Upadek królów. Cykl Troja. Tom 3

FINAŁ, KTÓRY CHCIAŁABY MIEĆ KAŻDA TRYLOGIA

KULTURIADA

Stało się — polscy czytelnicy otrzymują finał jednej z najważniejszych trylogii Heroic Fantasy w historii literatury. Blisko półtora tysiąca stron wypełnionych przygodą, politycznymi intrygami i brutalnymi starciami ponownie prowadzi nas przez losy bohaterów znanych z "Illiady" "Odysei" oraz greckich mitów. Legenda opowiadana od wieków odżywa na nowo — w świeżej interpretacji i z zupełnie innym spojrzeniem na znane wydarzenia. Kto nie zna historii Wojny Trojańskiej? Po lekturze "Upadku Królów", a tym samym całej "Trylogii Trojańskiej" można jednak dojść do wniosku, że trudno będzie o lepszą reinterpretacją tej historii niż właśnie tę, którą obmyślił sobie Gemmel. Jeżeli dwa pierwsze tomy wywarły na mnie kolosalne wrażenie, to emocje po trzecim trudno nawet opisać. Finał okazuje się jeszcze lepszy — rozwija wcześniejsze wątki, utrzymuje wysokie tempo i znacząco podnosi stawkę. To już nie przygotowania do wojny, lecz sama wojna w pełnej krasie. Powieść jest dynamiczna, pełna napięcia i adrenaliny, a jednocześnie bardzo poruszająca — trafia zarówno do miłośników fantastyki, jak i historii. Wciąga do tego stopnia, że odłożenie jej na bok staje się niemal niemożliwe. Niektórzy postrzegają Heroic Fantasy jako literaturę czysto rozrywkową, nastawioną głównie na akcję i widowiskowość. Warto jednak pamiętać, że to jeden z filarów całej Fantastyki — bez niego współczesny obraz gatunku wyglądałby zupełnie inaczej. „Trylogia Trojańska”, a zwłaszcza jej zwieńczenie w postaci właśnie "Upadku Królów", należy do najwybitniejszych osiągnięć tego nurtu. David Gemmell jest dla Heroic Fantasy tym, kim George R. R. Martin dla Grimdarku czy William Gibson dla Cyberpunku — twórcą oraz ikoną, bez którego gatunek w zasadzie stanąłby w miejscu. Finał trylogii to zakończenie, jakiego życzyłaby sobie większość serii Fantasy: mocne, bezkompromisowe i domykające wszystkie wątki z ogromną satysfakcją dla czytelnika. Autor przedstawia własną, sugestywną wizję wydarzeń po wkroczeniu armii mykeńskiej do Troi. Historia czerpie z homerowskiego pierwowzoru, ale pozostaje wyraźnie autorska — dla znających klasykę będzie świeżym spojrzeniem, a dla nowych odbiorców może stać się sporą zachętą do sięgnięcia po starożytne eposy. Po tę książkę — jak i po całą trylogię — warto sięgnąć także dlatego, że na tle licznych, schematycznych retellingów, "Upadek Królów" wyróżnia się autentyczną siłą oddziaływania. To opowieść twórcza i oryginalna, umiejętnie balansująca między sugestywną fikcją a historycznymi realiami. Może wręcz służyć jako wzór dla autorów próbujących swych sił w sztuce retellingu. Na uwagę zasługują również okoliczności powstania tej powieści — David Gemmell zmarł w trakcie jej pisania, co postawiło przyszłość cyklu pod ogromnym znakiem zapytania. Dokończenia podjęła się jego żona, Stella Gemmell, i zrobiła to z imponującą wiernością stylowi męża. Trudno zauważyć różnicę w tonie czy konstrukcji, a wykorzystanie pozostawionych notatek pozwoliło doprowadzić historię do w pełni satysfakcjonującego finału. Tym samym udowodniła, że nie tylko strzeże literackiego dziedzictwa męża, lecz także sama jest znakomitą pisarką — dlatego trylogię można dziś śmiało uznać nie tylko za dzieło samego Gemmela, ale również jego małżonki. Wraz z finałem kończą się losy Andromachy i Helikaona, Odyseusz wyrusza ku własnej legendzie, a Hektor i Achilles pozostają na zawsze związani swoim odwiecznym pojedynkiem. Mit Troi okazuje się nieśmiertelny, a cała trylogia Gemmelów stanowi tego najlepszy dowód. Warto dać się tej historii porwać — tak jak ja pozwoliłem się jej pochłonąć.