Tim Burton

Ekscentryczny świat Tima Burtona – bajki, filmy i seriale

Mało jest reżyserów posiadających równie charakterystyczny styl artystyczny, co Tim Burton. Postacie z jego produkcji to często outsiderowie, niepasujący do normalnego społeczeństwa. Ich kostiumy zazwyczaj są przesadnie ekstrawaganckie, a fizjonomia nieco niepokojąca – czego symbolem są białe jak kreda twarze, mocno podkrążone oczy i przesadzone makijaże. Nadaje to całości gotyckiego, undergroundowego klimatu.

Historie przedstawiane przez Burtona często przywodzą na myśl mroczne baśnie – przypominając nierzadko wyobrażenia na granicy marzeń i lęków. Jego znakiem rozpoznawczym jest także paleta kolorystyczna. Czerń, biel czy szarość jest tam często kontrastowana z intensywnie nasyconymi barwami – na przykład z fioletem. W scenach realistycznych nierzadko zaś stosowane są odcienie wyblakłe – mające odzwierciedlać banał otaczającej nas rzeczywistości.

W filmografii Tima Burtona powaga co rusz przeplatana jest z humorem i groteską, a życie ze śmiercią. Efekt ten wzmacniany jest przez orkiestrową, nieco upiorną muzykę Danny’ego Elfmana.

Na sam koniec warto powiedzieć co nieco o ulubionych aktorach Tima Burtona. Znacząca część z nich pojawia się w jego filmach wielokrotnie. Wśród nich prym wiodą Johny Depp – który wcielił się w postać chociażby słynnego Edwarda Nożycorękiego, Helena Bonham Carter czy Michael Keaton, z którym Burton stworzył jeden z najsłynniejszych duetów lat 90.

Tim Burton – wiek, rodzina i życie prywatne

Przyszły twórca „Soku z żuka” urodził się 25 sierpnia 1958 roku w położonym w Kalifornii mieście Burbank. Od najmłodszych lat interesował się sztuką filmową, tworząc własne krótkometrażowe filmy animowane, w tym adaptację powieści H.G. Wellsa. W późniejszych latach studiował animację w California Institute of the Arts. Na jego wyobraźnię ogromny wpływ miała literatura dla najmłodszych – zwłaszcza książki Roalda Dahla i estetyka gotycka. Pasjami pochłaniał kolejne filmy grozy, zachwycając się ich niepokojącą estetyką.

Karierę zaczynał w studiu Disneya jako animator, lecz szybko zwrócił na siebie uwagę autorskimi krótkimi filmami. Międzynarodową sławę przyniosły mu takie produkcje, jak „Batman” czy „Edward Nożycoręki”. W kolejnych latach stworzył takie kultowe tytuły, jak „Charlie i fabryka czekolady”, „Sweeney Todd” czy „Alicja w Krainie Czarów”. W XXI wieku rozbudował swoje portfolio o seriale, m.in. „Wednesday”, poszerzając swoje grono wiernych fanów. Na jego koncie można znaleźć również, co ciekawe, kilka teledysków – w tym do „The Dead Dance” Lady Gagi i „Powerless” Linkin Park.

Filmy Tima Burtona zdobyły dotąd łącznie 8 Oscarów, 5 nagród BAFTA oraz 4 Złote Globy, a największe sukcesy odniosły produkcje takie jak „Beetlejuice”, „Batman”, „Ed Wood”, „Jeździec bez głowy” „Sweeney Todd” i „Alicja w Krainie Czarów”. Nagrody dotyczyły głównie scenografii, kostiumów i charakteryzacji, czyli elementów najmocniej związanych z jego stylem wizualnym.

Na sam koniec powiedzmy, co nieco o jego życiu prywatnym. Tim Burton przez lata był w kilku długich związkach. W latach 1987–1991 był żonaty z niemiecką artystką Leną Gieske, a później przez prawie dekadę spotykał się z aktorką Lisą Marie. Jego najbardziej znanym związkiem była relacja z Heleną Bonham Carter, z którą doczekał się dwójki dzieci. W 2023 roku jego partnerką została legendarna włoska aktorka Monica Bellucci. Jego życie prywatne jest ściśle powiązane z karierą zawodową – o czym świadczy częstotliwość, z jaką jego partnerki pojawiają się w kręconych przez niego filmach.

Nie tylko reżyser. Tim Burton – książki

Niewiele osób wie, że Tim Burton jest także autorem kilku książek. Najsłynniejszą z nich jest „The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories” – zbiór krótkich, groteskowych opowiadań i wierszy, koncentrujących się na osobliwych, dziwacznych postaciach, często będących dziećmi lub młodymi ludźmi. Jego publikacje mają mocno wizualny charakter i przypominają raczej albumy artystyczne niż tradycyjną literaturę fabularną, łącząc charakterystyczny dla tego reżysera surrealizm i melancholię.

Tim Burton – filmy, które musisz znać

Filmy Tima Burtona to bez wątpienia jedna z ikon współczesnej popkultury. Wśród jego najpopularniejszych produkcji znajdziesz takie tytuły, jak:

• „Wielka przygoda Pee Wee Hermana” – zwariowana komedia o ekscentrycznym mężczyźnie, który zrobi wszystko, by… odzyskać skradziony rower;
• „Batman” – opowieść o legendarnym superbohaterze broniącym Gotham City przed Jokerem i światem przestępczym;
• „Edward Nożycoręki” – melancholijna baśń o samotnym młodzieńcu z nożycami zamiast dłoni, próbującym odnaleźć się wśród zwykłych ludzi;
• „Powrót Batmana” – przebojowa kontynuacja historii Batmana;
• „Charlie i fabryka czekolady” – baśniowa historia chłopca odwiedzającego tajemniczą fabrykę pełnego fantazji producenta słodyczy Willy’ego Wonki;
• „Sweeney Todd. Demoniczny golibroda z Fleet Street” – mroczny musical o londyńskim fryzjerze, który poprzysięga zemstę na ludziach, którzy go skrzywdzili;
• „Sok z żuka” – komediohorror fantasy o duchach próbujących pozbyć się nowych lokatorów z własnego domu z pomocą ekscentrycznego bioegzorcysty;
• „Marsjanie atakują!” – satyryczne science fiction przedstawiające groteskową inwazję kosmitów na Ziemię;
• „Beetlejuice Beetlejuice” – powrót do świata ekscentrycznych duchów, w którym dawne postacie ponownie mierzą się z chaosem wywołanym przez Beetlejuice’a. Jeden z największych przebojów 2024 roku!