Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
„Akademia pana Kleksa” – wszystko, co musicie wiedzieć o kultowej książce Jana Brzechwy
12/21/2023
Marzena Herka-Kistela
„Akademia pana Kleksa” od wielu lat należy do kanonu polskiej literatury dziecięcej – śmiało możemy powiedzieć, że wychowało się na niej kilka pokoleń. Zainteresowanie książką Jana Brzechwy na nowo rozbudziła ekranizacja z Tomaszem Kotem w tytułowej roli. Co warto wiedzieć o „Akademii pana Kleksa” i jej autorze? Poznaj najlepsze ciekawostki o tej kultowej książce.
Kto napisał „Akademię pana Kleksa”? Słowo o autorze
Autorem „Akademii pana Kleksa” jest Jan Brzechwa, polski pisarz pochodzenia żydowskiego, który w świecie literatury zasłynął jako twórca książek dla dzieci i tekstów satyrycznych, a także tłumacz z języka rosyjskiego. Pisarz naprawdę nazywał się Jan Wiktor Lesman, a nazwisko „Brzechwa” było jego pseudonimem artystycznym wymyślonym przez kuzyna – poetę Bolesława Leśmiana.
Brzechwa przyszedł na świat 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce na terenie dzisiejszej Ukrainy. Dzieciństwo spędził na Kresach Wschodnich, a później przeprowadził się do Warszawy, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Został adwokatem wyspecjalizowanym w prawie autorskim, a twórczość literacką traktował jako dodatkowe zajęcie. Jego debiutanckim tomikiem poezji były „Oblicza zmyślone” wydane w 1926. Pierwszy zbiór wierszy dla dzieci „Tańcowała igła z nitką” opublikował zaś w 1938 roku.
Podczas II wojny światowej Brzechwa musiał przerwać karierę prawniczą i pracował jako robotnik w gospodarstwie rolnym. Właśnie w tamtym czasie powstała „Akademia Pana Kleksa”. Autor opublikował ją w 1946 roku własnym sumptem, dzieląc się kosztami wydania wraz z jej ilustratorem Janem Marcinem Szancerem. Po wojnie Brzechwa wrócił również do zawodu prawnika. W następnych latach tworzył kolejne utwory dla dzieci i dorosłych, w tym wydane w latach 60. kontynuacje przygód pana Kleksa. Jan Brzechwa zmarł 2 lipca 1966 roku w Warszawie.
„Akademia pana Kleksa” – streszczenie
O czym jest „Akademia pana Kleksa”? Książka Jana Brzechwy przedstawia losy 12-letniego Adasia Niezgódki, który trafia do tytułowej szkoły prowadzonej przez ekscentrycznego profesora Ambrożego Kleksa. W niezwykłej akademii uczą się wyłącznie chłopcy noszący imiona na literę „A”, a ich codzienne zajęcia to m.in. nauka kleksografii, przędzenie liter czy leczenie chorych sprzętów. Pomocnikiem pana Kleksa jest uczony szpak Mateusz. Akademię otacza mur z furtkami prowadzącymi do rozmaitych bajek, a na jej piętrze ukryte są sekrety pana Kleksa, do których uczniowie nie mają dostępu.
Życie w nietuzinkowej szkole zmienia się, gdy golarz Filip, fryzjer profesora i uczniów, przyprowadza do niej swoich dwóch synów – Anatola i Alojzego. Drugi z nich okazuje się lalką, którą później pan Kleks zmienia w prawdziwego chłopca. Alojzy nie potrafi jednak dostosować się do reguł panujących w Akademii i niszczy sekrety profesora.
Książka kończy się opowieścią szpaka Mateusza, który zdradza, że jest księciem przemienionym w ptaka, a pan Kleks to tak naprawdę guzik z cudownej czapki bogdychanów podarowanej mu przez tajemniczego doktora Paj-Chi-Wo. Od Mateusza dowiadujemy się również, że cała historia została zmyślona, a on sam jest autorem tej bajki.
Akademia pana Kleksa – bohaterowie
W „Akademii pana Kleksa” występuje wielu pobocznych bohaterów. Przyjrzyjmy się jednak przede wszystkim głównym postaciom, które są kluczowe dla fabuły.
- Adaś Niezgódka – główny bohater powieści i jej narrator, rudowłosy 12-latek, który trafia do Akademii pana Kleksa na zaproszenie szpaka Mateusza. Uważa się za niezdarnego i zapominalskiego chłopca, lecz z czasem odkrywa, że dzięki naukom pana Kleksa potrafi być też odważny, zaradny i sumienny.
- Profesor Ambroży Kleks – założyciel akademii, jest czarodziejem. Dzięki magii umie m.in. unosić się w powietrzu czy powiększać i zmniejszać przedmioty. Nosi żółtą kamizelkę z wieloma kieszeniami, a na twarzy ma kolorowe piegi, które nakleja również uczniom w nagrodę za ich sukcesy.
- Szpak Mateusz – inteligentny ptak, który potrafi mówić, lecz wypowiada tylko końcówki wyrazów. Jest pomocnikiem pana Kleksa i towarzyszy jemu oraz uczniom w codziennych obowiązkach. Zaprzyjaźnia się z Adasiem, któremu opowiada swoją historię i prosi go o pomoc w powrocie do ludzkiej postaci.
- Golarz Filip – negatywny bohater powieści, jest fryzjerem pana Kleksa i jego uczniów, lecz tak naprawdę nienawidzi tego zajęcia, jak i całej Akademii. Przyprowadza do szkoły swoich dwóch synów.
- Anatol i Alojzy – synowie golarza Filipa. Anatol jest prawdziwym chłopcem, a Alojzy kukłą zbudowaną przez Filipa.
