Książki
E-booki
Audiobooki
Muzyka
Filmy
Gry i zabawki
Papiernik
Zacznij wpisywać, aby wyszukać post!
Ponadczasowe powieści – część 2. 20 arcydzieł literatury światowej, które musisz przeczytać przed śmiercią
5/31/2024
Aleksandra Borodziuk
Literatura obfituje w dzieła, które na trwałe zapisały się w świadomości czytelników na całym świecie. Wiele z nich zyskało status arcydzieł niemal z miejsca po ich pojawieniu się na rynku. Chcesz nadrobić czytelnicze zaległości, ale nie wiesz, od czego zacząć? Nasze subiektywne zestawienie najlepszych książek wszechczasów – tym razem na gruncie literatury powszechnej – jest więc właśnie dla Ciebie. Zajrzyj do niego już dziś i zdecyduj, po którą z 20 pozycji sięgniesz w pierwszej kolejności.
Top książki wszechczasów – arcydzieła literatury światowej, które trzeba znać
Zestawienie najlepszych książek wszechczasów (kolejność niezamierzona) otwiera „Anna Karenina” Lwa Tołstoja. Opowiada ona o burzliwych losach Anny Kareniny – statecznej żony i matki oraz ulubienicy petersburskich salonów, której spokojną egzystencję burzy pojawienie się w jej życiu hrabiego Wrońskiego. Siła ich uczucia okazuje się znacznie potężniejsza, niż początkowo mogło im się to wydawać – i jeszcze bardziej niszczycielska. Wielkie namiętności mogą prowadzić czasem przecież do równie wielkich tragedii.
„Zbrodnia i kara”, Fiodor Dostojewski
Pozostajemy w kręgu literatury rosyjskiej. Kolejną książką, której nie mogło zabraknąć na naszej liście 20 arcydzieł literatury światowej, jest bowiem „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego. Głównym bohaterem powieści jest Rodion Raskolnikow – były student, który pewnego dnia postanawia obrabować i zamordować sędziwą lichwiarkę. Jego działanie podyktowane jest nie tylko chęcią osiągnięcia korzyści materialnych, ale i przekonaniem, że jednostki nieprzeciętne i szczególnie utalentowane mają prawo dokonywać zbrodni w imię wyższych idei. Szybko przekonuje się, że wyobrażenie to dalekie jest od rzeczywistości.
Dystopijna opowieść o społeczeństwie rządzonym przez władzę totalitarną, w której każdy aspekt życia obywateli – łącznie z ich myślami – jest kontrolowany przez aparat państwowy. Powieść porusza wiele zagadnień na temat relacji pomiędzy władzą a jednostką, korzeniami totalitaryzmu czy manipulacji za pomocą środków masowego przekazu – stanowiąc ostrzeżenie, do czego może doprowadzić niekontrolowany wpływ władzy na swoich obywateli.
„Nowy wspaniały świat”, Aldous Huxley
Kolejnym arcydziełem literatury światowej, które można zaliczyć do dystopii, jest „Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya. Autor opisuje w nim, do czego może doprowadzić chęć wprowadzenia w życie wizji idealnego, uporządkowanego społeczeństwa. W świecie podzielonym na kasty i poddanemu bezwzględnemu terrorowi władzy – już na etapie poczęcia – ludzie są kontrolowani i manipulowani. A sama idea powszechnej szczęśliwości zostaje doszczętnie skompromitowana.
Cykl „W poszukiwaniu straconego czasu”, Marcel Proust
Najsłynniejsze dzieło legendarnego Marcela Prousta. Monumentalny, siedmiotomowy cykl z elementami quasi-biograficznymi to przewrotna opowieść o dojrzewaniu, poszukiwaniu prawdy na temat samego siebie oraz zderzeniu z drugim człowiekiem. Przepiękny, wyrafinowany język, głębia przemyśleń oraz ciekawie nakreśleni bohaterowie czynią „W poszukiwaniu straconego czasu” jedną z najlepszych książek w historii literatury francuskiej.
