Ponadczasowa przygoda. Recenzja „Hobbita” J.R.R. Tolkiena

„Hobbit” – najważniejsze informacje

„W pewnej norze ziemnej mieszkał sobie pewien hobbit”. Te kilka słów przyszło Tolkienowi do głowy, gdy pewnego razu sprawdzał prace swoich studentów. Dziś znamy je jako pierwsze zdanie „Hobbita, czyli tam i z powrotem”. Książka powstawała od początku lat 30., a ukazała się w 1937 roku. Szybko zyskała popularność, dzięki czemu została wydana w USA, a potem również w innych krajach. „Hobbit” z założenia powstał jako książka dla dzieci. Jego kontynuacją przeznaczoną dla starszych czytelników jest „Władca pierścieni”. 

Jakie informacje o „Hobbicie” warto znać? Akcja książki toczy się w Śródziemiu, czyli fikcyjnym kontynencie zamieszkiwanym przez ludzi oraz fantastyczne rasy – elfy, hobbitów, krasnoludy czy gobliny. Głównym bohaterem opowieści jest stateczny hobbit Bilbo Baggins. Towarzyszą mu takie postacie jak czarodziej Gandalf Szary oraz Thorin Dębowa Tarcza, który przewodzi drużynie dzielnych krasnoludów. Na swojej drodze Bilbo spotyka również m.in. elfa Elronda, zmiennokształtnego Beorna, smoka Smauga oraz istotę zwaną Gollumem.

Recenzja „Hobbita” – wielka przygoda dla małych i dużych

Dla kogo jest „Hobbit”?

Pierwszym recenzentem „Hobbita” był 10-letni Rayner Unwin, syn założyciela wydawnictwa Allen & Unwin. Chłopiec pozytywnie ocenił książkę i stwierdził, że „powinna się podobać wszystkim dzieciom w wieku od pięciu do dziewięciu lat”. W Polsce tytuł ten znajduje się w kanonie lektur dla klasy VI, a więc docelowo ma być przeznaczony dla nieco starszych czytelników. Moim zdaniem „Hobbit” będzie odpowiedni już dla wspominanych przez Raynera 9-latków, zwłaszcza tych, którzy mają już za sobą kilka dłuższych tytułów (książka Tolkiena liczy nieco ponad 300 stron).

W powieści nie ma drastycznych ani przerażających scen, choć niekiedy zdarza się zdrowy dreszczyk emocji, tak potrzebny w tytułach przygodowych. Moje ulubione momenty to walka z pająkami w Mrocznej Puszczy oraz gra w zagadki z Gollumem. Postać ta, doskonale znana miłośnikom Śródziemia, pojawia się po raz pierwszy właśnie w „Hobbicie”. Owiany nimbem tajemniczości stwór, który mimo mizernej postury jest niebezpiecznym i sprytnym przeciwnikiem, zapada w pamięć najbardziej ze wszystkich pobocznych bohaterów powieści. Nic więc dziwnego, że Tolkien sięgnął po niego ponownie wiele lat później, powierzając mu ważną rolę we „Władcy Pierścieni”.

Dzielny domator, czyli ocena Bilba Bagginsa

Fabuła „Hobbita” nie jest zawiła, lecz nie można też nazwać jej zbyt uproszczoną czy dziecinną. Motyw podróży jest wdzięcznym tematem dla czytelnika w każdym wieku. Tym bardziej, że Bilbo to nie sztampowy heros czy rycerz z legend, dla którego dalekie wyprawy są sposobem na życie. Hobbit prowadzi spokojne kawalerskie życie w swojej pięknie urządzonej norze, skupiając się na pielęgnowaniu rodzinnych pamiątek i zapełnianiu spiżarki. Tymczasem zupełnie niespodziewanie do jego drzwi puka wielka przygoda. Czy choć raz nie pomyślałeś, że chciałbyś na chwilę odpocząć od codzienności i przeżyć coś wyjątkowego? Historia Bilba to właśnie spełnienie takich marzeń.

Bohater przechodzi podczas podróży przemianę, lecz nadal pozostaje sobą. Wyprawa hartuje charakter hobbita i pozwala mu sprawdzić się w trudnych sytuacjach, jednak nie zmienia jego miłości do domowych pieleszy, dobrego jedzenia i zielonego Shire. Z Bilbem jest w stanie utożsamić się wielu czytelników (ja też!) – możemy bowiem lubić spokój, a od czasu do czasu mieć ochotę na coś zupełnie szalonego.