Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Nie tylko „Anna Karenina”. Fascynujący życiorys i twórczość Lwa Tołstoja
9/9/2025
Aleksandra Borodziuk
Legenda za życia. Człowiek wymykający się społecznym konwenansom. Buntownik, rewolucjonista i… jeden z najważniejszych pisarzy w historii literatury światowej. Życie i twórczość Lwa Tołstoja kryje w sobie wiele tajemnic. Jak to się stało, że zarówno książki, jak też idee Tołstoja do dziś fascynują kolejne pokolenia badaczy i czytelników? Dowiesz się z naszego dzisiejszego artykułu!
Lew Tołstoj. Biografia w pigułce
Niewiele osób wie, że Lew Tołstoj może pochwalić się arystokratycznymi korzeniami. Pisarz ten przyszedł na świat prawdopodobnie (data jego urodzin do dziś jest przedmiotem dyskusji) 9 września 1828 roku w Jasnej Polanie jako potomek dwóch znamienitych rosyjskich rodzin: Wołkońskich i Tołstojów.
Od najmłodszych lat miał więc szansę zdobyć solidne wykształcenie oraz poznać od kuchni świat ówczesnych elit – które już wówczas budziły w nim dużą niechęć.
Przez kilka lat studiował orientalistykę oraz prawo, jednak ostatecznie ich nie ukończył. Zamiast tego zaczął dokształcać się sam, pasjami oddając się m.in. czytaniu pism oświeceniowych myślicieli czy… ucząc się języka angielskiego. To właśnie wtedy zaczęła kształtować się jego specyficzna wrażliwość na los najuboższych. Niedługo po 20. urodzinach założył w swoim rodzinnym majątku, Jasnej Polanie, szkółkę dla dzieci chłopskiego pochodzenia. Jego ambitne plany w znaczący sposób utrudniało jednak uzależnienie od hazardu i kobiet.
Duży wpływ na życie Tołstoja miała jego służba wojskowa. Echa tych doświadczeń zauważyć można m.in. w jego najważniejszym dziele – wielotomowej „Wojnie i pokoju”. Przez pewien czas podróżował również po Europie, odwiedzając m.in. Szwajcarię czy Francję. Zaprzyjaźnił się wówczas z wieloma wybitnymi przedstawicielami życia społeczno-kulturalnego – w tym z polskim historykiem Joachimem Lelewelem.
Po powrocie do Rosji zaczął prężnie rozwijać sieć szkół dla dzieci z biedniejszych rodzin i zajmować się działalnością społeczną. Po ustatkowaniu się i założeniu rodziny rozpoczął pracę nad stworzeniem swojego autorskiego systemu etycznego – opartego w dużej mierze na założeniach religii chrześcijańskiej.
Ogrom swojej energii poświęcał wyrównywaniu szans osób pokrzywdzonych przez los, przez co nigdy – mimo wyjątkowego uznania dla jego twórczości już za życia – nie zdołał zgromadzić znaczącego kapitału. Jak napisał o nim w jednym z wierszy Charles Bukowski:
„Tołstoj uznał Chrystusa i rozdał
majątek
biedakom”.
Trawiony przez postępującą chorobę psychiczną, ostatnie lata życia postanowił spędzić z dala od domu, realizując swoją filozofię w praktyce. Misję tę przerwała choroba – podczas podróży przez Rosję Tołstoj dostał zapalenia płuc, które ostatecznie okazało się dla niego śmiertelne. Pisarz zmarł 20 listopada 1910 roku, pozostawiając po sobie nieprzemijające dziedzictwo literackie.
Lew Tołstoj – żona, dzieci i mniej znane fakty z jego życia
Mając 34 lata, Lew Tołstoj ożenił się z 16 lat młodszą córką moskiewskiego lekarza, Zofią Andriejewną. Do zaślubin z powodu nalegań pisarza doszło już tydzień po zaręczynach. Małżeństwo niemal od początku nie należało do udanych. Tołstoj regularnie zdradzał swoją partnerkę, nie angażował się w życie rodzinne i nieustannie podejrzewał ją o czyhanie na jego majątek – mimo że ta z oddaniem wspierała go w rozwoju jego kariery literackiej i cierpliwie znosiła wciąż nowe pomysły na życie. Na jego postawę znaczący wpływ miały postępujące problemy psychiczne – część badaczy jest zdania, że ten zmagał się z chorobą afektywną dwubiegunową.
Z dzienników Zofii, które pisała przez większość swojego życia, można wywnioskować, że mąż przez lata stosował wobec niej różne rodzaje przemocy – w tym psychiczną i seksualną. Choć pozostawali ze sobą w ciągłym konflikcie, ich związek miał charakter głęboko symbiotyczny.
Małżeństwo Tołstojów doczekało się aż 13 dzieci – niestety, przeżyło zaledwie 8 z nich. Bliskie relacje pisarz miał tylko z jedną ze swoich córek – Saszą.
Lew Tołstoj – książki. Te utwory musisz znać!
„Anna Karenina”
Legendarna powieść psychologiczna Lwa Tołstoja i jeden z najważniejszych utworów XIX wieku. Opowiada ona o skomplikowanym trójkącie uczuciowym, tworzonym przez młodego i przystojnego hrabię Aleksego Wrońskiego, tęskniącą za prawdziwą miłością Annę oraz jej męża Aleksiejsa Aleksandrowicza Karenina. Rozdarta pomiędzy obowiązkiem wobec męża a szczerą miłością do Aleksego, Anna stopniowo traci pozycję społeczną i zmaga się z coraz większymi wątpliwościami oraz poczuciem winy.