Trudno wskazać arcydzieło literatury światowej, które w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wywoływało równie skrajne emocje, co „Lolita” Vladimira Nabokova. Skandalizująca opowieść o uczuciu dorosłego mężczyzny do dwunastoletniej pasierbicy Dolores Haze, budziła – i wciąż budzi – wśród opinii publicznej ogromne kontrowersje. W niczym nie zmienia to jednak faktu, że „Lolita” to pozycja o wybitnych walorach artystycznych – zarówno od strony fabularnej, jak i językowej – która w znaczący sposób zmieniła kształt współczesnej kultury popularnej. A wiele zaczerpniętych z niej określeń – takich jak słynna „nimfetka” – na stałe weszły do użycia.
„Mistrz i Małgorzata”, Michaił Bułhakow
„Wizjonerska”. „Szalona”, „Rozkosznie dowcipna”. To tylko kilka z licznych określeń, jakimi można określić „Mistrza i Małgorzatę” – kultową powieść rosyjskiego pisarza Michaiła Bułhahowa. W znakomity sposób łączy ona ze sobą dwa wątki fabularne – opowieść o niezwykłych wydarzeniach, które miały miejsce w latach 30-tych ubiegłego wieku w Moskwie, z alternatywną historią o Poncjuszu Piłacie i Jezusie Chrystusie. A wszystko to doprawione poruszającą historią miłosną tytułowych Mistrza i Małgorzaty.
„Sto lat samotności”, Gabriel Garcia Marquez
Jedno z najważniejszych dzieł literatury iberoamerykańskiej. Napisana w duchu realizmu magicznego historia kilku pokoleń rodziny Buendia, mieszkających w fikcyjnej miejscowości Macondo. Rodziny niezwykłej, bo dotkniętej fatum kazirodztwa. Książka stanowi znakomity wgląd w kulturę i mentalność mieszkańców Ameryki Południowej – zachwycając kunsztowną formą, soczystością opisów oraz niezrównanym poczuciem humoru Marqueza.
„Pani Bovary”, Gustave Flaubert
Bowaryzm to słowo określające nieustanne poczucie rozgoryczenia spowodowane kontrastem pomiędzy marzeniami i wyidealizowanym obrazem samego siebie a rzeczywistością. Pojęcie to ma swoje korzenie w „Pani Bovary” – najsłynniejszej powieści XIX-wiecznego francuskiego pisarza, Gustave’a Flauberta. Tytułowa pani Bovary to przykład postaci tragicznej, która w poszukiwaniu wyśnionego piękna i wzruszeń coraz bardziej oddala się od tego, co najcenniejsze – ignorując bezgraniczną miłość swojego męża i bezpieczeństwo, jakie dawało jej dotychczasowe życie.
„Rozważna i romantyczna”, Jane Austen
Kolejnym XIX-wiecznym arcydziełem, które zasługuje na miejsce wśród najlepszych książek wszech czasów, jest „Rozważna i romantyczna” autorstwa Jane Austen. Fabuła tego urzekającego romansu toczy się w malowniczej angielskiej wsi, gdzie dwie dorastające córki pani Dashwood – pełna pasji i skłonna do romantycznych uniesień Marianna oraz rozważna i praktyczna Eleonora – przeżywają swoje pierwsze wielkie uczucia i równie bolesne rozczarowania. Austen z mistrzowską precyzją ukazuje wewnętrzne rozterki obu dziewcząt, pokazując, co dzieje się, gdy nasze wyobrażenia o świecie zderzają się z konwenansami i społecznymi oczekiwaniami.
Kwiecień 194.r (brak ostatniej cyfry nie jest tu bez znaczenia), Oran. To właśnie tam dochodzi do niespodziewanego wybuchu epidemii dżumy, która zaczyna szybko dziesiątkować miasto. Doktor Bernard Rieux podejmuje straceńczą walkę o to, aby zdołać ocalić jak najwięcej ludzkich istnień. Mierząc się jednocześnie z szeregiem różnych postaw na otaczającą go sytuację.
„Dżuma” to powieść paraboliczna, której znaczenie można interpretować wielorako – jako prawdziwą epidemię, która burzy zastany porządek, jako metaforę wojny i jako pierwiastek zła tkwiący w każdym z nas – który w odpowiednich warunkach potrafi wyjść na światło dzienne. Lektura obowiązkowa – zwłaszcza w obliczu społeczno-politycznych zmian, jakie mają miejsce na świecie w ostatnich latach.
