Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Najważniejsze nagrody literackie w Polsce – lista wydarzeń, które trzeba znać!
olska literatura współczesna zaskakuje swoją różnorodnością oraz mnogością znakomitych twórców. Nagrody literackie pozwalają wyróżnić dzieła o szczególnych walorach artystycznych. Sprawdź, które z nich cieszą się w naszym kraju od lat największym uznaniem zarówno wśród czytelników, jak i krytyków literackich.
Nagroda Literacka „Nike”
Listę najważniejszych krajowych nagród literackich zaczynamy z wysokiego C, bo od prestiżowej Nagrody Literackiej „Nike”, stawiającej sobie za cel promocję polskiej literatury współczesnej. Jej fundatorami są Fundacja Agory oraz „Gazeta Wyborcza”.
W konkursie mogą startować nie tylko utwory prozatorskie, ale też poetyckie, dramatyczne i publikacje naukowe o szczególnych walorach dla humanistyki. Zwycięzca wyłaniany jest w 3-etapowych eliminacjach. Wśród nagrodzonych dotąd twórców można znaleźć tak wybitnych autorów, jak Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Wiesław Myśliwski czy Jerzy Pilch.
Laureaci Nagrody „Nike” z ostatnich 5 lat:
- Urszula Kozioł za tomik poezji „Raptularz” (2024)
- Zyta Rudzka za powieść „Ten się śmieje, kto ma zęby” (2023)
- Jerzy Jarniewicz za tomik poetycki „Mondo cane” (2022)
- Zbigniew Rokita za reportaż „Kajś” (2021)
- Radek Rak za powieść „Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli” (2020)
Nagroda Literacka GDYNIA
W 2026 Nagroda Literacka GDYNIA będzie obchodzić dwudziestolecie swojego istnienia. W tym czasie zdążyła już na dobre zapisać się na mapie polskich wydarzeń kulturalnych. Nagroda ta jest przyznawana żyjącym polskim twórcom za książkę opublikowaną w minionym roku, wyróżniającą się pod względem artystycznym. Obecnie przyznawana jest w takich kategoriach, jak proza, poezja, eseistyka oraz najlepszy przekład na język polski.
Od czasu do czasu wręczane są również tak zwane „Nagrody Osobne”, przyznawane twórcom wymykającym się konkretnym ramom gatunkowym. Zwycięzcy oprócz statuetki otrzymują nagrodę pieniężną w wysokości 50 tysięcy złotych.
Laureaci Nagrody Literackiej GDYNIA z ostatnich 5 lat w kategorii „proza”:
- Grzegorz Bogdał „Idzie tu wielki chłopak” (2024)
- Małgorzata Żarów „Zaklinanie węży w gorące wieczory” (2023)
- Krzysztof Bartnicki „Myśliwice, Myśliwice” (2022)
- Joanna Krakowska „Odmieńcza rewolucja. Performans na cudzej ziemi” (2021)
- Dorota Kotas „Pustostany” (2020)
Nagroda Fundacji im. Kościelskich
Kolejnym wyróżnieniem ze świata kultury, które warto znać, jest Nagroda Fundacji im. Kościelskich. Przyznawana jest ona młodym twórcom (zwykle poniżej 40. roku życia), mieszkającym w kraju lub na emigracji. Nagroda finansowana jest z majątku rodziny Kościelskich, a jej wysokość zależy, co ciekawe, od aktualnych dochodów z papierów wartościowych fundacji oraz liczby laureatów. Uroczystości wręczenia nagród miały dotąd miejsce w Genewie, Warszawie, Krakowie czy pałacu w Miłosławcu – dawnej własności rodziny Kościelskich.
Laureaci Nagrody Fundacji im. Kościelskich z ostatnich 5 lat:
- Aleksandra Tarnowska za powieść „Wniebogłos” (2024)
- Urszula Honek za tom opowiadań „Białe noce” (2023)
- Bartosz Sadulski za powieść „Rzeszot” (2022)
- Jan Baron za tom poetycki „Psińco” (2021)
- Małgorzata Rejmer za reportaż „Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii” (2020)
Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus
Wielu mieszkańcom Wrocławia (i nie tylko!) z pewnością znany jest „Angelus” – fundowana przez to miasto nagroda prozatorska dla dzieł napisanych w języku polskim lub na niego przetłumaczonych. Nominowani twórcy muszą pochodzić z Europy Środkowej. Zwycięzca wyłaniany jest z 14 zakwalifikowanych do konkursu książek i otrzymuje statuetkę oraz 150 tysięcy złotych.
Laureaci Nagrody Europy Środkowej Angelus z ostatnich 5 lat:
- „Hałastra" Monika Helfer (2024)
- „Skąd" Saša Stanišić (2023)
- „Pulverkopf" Edward Pasewicz (2022)
- „Nikt tak nie tańczył, jak mój dziadek" Kateryna Babkina (2021)
- „Moja Jugosławia" Goran Vojnović (2020)
Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius
Pozostajemy w malowniczej stolicy Dolnego Śląska. Kolejną znaną nagrodą literacką z tego regionu jest Silesius, wyróżniająca najlepszych polskich autorów utworów poetyckich. Jej nazwa, podobnie jak w przypadku Angelusa, pochodzi od wybitnego śląskiego poety barokowego Angelusa Silesiusa. Przyznawana jest ona nieprzerwanie w trzech kategoriach: książka roku, debiut roku oraz całokształt twórczości.
