Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Najlepsze książki feministyczne polskich i zagranicznych autorek
Rola kobiet w społeczeństwie zmienia się wraz z kolejnymi pokoleniami, a literatura feministyczna od lat pomaga przyglądać się tym przemianom. Pokazuje historyczne źródła nierówności, ale też współczesne problemy, z którymi mierzą się kobiety. Najlepsze książki feministyczne nie tylko opowiadają o ich doświadczeniach – skłaniają do refleksji, podważają utarte schematy i pozwalają spojrzeć na wiele spraw z nowej perspektywy. W naszym zestawieniu znajdziesz 15 ważnych tytułów polskich i zagranicznych autorek.
Krótka historia feminizmu i jego wpływ na rozwój społeczeństwa
Czym jest feminizm? To ruch społeczny i intelektualny dążący do równości kobiet i mężczyzn oraz przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na płeć. Jego historia sięga XVIII wieku, a jedną z pierwszych przedstawicielek tego ruchu była Olympe de Gouges, która, zainspirowana postulatami rewolucjonistów francuskich, ogłosiła w 1791 roku „Deklarację praw kobiety i obywatelki” – za co 2 lata później została zgilotynowana.
Pod koniec XIX i na początku XX wieku idee emancypacyjne zyskały szczególną siłę. To właśnie wtedy rozwinął się ruch sufrażystek, domagających się przede wszystkim przyznania kobietom praw wyborczych, ale także zmian w prawie i poprawy ich sytuacji społecznej oraz ekonomicznej.
Druga fala feminizmu miała miejsce w latach 60. oraz 70. ubiegłego wieku i koncentrowała się m.in. na zrównaniu praw pracowniczych czy ułatwieniu dostępu do aborcji.
Współcześnie mówi się o czwartej fali feminizmu, choć podział historii ruchu na „fale” jest umowny i nie zawsze obejmuje wszystkie nurty oraz doświadczenia kobiet. Ważną rolę odgrywają w niej internet i media społecznościowe, dzięki którym problemy takie jak molestowanie, przemoc czy dyskryminacja mogą szybciej przebijać się do debaty publicznej. Istotne są także kwestie różnorodności i uwzględniania doświadczeń kobiet o różnym pochodzeniu, statusie społecznym, orientacji seksualnej czy tożsamości.
Książki o feminizmie – 15 tytułów, które musisz znać
„Druga płeć”, Simone de Beauvoir
Sztandarowy utwór drugiej fali feminizmu, w którym Simone de Beauvoir – wybitna francuska pisarka i filozofka – bierze na warsztat przyczyny stojące za takim, a nie innym traktowaniem kobiet w różnych obszarach życia. Ogromna erudycja i dyscyplina intelektualna sprawiają, że mimo upływu 75 lat dzieło to w wielu aspektach wciąż zachwyca swoją przenikliwością i błyskotliwą analizą.
„Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości”, Judith Butler
Judith Butler to jedna z najważniejszych myślicielek queerowej teorii feministycznej. W swojej książce „Uwikłani w płeć” czerpie ona z bogatego dorobku psychoanalityków, poststrukturalistów i poprzednich pokoleń badaczy ruchów kobiecych, kwestionując tradycyjne rozumienie płci i tożsamości. Jej znaczący wpływ na współczesną filozofię sprawił, że do dziś uznawana jest ona za jedną z kluczowych pozycji w obszarze badań gender studies.
„Własny pokój”, Virginia Woolf
„Nie chodziło jej tylko o cztery ściany i sufit, ale również o niepodległość myśli – przestrzeń w głowie, która strzeżona będzie niczym barykada” – napisała niegdyś o książce „Własny pokój” Sylwia Chutnik. Stanowi ona efekt serii wykładów, które w latach 20. ubiegłego wieku Virginia Woolf wygłosiła w Newham i Girton College. Nie tylko dotyka w nim kwestii kobiecej emancypacji, ale też zachęca czytelniczki do podjęcia samodzielnych intelektualnych poszukiwań i odnalezienia tytułowego własnego pokoju, w którym będą miały one możliwość w pełni realizować siebie.
„Wszystko jest OK”, Magdalena Matraszek
Czasem jedno zdanie wystarczy, by zasłonić całą prawdę o tym, co przeżywamy. „Wszystko jest OK” Magdaleny Matraszek pokazuje, jak wiele może kryć się za pozornie spokojnym komunikatem. Autorka wraca do własnych doświadczeń związanych z poronieniem, dwoma porodami i aborcją, nie próbując ich ani porządkować, ani łagodzić. Jest tu ból, żałoba, strach, poczucie bezradności, ale także próba odzyskania sprawczości i zgody na to, że nie wszystko w życiu można zaplanować.
