Północ-Południe. Opowieści z meekhańskiego pogranicza. Tom 1

FANTASY ŚWIATOWEJ KLASY

KULTURIADA

„Opowieści z Meekhańskiego Pogranicza” od dawna były mi polecane nie tylko jako przykład „dobrego polskiego fantasy”, lecz przede wszystkim jako seria reprezentująca światowy poziom gatunku — taka, która bez kompleksów może stanąć obok „Pierwszego Prawa” Joe Abercrombiego, „Archiwum Burzowego Światła” Brandona Sandersona czy „Malazańskiej Księgi Poległych” Stevena Ericksona. I teraz po lekturze pierwszego tomu, „Północ–Południe”, mogę z pełnym przekonaniem potwierdzić to stanowisko. To seria, która z całą pewnością udowania, że polska fantastyka ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko „Wiedźmina”. A skoro już mowa o sadze Sapkowskiego, warto zaznaczyć, że konstrukcja „Opowieści z Meekhańskiego Pogranicza” w pewnym stopniu ją przypomina. Pierwsze dwa tomy — w tym recenzowany „Północ–Południe” — mają formę obszernych zbiorów opowiadań. Każdy z nich zawiera osiem historii, które stanowią znakomite wprowadzenie do dalszego poznawania świata Meekhanu i skutecznie budują fundamenty pod kolejne odsłony cyklu. „Północ–Południe”, zgodnie z tytułem, koncentruje się na opowieściach rozgrywających się na północnych i południowych krańcach Wielkiego Imperium Meekhańskiego. To zbiór bardzo przemyślany i starannie skomponowany, łączący surowy, wilgotny klimat górskiej północy z bezlitosnym żarem południowych pustyń. Choć obie części wyraźnie się od siebie różnią, podczas lektury trudno nie odnieść wrażenia, że doskonale się uzupełniają. Przejście z lodowatej krainy zimy na skrajnie upalne południe jest płynne, a Robert Wegner roztacza przed czytelnikiem bogaty świat legend, tradycji i kultur. Pierwszą część tomu stanowi „Północ” — kraina mroźna i bezwzględna, ale momentami także zaskakująco ciepła i humorystyczna. Towarzyszymy tu słynnej „Szóstce”, czyli legendarnej Szóstej Kompanii Szóstego Pułku Górskiej Straży, strzegącej północnych granic Imperium. Opowiadania takie jak „Honor Górala”, „Wszyscy Jesteśmy Meekhańczykami”, „Szkarłat na Płaszczu” czy „Krew Naszych Ojców” przywołują ducha klasycznego fantasy: pełnego przygód, brutalności, pierwotnych instynktów i rubasznego humoru. Wegner kreśli obraz zamkniętej społeczności zanurzonej w legendach i przesądach, zestawiając ją z wojskową dyscypliną i patosem. Na uwagę zasługują również subtelnie wplecione wątki quasi-detektywistyczne, które nadają tym historiom dodatkowej głębi. Silnym punktem są też bohaterowie zbiorowi — „Szóstka” jako całość — których honor, lojalność i specyficzne poczucie humoru łatwo zjednują sympatię czytelnika. Podczas lektury niejednokrotnie miałem wrażenie, że obcuję z mroczniejszą i bardziej krwawą wersją Straży Ankh-Morpork ze „Świata Dysku” Terry’ego Pratchetta. Po mroźnej „Północy” autor przenosi nas na rozpalone słońcem „Południe”, oferując zupełnie inny klimat i ton opowieści. Ta część jest wyraźnie poważniejsza — Wegner zabiera czytelnika do świata surowych zasad i głęboko zakorzenionych tradycji, w którym honor i dobre imię stanowią najwyższe wartości. O ile na „Północy”, mimo ekstremalnych warunków, dało się odczuć ducha przygody i swoistą wspólnotowość, o tyle „Południe” przynosi ze sobą samotność, beznadzieję i poczucie nieuchronności losu. Istotną różnicą jest także sposób prowadzenia fabuły — południowa część tworzy jedną spójną, linearną historię, wyraźnie podzieloną na cztery rozdziały, w przeciwieństwie do luźniej powiązanych opowiadań z północy. Krew, piach, lód, zemsta i honor — mimo wyraźnych kontrastów pomiędzy obiema częściami tomu, trudno jednoznacznie wskazać, która z nich wypada lepiej. Każda oferuje dopracowany klimat i sugestywną atmosferę, którą można niemal „ciąć mieczem”. Historie z północy i południa doskonale się dopełniają, a styl Roberta Wegnera — przykuwający uwagę od pierwszej do ostatniej strony — sprawia, że „Północ–Południe” jawi się jako jedna z najlepszych i najbardziej dopracowanych opowieści fantasy ostatnich lat.