Cała historia nie kończy się szczęśliwie, obnażając zakłamanie i małostkowość ówczesnej rosyjskiej arystokracji oraz prowokując do refleksji, czy wielkie uczucia wymagają czasem równie wielkiego rozgrzeszenia.
„Wojna i pokój”
Kolejną wielką powieścią kojarzoną z Tołstojem jest „Wojna i pokój”, stanowiąca niezwykle rozbudowaną epopeję narodową na temat losów mieszkańców Cesarstwa Rosyjskiego w okresie wojen napoleońskich. Utwór przedstawia je przez pryzmat kilku rodzin arystokratów, pokazując ich złożone motywacje oraz odmienne charaktery. Tym, co decyduje o wyjątkowych walorach tego utworu, jest również znakomity zmysł obserwacji Tołstoja. Snute na kartach „Wojny i pokoju” refleksje na temat władzy, poszukiwania sensu oraz miłości nie tracą na swojej aktualności także w czasach obecnych.
„Spowiedź”
Niewielka rozmiarem, jednak obfitująca w szereg istotnych refleksji rozprawa Tołstoja nad sensem życia człowieka. Pisarz szuka w niej odpowiedzi na tak kluczowe pytania, jak to, po co żyjemy czy na czym polega istota cierpienia. Utwór ten stanowi punkt zwrotny zarówno na polu jego twórczości, jak i życia prywatnego.
„Nie mogę milczeć”
Wstrząsający esej, w którym Tołstoj boleśnie rozprawia się z niesprawiedliwością carskiego systemu politycznego. Ze szczególną pasją potępia w niej wyrok śmierci na chłopa, który zabił swojego prześladowcę w obronie własnej. Jego zdaniem trudno mówić o moralności w państwie, w którym tak ochoczo wydaje się surowe wyroki za drobne przewinienia – nie karząc jednocześnie ludzi naprawdę winnych.
Myśleć inaczej. Czym był tołstoizm i jaką odegrał rolę?
Zdecydowane poglądy Tołstoja (którym niejednokrotnie dawał wyraz w swoich utworach) przyczyniły się do powstania ruchu społeczno-religijnego nazywanego na jego cześć tołstoizmem. Tym, co miało największy wpływ na jego ostateczny kształt, była Ewangelia, która od wczesnych lat życia Tołstoja była przedmiotem jego wielkiej fascynacji. Doktryna ta z powodzeniem czerpała również z osiągnieć buddyzmu i konfucjanizmu.
Do jej najważniejszych założeń należą radykalne odrzucenie przemocy – nawet jako akt odpowiedzi na zło – całkowite poświęcenie się dla drugiego człowieka, odrzucenie materialnych dążeń oraz nacisk na samodoskonalenie duchowe.
Zwolennicy tołstoizmu – do których zaliczał się sam Mahatma Gandhi – często przechodzili na wegetarianizm, kultywowali wstrzemięźliwość oraz potępiali jakąkolwiek przemoc. Przez wiele osób ruch ten był uznawany za sektę i konsekwentnie likwidowany. Wpływy tej idei dostrzegalne były w Rosji aż do wybuchu II wojny światowej. Sam Tołstoj, co ciekawe, został z jej powodu ekskomunikowany.
Lew Tołstoj – cytaty. 9 niezapomnianych sentencji klasyka literatury
- „Wszystkie szczęśliwe rodziny podobne są do siebie, każda zaś nieszczęśliwa jest nieszczęśliwą po swojemu”.
- „Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe”.
- „Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy”.
- „Każdy myśli o zmienianiu świata, ale nikt o zmienianiu siebie”.
- „Czemu ja się miotam, o co ja się troszczę w tej wąskiej, zamkniętej ramce, kiedy życie, całe życie, ze wszystkimi radościami stoi przede mną otworem?”
- „Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie”.
- „Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw”.
- „Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc”.
- „Zawsze cię kochałam, a gdy się kogoś kocha, to kocha się całego człowieka, takiego, jaki jest, a nie takiego, jakim by się go mieć chciało”.
Lew Tołstoj – opowiadania, powieści i inne dzieła na stronie Świata Książki
Literatura rosyjska obfituje w wielu pisarzy, którzy zapisali się złotymi zgłoskami w historii kultury europejskiej. Jednym z nich jest właśnie Lew Tołstoj. „Anna Karenina”, „Wojna i pokój” czy „Śmierć Iwana Iljicza” to tylko kilka niezapomnianych dzieł jego autorstwa.
Na naszej stronie znajdziesz najpopularniejsze utwory Lwa Tołstoja w atrakcyjnej cenie. Do wyboru masz zarówno książki w klasycznej papierowej wersji, jak też e-booki oraz audiobooki. Zapoznaj się z nimi już teraz i przekonaj się, dlaczego twórczość tego pisarza mimo upływu lat wciąż zachwyca kolejne pokolenia czytelników na całym świecie.
Sprawdź również nasze inne artykuły poświęcone wielkim pisarzom z polskiego i zagranicznego podwórka:
- Fiodor Dostojewski – książki, życiorys i najważniejsze dzieła. Wszystko, co musisz wiedzieć o autorze „Zbrodni i kary”!
- Marcel Proust – książki i życie autora „W poszukiwaniu straconego czasu”
- Olga Tokarczuk – najważniejsze informacje o życiu i twórczości noblistki
- Jakub Żulczyk – książki, życiorys i cytaty autora kultowego „Ślepnąc od świateł”
- Lęk nieoswojony – życie i twórczość Franza Kafki
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
