druga”. Reżyser zapowiedział, że planuje nakręcić jeszcze „Mesjasza Diuny”, który ma domknąć historię Paula Atrydy.
Seriale ze świata „Diuny”
Fabuła „Diuny” kusiła nie tylko twórców filmowych, ale i serialowych, co zaowocowało kilkoma adaptacjami na małym ekranie. W 2000 roku premierę miał trzyodcinkowy miniserial „Diuna” (reż. John Harrison), który co prawda nawet z ówczesnej perspektywy trudno uznać za arcydzieło, lecz z pewnością wypadł on lepiej niż film Lyncha. Serial został zresztą doceniony za kwestie techniczne i zgarnął dwie nagrody Emmy – za najlepsze zdjęcia oraz efekty specjalne.
Kontynuacją miniserialu była niemiecko-amerykańska koprodukcja „Dzieci Diuny” oparta na drugim i trzecim tomie „Kronik”. Miniserial (również trzyodcinkowy) zebrał mieszane recenzje, choć podobnie jak jego poprzednik otrzymał Emmy za efekty specjalne.
Po ponad 20 latach doczekaliśmy się kolejnego serialu w uniwersum Herberta. Akcja produkcji „Diuna: Proroctwo” z 2024 roku toczy się 10 tysięcy lat przed wydarzeniami z sagi i opowiada o założycielkach legendarnego zakonu Bene Gesserit. Pierwszy sezon serialu liczy sobie 6 odcinków.
Gry, klocki i gadżety, czyli „Diuna” inaczej
Książki i filmy to oczywiście nie wszystko – uniwersum „Kronik” doczekało się również serii gier wideo oraz planszówek. Wśród gier planszowych największą popularnością cieszy się strategia „Diuna: Imperium” wraz z dodatkami: „Diuna Imperium: Powstanie” oraz „Diuna Imperium: Nieśmiertelność”.
Światem Herberta zainteresowało się również LEGO, które w lutym 2024 wydało zestaw klocków Atreides Royal Ornithopter bazujący na modelu ornitoptera rodu Atrydów z filmów Denisa Villeneuve.
„Kroniki Diuny” – poznaj bliżej arcydzieło SF
Kompendium wiedzy o „Diunie” już za nami, choć, prawdę mówiąc, o tym uniwersum można by pisać i czytać godzinami! Może sam się o tym przekonasz? Zajrzyj do Świata Książki i sprawdź nasze propozycje ze świata stworzonego przez Franka Herberta – mamy książki, filmy, gry planszowe, komiksy i inne gadżety.
Inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:
- Najlepsze książki science fiction – ranking 11 tytułów, które zabiorą Cię do gwiazd
- Książki podobne do „Wiedźmina” – 9 tytułów dla fanów Geralta z Rivii
- Ogniem i szponem – najlepsze książki o smokach dla dorosłych, dzieci i młodzieży
- Najlepsza polska fantastyka – po te tytuły warto sięgnąć!
- Ekranizacje lepsze od książki – źródło niekończących się sporów

Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.

































