lektury szkoły średnie

Lektury liceum - klasa 1

Lektury w pierwszej klasie liceum rozpoczynają się od epoki starożytnej, która w znaczący sposób ukształtowała literaturę i kulturę europejską. W kolejnych miesiącach omawiane są utwory średniowieczne i renesansowe - w tym treny i fraszki Jana Kochanowskiego. Czytanie poszczególnych dzieł pozwala poznać podstawowe pojęcia literackie, rozwijając umiejętność analizy tekstu oraz przygotowując uczniów do dalszej pracy z literaturą w kolejnych klasach.

Lektury liceum - klasa 2

Nauka języka polskiego w drugiej klasie liceum często rozpoczyna się od baroku i oświecenia, kiedy uczniowie poznają teksty takich autorów jak William Szekspir czy Molier. Następnie przechodzi się do epok romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski. Utwory tych czasów jak w soczewce odzwierciedlają przemiany społeczne i polityczne XIX wieku. Arcydzieła literatury, takie jak „Dziady" Adama Mickiewicza czy „Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego, rozwijają zdolność analizy tekstów kultury i stanowią skarbnicę motywów oraz zagadnień przydatnych podczas egzaminu maturalnego.

Lektury liceum - klasa 3

Klasa trzecia przenosi uczniów w literacką przestrzeń przełomu XIX i XX wieku, przez dwudziestolecie międzywojenne, aż po czasy wojny i okupacji. Teksty omawiane na lekcjach stają się bardziej wymagające zarówno pod względem treści, jak i formy, wprowadzając czytelników w literaturę modernistyczną, awangardową oraz międzywojnia. Analizuje się wówczas takie dzieła jak „Wesele" Stanisława Wyspiańskiego czy prowokujące i wieloznaczne „Ferdydurke" Witolda Gombrowicza.

Dwudziestolecie międzywojenne ukazuje drogę literatury od optymistycznych wizji rozwoju i twórczych eksperymentów lat 20. po coraz ciemniejsze nastroje kryzysu lat 30., których naturalnym zwieńczeniem jest literatura wojny i okupacji, skupiona na doświadczeniach jednostki oraz społeczeństwa w obliczu totalitaryzmu. Utwory tego okresu, takie jak „Opowiadania oświęcimskie" Tadeusza Borowskiego czy „Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, pozwalają zrozumieć realia wojny i rozwijają umiejętność analizy tekstów w szerokim kontekście historycznym i etycznym.

Lektury liceum - klasa 4

Ostatni rok nauki w szkole ponadpodstawowej wprowadza maturzystów w świat literatury współczesnej, obejmując zarówno prozę i poezję XX wieku, jak też utwory XXI-wieczne. Omawiane są wówczas kanoniczne dzieła, takie jak „Dżuma" Alberta Camusa czy „Rok 1984" George'a Orwella, a także poezja powojenna i współczesna, ze szczególnym uwzględnieniem okresu po 1956 roku. Program obejmuje również literaturę XXI wieku, pozwalając uczniom poznawać nowe formy artystyczne i współczesne spojrzenie na uniwersalne problemy ludzkie.

Lektury obowiązkowe czytane w całości - poziom podstawowy i rozszerzony

Poniższa lista zawiera kompletne zestawienie lektur obowiązkowych w roku szkolnym 2025/2026, które uczniowie powinni przeczytać w całości na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Obejmuje ona wybitne dzieła literatury polskiej i powszechnej oraz teksty o kluczowym znaczeniu podczas egzaminu maturalnego.

Poziom podstawowy

• „Mitologia (część I: Grecja)", Jan Parandowski
• „Antygona", Sofokles
• „Makbet", William Szekspir
• „Skąpiec", Molier
• „Konrad Wallenrod", Adam Mickiewicz
• „Dziady cz. III", Adam Mickiewicz
• „Kordian", Juliusz Słowacki
• „Lalka", Bolesław Prus
• „Przedwiośnie", Stefan Żeromski
• „Dżuma", Albert Camus
• „Rok 1984", George Orwell

Poziom rozszerzony

• „Odyseja" (fragmenty), Homer
• „Boska Komedia" (fragmenty), Dante Alighieri
• „Hamlet", William Szekspir
• „Lilla Weneda", Juliusz Słowacki
• „Nie-Boska komedia", Zygmunt Krasiński
• „Noc listopadowa", Stanisław Wyspiański
• „Zbrodnia i kara", Fiodor Dostojewski
• „Mistrz i Małgorzata", Michaił Bułhakow
• „Szewcy", Stanisław Ignacy Witkiewicz
• „Sklepy cynamonowe" (wybrane opowiadania), Bruno Schulz
• „Mała Apokalipsa", Tadeusz Konwicki
• „Tango", Sławomir Mrożek

Lektury do liceum czytane we fragmentach

Kanon lektur szkolnych do liceum nie ogranicza się wyłącznie do pozycji obowiązkowych czytanych w całości. W podstawie programowej CKE znajdziesz bowiem również fragmenty książek oraz krótkie utwory literackie do poznania w całości, np. wiersze czy poematy. Kluczowe znaczenie odgrywają w ich przypadku toposy, motywy filozoficzne oraz ich rola w rozwoju europejskiej i światowej literatury.

Lista ta obejmuje utwory powstałe od starożytności (np. wybrane fragmenty biblijne czy dzieła Homera), po wybitne pozycje z literatury współczesnej, takie jak „Podróże z Herodotem" Ryszarda Kapuścińskiego i „Grę na wielu bębenkach" Olgi Tokarczuk.

Lektury uzupełniające

Na liście lektur dla uczniów szkół ponadpodstawowych ważne miejsce zajmują także lektury uzupełniające. Jest to przykładowy zestaw utworów, które mogą zostać zaproponowane do omówienia przez nauczyciela lub samych uczniów. Obejmuje on zarówno klasyczne dzieła literatury światowej, takie jak „Don Kichot" Miguela de Cervantesa, jak i utwory współczesne, wydane w ostatnich latach, na przykład „Rzeczy, których nie wyrzuciłem" Marcina Wichy. Pełną listę lektur znajdziesz na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Skompletuj biblioteczkę lektur szkolnych razem ze Światem Książki

Na naszej stronie znajdziesz wszystkie lektury do szkół średnich w jednym miejscu. Przejrzysta nawigacja pozwoli Ci szybko wyszukać autora lub serię wydawniczą. W ofercie są zarówno lektury z opracowaniem - idealne do szybkiej powtórki przed klasówką czy egzaminem - jak też klasyczne wydania książek. Wiele z nich dostępnych jest w nowoczesnej, atrakcyjnej oprawie graficznej, która sprawia, że czytanie staje się przyjemnością.