„Folwark zwierzęcy”, George Orwell
Przewrotna opowieść o farmie, gdzie zmęczone wyzyskiem ze strony swojego właściciela zwierzęta przejmują władzę nad gospodarstwem i wprowadzają nowe rządy. Początkowy entuzjazm i wiara w równość oraz sprawiedliwość szybko ustępują miejsca bezprawiu, które z czasem przeradza się w bezwzględne państwo totalitarne.
„Folwark zwierzęcy” to odpowiedź na panujący wówczas stalinizm – a zarazem wnikliwa wiwisekcja korzeni totalitaryzmów. Mimo upływu ponad 80 lat od jej pierwszego wydania do dziś nie traci ona na swojej aktualności – udowadniając, jak łatwo idea szczęśliwego społeczeństwa może przerodzić się w totalitaryzm.
Znakomita powieść włoskiego pisarza i eseisty Umberta Eco, z wątkiem kryminalnym w tle. Listopad 1327 roku. To właśnie wtedy do klasztoru ojców benedyktynów przybywa franciszkanin Wilhelm z Baskerville oraz jego uczeń (a zarazem sekretarz) Adso z Melku. Jeden z opatów prosi Wilhelma o pomoc w rozwiązaniu przyczyny tajemniczego zgonu zakonnika. Niedługo potem na terenie opactwa dochodzi do kolejnych morderstw. Franciszkanin wpada na trop, który ostatecznie zaprowadzi go do… klasztornej biblioteki. Biblioteki z wszech miar wyjątkowej. Jak głoszą bowiem plotki, osoba, która w niej zbłądzi, naraża się na ryzyko postradania zmysłów.
Powieść z kluczem. Utwór-zagadka. Najtrudniejsza w lekturze i translacji książka w historii literatury światowej. „Ulisses” to publikacja, która niemal z miejsca od daty swojej premiery – a miało to miejsce w 1922 roku – budziła gorące dyskusje, stając się kamieniem milowym na gruncie literatury modernistycznej.
Cała akcja „Ulissesa” – mimo monumentalnych rozmiarów książki – toczy się w ciągu 1 dnia. Jego głównym bohaterem jest Leopold Bloom – przeciętny mieszkaniec Dublina, który niczym Odyseusz przemierza swoje miasto, rozprawiając z kolejnymi bohaterami o istocie sztuki, miłości, filozofii czy seksu. Joyce sięga po szereg chwytów literackich i aluzji – wykorzystując innowacyjną wówczas technikę strumienia świadomości.
„Czarodziejska góra”, Thomas Mann
W podobnym czasie, co „Ulisses”, bo w 1924 roku, światło dzienne ujrzała kolejna z książek w naszym zestawieniu książkowych bestsellerów wszechczasów – „Czarodziejska góra” Thomasa Manna. To paraboliczna powieść filozoficzna z elementami autobiograficznymi, stanowiąca pogłębioną refleksję na temat kruchej kondycji ludzkiej oraz różnych sposobów myślenia o otaczającym świecie. A wszystko to osnute dziwnie piękną melancholią, towarzyszącą wielu czytelnikom „Czarodziejskiej góry” od początku do końca lektury każdej z obu części cyklu.
Awangardowa powieść Julio Cortazara, do dziś stanowiąca przedmiot kontrowersji (oraz fascynacji) wśród wielu badaczy i czytelników. Tym, co wyróżnia ją na tle innych arcydzieł literatury światowej, jest jej forma. Książkę tę można czytać bowiem na nieskończenie wiele sposobów, rozpoczynając lekturę od innych rozdziałów i fragmentów stron i wydobywając z nich tym samym wciąż nowe sensy. Must-have na półce każdej osoby oczekującej od literatury intelektualnych wyzwań i złożonych emocji.