- Doktor Paj-Chi-Wo – tajemniczy chiński uczony, który w przeszłości pomógł Mateuszowi, przemieniając go w szpaka, aby ten mógł uciec przed wilkami atakującymi jego królestwo. Nauczyciel i przyjaciel pana Kleksa.
Jeżeli szukasz szczegółowego streszczenia „Akademii pana Kleksa”, sprawdź poniższe książki:
- „Akademia pana Kleksa”, lektura z opracowaniem – książka zawiera opracowanie przydatne dla uczniów szkół podstawowych, które pomaga lepiej zrozumieć i zapamiętać treść.
- „Akademia pana Kleksa Jana Brzechwy”, Danuta Anusiak – tytuł ten obejmuje szczegółowe streszczenie wraz z analizą i interpretacją utworu. Został przygotowany w konsultacji z doświadczonymi nauczycielami języka polskiego.
Nie tylko „Akademia” – inne książki o przygodach pana Kleksa
Kilkanaście lat po wydaniu „Akademii pana Kleksa” Jan Brzechwa powrócił do postaci ekscentrycznego profesora, publikując kolejne dwie powieści o jego przygodach. O czym opowiada każda z nich?
„Podróże pana Kleksa”, Jan Brzechwa
Książka wydana w 1961 roku opisuje podróż pana Kleksa do Bajdocji – magicznej krainy bajarzy, w której mieszkańcy zmagają się z brakiem czarnego atramentu. Profesor postanawia go dla nich zdobyć, wyruszając na pełną przygód wyprawę morską. Jako kapitan trójmasztowca o nazwie „Apolinary Mruk” odwiedza inne czarodziejskie krainy – Patentonię, Parzybrocję czy Przylądek Aptekarski.
„Tryumf pana Kleksa”, Jan Brzechwa
W „Tryumfie pana Kleksa” z 1965 roku powraca Adaś Niezgódka – teraz już absolwent Akademii, który po latach odnajduje pana Kleksa na bajkowej wyspie Alamakota. Wraz z nim odkrywa tajemnice laboratorium Alojzego, nadal knującego przeciwko dawnemu nauczycielowi, a przy tym stara się rozwiązać własne kłopoty.
„Pan Kleks” to zbiorcze wydanie wszystkich trzech powieści o przygodach profesora, które ukazało się już po śmierci Jana Brzechwy, w 1968 roku. Znajdują się w nim ilustracje autorstwa Jana Marcina Szancera, współpracownika poety.
„Kleks. Nowy początek”, Agnieszka Kruk, Krzysztof Gureczny, Maciej Kawulski, Katarzyna Rygiel
W 2023 roku pojawiła się nowa książka ze świata pana Kleksa. „Kleks. Nowy początek” to powieść oparta na scenariuszu najnowszej ekranizacji powieści Jana Brzechwy z 2024 roku. Tytuł ten przedstawia historię z „Akademii...” w unowocześniony sposób, jednocześnie zachowując ducha oryginału.
Akademia pana Kleksa 2023 – kiedy nowa ekranizacja powieści?
Pod koniec 2023 roku pojawiły się gotowe zapowiedzi nowej, uwspółcześnionej ekranizacji „Akademii pana Kleksa” w reżyserii Macieja Kawulskiego. Data premiery kinowej to 5 stycznia 2024. Film dostosowuje historię stworzoną przez Jana Brzechwę do współczesnego odbiorcy, stawiając m.in. na inkluzywność i różnorodność. W nowej wersji do Akademii mogą uczęszczać również dziewczynki, a postać Adasia została zastąpiona Adą. W tytułową rolę profesora wciela się Tomasz Kot, Adę gra zaś Antonina Litwiniak.
Pierwsza ekranizacja „Akademii pana Kleksa”, która dziś uznawana jest za kultową, miała swoją premierę w 1983 roku. Wówczas główną rolę zagrał Piotr Fronczewski, a film został wyreżyserowany przez Krzysztofa Gradowskiego w koprodukcji polsko-radzieckiej. W latach 80. reżyser stworzył jego dwie kontynuacje: „Podróże pana Kleksa” (1985) oparte na książce Brzechwy oraz „Pan Kleks w Kosmosie” (1988) z autorskim scenariuszem.
Piosenki z „Akademii pana Kleksa”
Wśród muzycznych klasyków dla dzieci zapisały się piosenki z „Akademii pana Kleksa” – „Witajcie w naszej bajce”, „Na wyspach Bergamutach” czy „Kaczka Dziwaczka”.
Ścieżka dźwiękowa jest również mocną stroną nowej ekranizacji. W soundtracku znajdują się utwory znane z poprzednich filmów w odświeżonych aranżacjach, a także premierowe piosenki zaśpiewane przez takich wykonawców jak Sanah czy Anna Karwan.
„Akademia pana Kleksa” – znajdź kultową lekturę już teraz w Świecie Książki
Chcesz wrócić do baśniowej krainy pana Kleksa, a może planujesz podarować dziecku tę klasyczną lekturę, żeby również mogło ją poznać? Zajrzyj do Świata Książki, gdzie znajdziesz nie tylko różne wydania „Akademii pana Kleksa”, ale i inne tytuły związane z tym utworem. Sprawdź już teraz, co dla Ciebie przygotowaliśmy.
Zobacz inne artykuły, które mogą Ci się spodobać:
- Najlepsze książki edukacyjne dla dzieci – zestawienie polecanych tytułów
- Legendy polskie dla dzieci do czytania – najlepsze książki dla najmłodszych
- Książki na święta 2023 – najlepsze propozycje dla dużych i małych czytelników
- Książki o wychowywaniu dzieci – 15 najlepszych tytułów dla młodych rodziców
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