Laureaci Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius z ostatnich 5 lat w kategorii „książka roku”:
- „Wielki ping-pong” Dominik Bielicki (2024)
- „Lata praktyki” Piotr Sommer (2023)
- „Krematoria I. Krematoria II” Krzysztof Siwczyk (2022)
- „Zakaz rozmów z osobami nieobecnymi fizycznie” Kamila Janiak (2021)
- „Kalendarz Majów” Konrad Góra (2020)
Paszporty „Polityki”
Mało jest nagród kulturalnych budzących w naszym kraju takie emocje, jak paszporty tygodnika „Polityka”, wręczanych w aż 7 kategoriach – w tym oczywiście w sekcji „literatura”. Przyznawanie nagród za poprzedni rok ma miejsce zawsze w styczniu i od wielu lat jest ono transmitowane przez telewizję. Nagroda ta wręczana jest najczęściej młodym i wyróżniającym się twórcom – choć zdarzają się wśród nich postacie o ugruntowanej pozycji na rynku.
„Paszporty” są nagrodą, która zdołała wypromować wiele nazwisk, otwierając ich laureatom drogę do dalszych sukcesów i umacniając ich pozycję w świecie kultury.
Laureaci Paszportu „Polityki” z ostatnich 5 lat w kategorii „książka”:
- „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców” Jul Łyskawa (2025)
- „Festiwal” Jacek Świdziński (2024)
- „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939" Grzegorz Piątek (2023)
- „Kości, które nosisz w kieszeni” Łukasz Barys (2022)
- „Bezmatek” Mira Marcinów (2021)
Nagroda Literacka m.st. Warszawy
Czas na najstarszą nagrodę w naszym zestawieniu. Po raz pierwszy przyznana została ona bowiem w… 1926 roku – choć wielokrotnie na jakiś czas ją później przerywano. W 2008 roku reaktywowaną ją na mocy uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.
Przyznawana jest ona w 6 kategoriach: warszawski twórca, prozaik, poezja, książka poświęcona Warszawie, komiks i powieść graficzna oraz literatura dziecięca. Wszystkie nominowane osoby otrzymują po 10 tysięcy złotych. Łączna suma nagród pieniężnych dla samych laureatów wynosi zaś ćwierć miliona złotych.
Laureaci Nagrody Literackiej m.st. Warszawy z ostatnich 5 lat w kategorii „proza”:
- „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców” Jul Łyskawa (2025)
- „Złodzieje żarówek” Tomasz Różycki (2024)
- „Ten się śmieje, kto ma zęby” Zyta Rudzka (2023)
- „Przewóz” Andrzej Stasiuk (2022)
- „Tkanki miękkie” Zyta Rudzka (2021)
Nagroda im. Janusza A. Zajdla
Coś dla siebie w naszym zestawieniu znajdą również miłośnicy literatury fantastycznej. Nagroda im. Janusza A. Zajdla to coroczna polska nagroda literacka przyznawana twórcom fantastyki za najlepsze powieść i opowiadanie opublikowane w poprzednim roku.
Jej początki sięgają 1984 roku, kiedy to podczas spotkania klubów fantastyki w Łodzi ustanowiono nagrodę Sfinks. Pierwszym zwycięzcą został Janusz A. Zajdel, który niedługo potem zmarł, niestety, na raka płuc. Poruszeni organizatorzy ustalili, że nagroda ta będzie odtąd nazywana jego imieniem i nazwiskiem.
Laureat Nagrody im. Janusza A. Zajdla wyłaniany jest w głosowaniu uczestników Polconu, którzy wskazują kolejność preferencji spośród nominowanych utworów w kategoriach „powieść” i „opowiadanie”. Nagroda ta stanowi symbol uznania dla twórców wnoszących wyjątkowy wkład w rozwój polskiej fantastyki.
Laureaci Nagrody im. Janusza A. Zajdla z ostatnich 5 lat w kategorii „powieść”:
- „Rozdroże kruków” Andrzej Sapkowski (2024)
- „Lagrange. Listy z Ziemi” Istvan Vizvary (2023)
- „Agla. Alef” Radek Rak (2022)
- „Płomień” Magdalena Salik (2021
- „Czerń nie zapomina” Agnieszka Hałas (2020)
Nagroda im. Wisławy Szymborskiej
Na finiszu naszego zestawienia znalazła się nagroda wyjątkowa, bo przyznawana najlepszym polskim książkom poetyckim. Jej pomysłodawczynią była sama Wisława Szymborska. Stawka konkursu jest naprawdę wysoka. Jej zwycięzca otrzymuje bowiem aż 200 tysięcy, a w przypadku przekładu 50 tysięcy złotych.
Laureaci Nagrody im. Wisławy Szymborskiej z ostatnich 5 lat:
- „Żertwy” Antonina Tosiek (2025)
- „Poradnik dla niedawno zmarłych” Magdalena Bielska (2024)
- „Ręka pszczelarza” Tomasz Różycki (2023)
- „Mer de Glace” Małgorzata Lebda (2022)
- „Rośliny mięsożerne” Genowefa Jakubowska-Fijałkowska (2021)
Literatura to Twoja pasja? Zapoznaj się z innymi artykułami na naszym blogu, na którym piszemy zarówno o długo wyczekiwanych czytelniczych nowościach, jak i absolutnych klasykach. Twojej uwadze polecamy m.in.:
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Wyniki wyszukiwania dla