Klasyka literatury anglosaskiej i jedna z najważniejszych książek XIX-ego wieku. Głównym bohaterem i (a zarazem narratorem całej powieści) jest młody marynarz Izmael, który kierowany żądzą przygody wyrusza w poszukiwaniu przygód na statek wielorybniczy „Pequod”. Dowódcą załogi jest tajemniczy i nieco mroczny Ahab, który ma tylko jeden cel: odnaleźć i zabić Moby Dicka – legendarnego białego wieloryba, z powodu którego stracił niegdyś nogę. Obsesja zemsty z czasem sprowadza Ahaba na skraj szaleństwa, a sam wieloryb staje się symbolem, stanowiącym przyczynek do refleksji nad naturą zła, sił przyrody i istoty wszechświata.
„Przygody dobrego wojaka Szwejka”, Jaroslav Hasek
Prześmiewcza powieść antywojenna, oparta na doświadczeniach Haska. Śledzimy w niej losy Józefa Szwejka –sprzedawcy psów mianowanego na pucybuta armii austro-węgierskiej. Książka obnaża absurd wojny, ukazując jej zbiurokratyzowanie, bezcelowość i chaos. Niepowtarzalny styl autora czyni ją jedną z najciekawszych pozycji literatury czeskiej.
W podobnym (choć znacznie bardziej ponurym) klimacie utrzymany został „Paragraf 22” – jedna z najważniejszych książek w historii XX-wiecznej literatury traktujących o II wojnie światowej. Koncentruje się ona na losach neurotycznego kapitana Johna Yossariana, stacjonującego ze swoją jednostką w we włoskiej bazie wojskowej.
Yossarian jest przekonany, że na jego życie czyhają zarówno nieprzyjazne mu wojska, jak i własna armia, dlatego za wszelką cenę zamierza porzucić karierę wojskową. Jedynym sposobem, aby tak się stało, jest uznanie go za osobę chorą psychicznie. Na jego drodze staje jednak tytułowy paragraf 22 – nonsensowny przepis, mówiący o tym, że w przypadku gdy żołnierz z własnej woli wystąpi o przebadanie (co jest wyłączną ścieżką procedury), z automatu zostanie uznany za osobę poczytalną.
„Paragraf 22” to powieść demaskująca nonsens i grozę wojny. Życie ludzkie sprowadzone jest w niej do numeru na liście żołnierzy, a sama wojna jest dla wielu znakomitą okazją do wzbogacenia się i ubicia partykularnych interesów.
Cykl „Władca pierścieni”, J.R.R. Tolkien
Na finiszu zestawienia top książek wszechczasów znalazł się „Władca pierścieni”, odgrywający niebagatelną rolę w rozwoju i popularyzacji literatury fantastycznej. Na powieść tę składa się 6 części, wydanych w 3 tomach: „Drużyna pierścienia”, „Dwie wieże” i „Powrót króla”.
Akcja utworu rozgrywa się w mitologicznym świecie Śródziemia i rozpoczyna się w momencie, kiedy czarodziej Gandalf trafia do wioski hobbitów, stając na drodze Bilbo Bagginsa. Odkrywa tam, że hobbit ten jest w posiadaniu stworzonego przez władcę Mordoru, Saurona, Jedynego Pierścienia, zdolnego kontrolować inne Pierścienie Władzy. Odzyskanie Pierścienia przez Saurona mogłoby skutkować zniszczeniem Śródziemia – jedynym sposobem na zapobiegnięcie temu jest wrzucenie go do miejsca, gdzie został uprzednio ukuty.
Misji tej podejmuje się krewniak Bilba, Frodo. Towarzyszyć ma mu drużyna, która będzie musiała stawić czoło wielu wyzwaniom – w tym podążającemu ich tropem Gollumowi.
Sprawdź również inne artykuły na naszym blogu!
Komentarze
Zamieszczenie komentarza nie wymaga logowania. Sklep nie prowadzi weryfikacji, czy autorzy komentarza odnoszący się do towarów nabyli lub użytkowali dany produkt.
Monster
04.06.2024 22:33
Mam nadzieję że trochę czasy do śmierci mi zostało.Troche już przeczytalam ale fajnie byłoby przeczytac wszystkie. Dzięki za sugestie.pozdrawuam
niesmaczek
02.06.2024 14:15
Wszech czasów! Osobno, znafcy literatóry i -jak sądzę - miłośnicy pięknego języka...
Wyniki wyszukiwania dla