Najmocniejszą stroną tej książki jest jej osobisty charakter. Matraszek nie przemawia w imieniu wszystkich kobiet – opowiada własną historię, dzięki czemu zostawia przestrzeń, także na doświadczenia odmienne od jej własnych. To przejmująca lektura o tym, jak odzyskiwać własny głos po doświadczeniach, o których zbyt często mówi się szeptem.
„Kobiety i inne potwory. Tworzenie nowej mitologii”, Jess Zimmerman
Potwory od zawsze straszą nas tym, czego nie potrafimy oswoić. Jess Zimmerman postanawia jednak spojrzeć na nie z zupełnie innej strony i sprawdzić, co mitologiczne Gorgony czy syreny mogą powiedzieć o współczesnych kobietach. Zamiast kolejnej opowieści o bohaterkach, które muszą dopasować się do określonych oczekiwań, otrzymujemy przewrotną próbę odzyskania tego, co przez stulecia przedstawiano jako niepożądane: gniewu, ambicji, cielesności czy potrzeby stawiania granic.
Autorka zręcznie łączy analizę dawnych mitów z osobistą refleksją i obserwacjami dotyczącymi współczesnej kultury. To inteligentna, momentami zabawna książka feministyczna, zachęcająca do spojrzenia na kobiecość bez wstydu i bez potrzeby ciągłego przepraszania za własną siłę.
„Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie”, Sophie Gilbert
Co się stało z obietnicą świata, w którym kobiety miały wreszcie przestać rywalizować ze sobą o uwagę, wygląd i społeczną akceptację? Sophie Gilbert szuka odpowiedzi w popkulturze ostatnich dekad. Od Spice Girls, przez epokę „girl power”, po Kardashianki i współczesne media społecznościowe pokazuje, jak idee emancypacyjne zaczęły funkcjonować w świecie napędzanym przez konsumpcję, popularność i nieustanne porównywanie się z innymi.
Autorkę interesuje przede wszystkim mechanizm, w którym język niezależności może zostać przejęty przez rynek, a pozornie wyzwalające hasła zaczynają służyć zupełnie innym celom. „Girl on Girl” to błyskotliwa i mocno osadzona we współczesności książka, po której trudno bezrefleksyjnie wrócić do dobrze znanych popkulturowych obrazów kobiecości.
„Wszyscy powinniśmy być feministami”, Chimamanda Ngozi Adichie
W ostatnich latach wokół feminizmu narosło wiele negatywnych wyobrażeń. Czy słusznie? Nigeryjska pisarka Chimamanda Ngozi Adichie dowodzi, że zdecydowanie nie! W swojej książce „Wszyscy powinniśmy być feministami” przekonuje, jak istotnym zadaniem jest dążenie w XXI wieku do równości pomiędzy kobietami a mężczyznami, zwracając szczególną uwagę na doświadczenia osób czarnoskórych – w tym także własne.
„Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn”, Caroline Criado Perez
Czy wiesz, jak wiele produktów oraz miejsc użyteczności publicznej jest projektowanych z myślą o mężczyznach? Przykładem mogą być samochody, dostosowywane do wzrostu i sylwetki panów. „Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn” to pełna faktów i statystyk książka feministyczna, dobitnie pokazująca, w jak silnie seksistowskim społeczeństwie przychodzi żyć współczesnym kobietom. Zdaniem Criado Perez dyskryminacja ta obejmuje niemal wszystkie obszary naszego życia – zaczynając od infrastruktury, a kończąc na opiece zdrowotnej.
„Mężczyźni objaśniają mi świat”, Rebecca Solnit
Mansplaining to nic innego, jak określenie protekcjonalnego sposobu, w jaki mężczyźni zwykli objaśniać innym różnego rodzaju zagadnienia – ignorując nierzadko ich wiedzę, kompetencje czy życiowe doświadczenie. Pojęcie to rozpowszechniła Rebecca Solnit, ukazując symboliczne i namacalne akty dokonywania przemocy na kobietach. Niezwykła lekkość pióra pisarki sprawia, że mimo poważnej tematyki książkę tę czyta się niemal jednym tchem.
„Dziewczyna, kobieta, inna”, Bernardine Evaristo
Książka roku według takich magazynów, jak Washington Post czy New Yorker, przedstawiająca 12 historii kobiet poszukujących swojej drogi życiowej lub wydeptujących ją na nowo. Jej bohaterkami są osoby znajdujące się na różnych etapach swojego życia i różnych szczeblach kariery zawodowej. Wszystkie je łączy jedno: ogromny głód szczęścia oraz chęć postępowania zgodnie z własnymi pragnieniami i potrzebami.
„FeMYnizm. Dlaczego potrzebujemy feminizmu”, Martyna Kaczmarek
Martyna Kaczmarek jest jedną z najbardziej znanych polskich feministek młodego pokolenia i działaczek na rzecz ciałopozytywności. Jej instagramowy profil śledzi obecnie ponad 150 tysięcy osób. Głośnym echem odbił się także jej udział w jednym z popularnych programów telewizyjnych, rozpoczynając dyskusję na temat aktualnych kanonów piękna.
Autorka, opierając się na licznych faktach, statystykach i własnych doświadczeniach, pokazuje, jak istotne znaczenie na jakość naszego życia może mieć wprowadzenie idei głoszonych przez przedstawicieli ruchów feministycznych. Przystępny język oraz uniwersalność ukazanych w książce treści sprawiają, że śmiało mogą sięgnąć po nią również czytelniczki w wieku nastoletnim.
„Służące do wszystkiego”, Joanna Kuciel-Frydryszak
Za eleganckimi fasadami przedwojennych kamienic krył się świat, o którym przez lata opowiadano znacznie rzadziej niż o życiu ich mieszkańców. Joanna Kuciel-Frydryszak oddaje głos kobietom pracującym jako służące – często bardzo młodym, pozbawionym bezpieczeństwa, prywatności i podstawowych praw pracowniczych. Ich codzienność wyznaczały ciężka praca, zależność od chlebodawców i świadomość własnego miejsca w hierarchii społecznej.
Książka „Służące do wszystkiego” nie jest jednak wyłącznie opowieścią o krzywdzie. Autorka pokazuje także ambicje, przyjaźnie, marzenia i drobne radości kobiet, dla których służba mogła być jedną z niewielu dróg do lepszego życia. To ważna lektura feministyczna także dlatego, że przypomina, jak doświadczenie kobiet zależy zarówno od pochodzenia, jak i od statusu ekonomicznego.
„Tata Tosi jest feministą”, Rhonda Leet, Megan Walker
Feministą można być nie tylko wtedy, gdy zabiera się głos w ważnej debacie. Czasem zaczyna się od codziennych gestów: pozwolenia córce na zabawę w błocie, nauczenia jej naprawiania roweru albo przekonania, że balet nie jest „tylko dla dziewczynek”. Właśnie z takich sytuacji Rhonda Leet buduje prostą, ciepłą opowieść o Tosi i jej tacie, który pokazuje córce, że płeć nie powinna wyznaczać granic jej marzeń. To jedna z tych książek feministycznych dla dzieci, które mogą stać się dobrym początkiem rozmowy o stereotypach, równości i wzajemnym szacunku.
„Bo NIE. Zacznij odmawiać i żyć po swojemu”, Natalia Waloch
Często „nie” może być jednym z najtrudniejszych słów do wypowiedzenia, zwłaszcza jeśli przez lata uczono nas, że dobra kobieta powinna być przede wszystkim miła, pomocna i wyrozumiała. Natalia Waloch bierze ten prosty wyraz na warsztat i pokazuje, jak wiele kryje się za prawem do odmowy. Nie chodzi wyłącznie o asertywność, lecz o znacznie szerszą kwestię: możliwość decydowania o własnym czasie, ciele, pracy czy relacjach.
Autorka przygląda się codziennym sytuacjom, w których kobiety rezygnują z własnych potrzeb, by sprostać oczekiwaniom otoczenia. Sięga przy tym po dane, raporty i przykłady zaczerpnięte z kultury, dzięki czemu osobista refleksja zyskuje szerszy społeczny kontekst.
„Zuchwałe. Kobiety, które chciały więcej”, Katarzyna Wężyk
Zestawienie polecanych książek feministycznych zamyka znakomita pozycja – „Zuchwałe. Kobiety, które chciały więcej”. Autorka przedstawia w niej sylwetki kobiet i dziewczyn, które nie bały się przeciwstawić panującemu porządkowi oraz zdjąć ciasny gorset oczekiwań. Wężyk ocala tym samym od zapomnienia tak znaczące nazwiska dla historii feminizmu, jak Mary Anning czy Emmeline Pankhurst. Jak bowiem przekonuje: kiedy drzwi możliwości pozostają zamknięte, trzeba je czasem wyważyć.
Poznaj najciekawsze książki feministyczne z naszej strony internetowej
Analizować, prowokować do debaty, skłaniać do zmiany myślenia i zachowania – książki feministyczne jak mało który obszar literatury mają moc wpływania na nasz sposób postrzegania świata. W naszym dzisiejszym zestawieniu umieściliśmy zarówno klasyczne pozycje dla poprzednich fal feminizmu, jak i nowości, koncentrujące się na aktualnych problemach społeczno-politycznych. Zamów je już teraz na stronie księgarni internetowej Świata Książki i poznaj intelektualny dorobek czołowych autorek związanych z polskim i zagranicznym ruchem feministycznym.
Uzupełniasz właśnie domową biblioteczkę i szukasz ciekawych książek do poczytania? Być może zainteresują Cię inne pozycje z naszej strony internetowej:
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
